Upały uderzają w atom. Francja ogranicza produkcję energii przez zbyt ciepłe rzeki
Długotrwała fala upałów i niedobór opadów zaczynają odbijać się nie tylko na przyrodzie, ale także na energetyce. We Francji rosnąca temperatura rzek zmusza operatorów elektrowni jądrowych do ograniczania produkcji energii, ponieważ zbyt ciepła woda nie może być wykorzystywana do chłodzenia reaktorów bez szkody dla środowiska.
Od czerwca znaczna część Europy Zachodniej i Środkowej zmaga się z wyjątkowo wysokimi temperaturami oraz opadami znacznie poniżej normy. Długotrwałe układy wysokiego ciśnienia przynoszą bezchmurne niebo, intensywne nasłonecznienie i silne parowanie. Efekt? Rzeki mają coraz mniej wody, a ich temperatura systematycznie rośnie.
Elektrownie atomowe pod presją
We Francji problem ma szczególne znaczenie. Kraj produkuje około dwóch trzecich energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych, z których wiele wykorzystuje wodę z rzek do chłodzenia reaktorów.
Francuskie przepisy środowiskowe ograniczają jednak temperaturę wody odprowadzanej z powrotem do rzek. Ma to chronić ekosystemy wodne przed przegrzewaniem. Gdy temperatura rzeki zbliża się do dopuszczalnych limitów, operatorzy muszą zmniejszać moc bloków energetycznych lub nawet czasowo je wyłączać.
Na początku lipca koncern EDF wyłączył jeden z reaktorów elektrowni jądrowej Golfech po tym, jak temperatura rzeki Garonny zbliżyła się do dopuszczalnego progu. Z kolei od 14 lipca ograniczenia produkcji mogą objąć elektrownię Nogent, jeśli prognozy dotyczące temperatury Sekwany się potwierdzą.
Sytuację komplikuje fakt, że podczas upałów rośnie zapotrzebowanie na energię elektryczną z powodu powszechnego korzystania z klimatyzacji.
Cierpią także rzeki i ekosystemy
Wysoka temperatura wody to problem nie tylko dla energetyki. Cieplejsze i płytsze rzeki zawierają mniej tlenu, co pogarsza warunki życia ryb oraz innych organizmów wodnych. Długotrwałe fale upałów mogą prowadzić do śnięcia ryb, zakwitów sinic oraz zaburzeń funkcjonowania całych ekosystemów rzecznych.
Naukowcy od lat ostrzegają, że wraz z postępującymi zmianami klimatu podobne sytuacje będą występować coraz częściej.
Europa walczy również z pożarami
Ta sama pogoda sprzyja także gwałtownym pożarom lasów. W ubiegłym tygodniu Hiszpania zmagała się z licznymi pożarami, którym sprzyjały ekstremalne temperatury, wysuszona roślinność, niska wilgotność powietrza oraz silniejszy wiatr.
Jednym z największych był pożar w prowincji Almería, gdzie konieczna była ewakuacja mieszkańców, a strażacy przez wiele godzin walczyli z szybko rozprzestrzeniającym się ogniem.
Prognozy nie dają większej nadziei na poprawę. Choć w części regionów temperatury mogą nieznacznie spaść, modele meteorologiczne nadal wskazują na utrzymywanie się warunków cieplejszych od średniej dla południowej Europy. Brak znaczących opadów oznacza, że ryzyko pożarów pozostanie wysokie, a rzeki w Europie Zachodniej nadal będą wyjątkowo ciepłe.
Coraz większe wyzwanie dla energetyki
Francuski przykład pokazuje, że zmiany klimatu coraz silniej wpływają na infrastrukturę energetyczną. Elektrownie jądrowe są często przedstawiane jako stabilne źródło energii niezależne od pogody, jednak długotrwałe fale upałów i ocieplające się rzeki pokazują, że również one stają się podatne na skutki ekstremalnych zjawisk klimatycznych.
W przyszłości operatorzy będą musieli coraz częściej godzić bezpieczeństwo dostaw energii z ochroną ekosystemów wodnych, zwłaszcza podczas rekordowo gorących lat.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 14 lipca, 2026
