Świerk pospolity (Picea abies)

Nazywany/a też: chinky, choinka, smrek, śwircek, świrk, świerk zwyczajny

Świerk pospolity. By Agnieszka Kwiecień (User:Nova) (Own work) [GFDL, CC BY-SA 3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons
Występuje głównie w północno-wschodniej części Polski, na południu kraju oraz na terenach górskich i na pogórzu. Pas bezświerkowy, czyli tereny na których nie występują świerki to centralna i zachodnia Polska. Świerk pospolity występuje na północnych terenach Europy. Znaleźć go można w Karpatach. Sudetach, Alpach oraz na Bałkanach. Jako gatunek zadomowiony występuje na niektórych terenach Ameryki Północnej.

  1. Wygląd
  2. Uprawa i zbiór
  3. Właściwości lecznicze
  4. Praktyczne zastosowanie
  5. Systematyka
  6. Galeria zdjęć

Wygląd

Korona drzewa jest smukła i ma stożkowaty kształt. Wraz z wiekiem dolne konary rośliny ulegają zwiększeniu. Pień może osiągać do ponad 50 m wysokości w Polsce i ponad 60 m w Europie. Średnica pnia może osiągać do 1,5 m. Kora rośliny ma barwę szarobrązową lub czerwonobrązową. Na początku jest ona gładka, jednak wraz z wiekiem zaczynają się na niej pojawiać łuski. Liście to igły, które utrzymują się na gałęziach przez około 5-7 lat. Kwiaty żeńskie mają barwę czerwonofioletową, męskie żółtawą. Szyszki osiągają od 10 do 15 cm długości, mają gładka strukturę. Na początku są barwy zielonej, jednak później zmieniają kolor na jasnobrązowy. Korzeń jest płytki i rozległy, właśnie dlatego drzewa te często są wywracane przez wiatr.

Czy wiesz, że...
  • Świerk pospolity to znana wszystkim choinka, czyli drzewko bożonarodzeniowe. Roślina ta często jest uprawiana właśnie w celu sprzedaży w okresie Bożego Narodzenia.
  • Roślina ta dostarcza cenne drewno, które jest bardzo lekkie. Wykorzystuje się je w budownictwie oraz wytwarzaniu instrumentów muzycznych.

Uprawa i zbiór

Nasiona świerku zbiera się na przełomie listopada i grudnia. Szyszki zbiera się najczęściej ze ściętych drzew, choć można również zbierać je z drzew rosnących. Po zebraniu szyszki należy wyłuszczyć w wyłuszczarni cieplnej, temperatura powinna wynosić od 40 do 60 stopni Celsjusza. Wierzchołki gałązek poleca się zbierać od grudnia do marca, ponieważ właśnie w tym okresie posiadają one najwięcej żywicy i witaminy C.

Właściwości lecznicze

Surowce lecznicze to żywica, młode gałązki oraz igły. Świerk działa antyseptycznie oraz bakteriobójczo. Odwar przyrządzony z pędów rośliny sprawdza się w leczeniu nieżytów dolnych oraz górnych dróg oddechowych. Poleca się go stosować przede wszystkim, jako środek wykrztuśny oraz lek pomocny podczas astmy. Początkowe wykrztuśne działanie surowca, umożliwiające wykrztuszenie zalegającej wydzieliny, zmienia się następnie w działanie obkurczające mięśnie tchawicy i oskrzeli. Odwar z pędów wykorzystywany jest do leczenia problemów z układem trawiennym, ponieważ pobudza wydzielanie soków żołądkowych oraz działa przeciwzapalnie na błonę śluzową żołądka. Działa również przeciwgrzybiczo oraz przeciwbakteryjnie na układ pokarmowy oraz oddechowy. Olejek świerkowy świetnie nadaje się do eliminowania bólów reumatycznych, artretycznych i różnego rodzaju nerwobólów. Wystarczy nacierać nimi obolałe miejsca. Działanie przeciwbólowe oraz lecznicze na skórę mają również kąpiele lecznicze. Do kąpieli dodaje się po prostu wywar z pędów i igieł. Świerk ma również doskonałe właściwości moczopędne. Okłady z pędów stosuje się w przypadku stłuczeń i ran na skórze.


Praktyczne zastosowanie

Wywar na przeziębienie, nieżyty dróg oddechowych

Składniki:
  • 1 łyżeczka pędów świerku
  • Woda

Pędy zalać szklanką gorącej wody. Gotować pod przykryciem przez 5-7 minut. Przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 1/4 szklanki wywaru.
Świerk pospolity. By Agnieszka Kwiecień (User:Nova) (Own work) [GFDL, CC BY-SA 3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons Świerk pospolity. By Agnieszka Kwiecień (User:Nova) (Own work) [GFDL, CC BY-SA 3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Świerk pospolity. By Agnieszka Kwiecień (User:Nova) (Own work) [GFDL, CC BY-SA 3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons
Świerk pospolity - szyszka. By B.gliwa (Self-photographed) [CC BY-SA 2.5], via Wikimedia Commons

Systematyka

Królestwo:rośliny
Klasa:iglaste
Rząd:sosnowce
Rodzina:sosnowate
Rodzaj:świerk
Atlas ziół - indeks nazw polskich
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź
Pasaż zakupowy