Cietrzew zwyczajny (Tetrao tetrix)

Nazywany/a też: cietrzew

Cietrzew, By F. C. Robiller (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons
Cietrzew jest ptakiem grzebiącym wielkości kruka lub kury domowej. Cietrzewie są ptakami, u których wyraźnie zaznacza się dymorfizm płciowy. Samiec ma czarny tułów z metalicznym, granatowym połyskiem. U samca nad oczami znajduje się czerwona brew, która uwydatnia się szczególnie podczas godów. Na ciemnobrązowych skrzydłach występują dwa białe pasma piór. Samica zaś jest mniejsza i ma rdzawobrunatne upierzenie ciała, z ciemnym prążkowaniem na całej jego powierzchni. Masa ciała tych ptaków wynosi od 0,7 do 1,4 kg, długość ciała około 45 cm w przypadku samicy i 62 cm u samca, zaś rozpiętość skrzydeł wynosi odpowiednio 72 cm i 95 cm.
  1. Występowanie
  2. Biotop
  3. Lęgi
  4. Pokarm
  5. Systematyka
  6. Galeria zdjęć

Występowanie

W Europie cietrzewie bytują w obszarach, od Półwyspu Iberyjskiego aż po wschodnią Syberię. Większe populacje zaobserwowano w Skandynawii. W Polsce ich skupiska spotkać można głównie na północnym wschodzie, w dolinie Biebrzy i Narwi, w Puszczy Augustowskiej, a także nieco dalej na południe, przez Lubelszczyznę, po Karpaty Zachodnie.
Czy wiesz, że...Liczebność poszczególnych populacji cietrzewi maleje, zatem od 2004 roku są objęte w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Poza tym podejmowano także próby krzyżowania cietrzewi z głuszcami, w wyniku czego otrzymywano bezpłodne potomstwo, zwane skrzekotem.

Biotop

Cietrzewie zasiedlają głównie tereny leśne i ich skraje. Ważnym elementem zajmowanego przez nie obszaru są tzw. „paprzyska” – miejsca o dużej ilości piasku i żwiru, które mają dla nich dwojakie znaczenie. Piach służy im bowiem za miejsce do odbycia suchej kąpieli, żwir natomiast jest przez cietrzewie połykany, dzięki czemu wspomaga on trawienie pokarmu. Ogólnie cietrzewie wykazują aktywność w ciągu dnia, noce spędzają wśród względnie bezpiecznych gałęzi drzew. Zbudowane z kępek traw i gałęzi gniazda zakładają bezpośrednio na ziemi. Cietrzewie to zwierzęta, które tworzą stada, przy czym ich skład zależy od pory roku – poza okresem rozrodczym, czyli jesienią i zimą są to stada złożone tylko z osobników jednej płci, zaś wiosną i latem, gdy odbywają się lęgi – w stadach są samce, samice oraz ich potomstwo.

Lęgi

Okres godowy trwa u cietrzewi od marca do czerwca. Mimo, iż ptaki te zamieszkują głównie tereny leśne, to ich lęgi odbywają się na polanach i łąkach. Cietrzewie żyją samotnie, dopiero podczas okresu godowego zbijają się w wielkie skupiska. Samce wykonują wspólnie tańce godowe, rolą samic jest wybór odpowiedniego partnera. Ponieważ samic jest o wiele więcej, kilka z nich może wybrać tego samego samca, zwierzęta te bowiem są poligamiczne. Po okresie toków i wyczerpujących tańców godowych, samice same zakładają gniazda, w których składają 6-14 jaj. Wysiadują je następnie przez 25 dni. Choć pisklęta już po dwóch tygodniach od wyklucia podejmują próby lotu, do rozpoczęcia zimy pozostają pod troskliwą opieką matki. Dojrzałość płciową osiągają w wieku około 12 miesięcy. Cietrzew żyje około 15 lat

Pokarm

Cietrzewie spożywają głównie pokarm roślinny – owoce i pąki leśnych krzewów takich jak borówka czy malina. W razie potrzeby sięgają także po drobne bezkręgowce – np. ślimaki czy dżdżownice. Aby wspomóc przewód pokarmowy w trawieniu tak różnorodnego pożywienia, połykają też drobiny żwiru.
Cietrzew, By F. C. Robiller (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons Cietrzew, By F. C. Robiller (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Cietrzew, By F. C. Robiller (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Systematyka

Domena:Eukarionty
Królestwo:Zwierzęta
Podtyp:Kręgowce
Gromada:Ptaki
Rodzina:Kurowate
Rodzaj:Tetrao
Indeks nazw polskich - gromada Ptaki
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź
Pasaż zakupowy