Żaba purpurowa (Nasikabatrachus sahyadrensis)

Występowanie

Żaba purpurowa (Nasikabatrachus sahyadrensis) jest gatunkiem endemicznym dla Ghatów Zachodnich w południowych Indiach. Jej zasięg obejmuje głównie wilgotne, górskie lasy stanu Kerala, choć późniejsze obserwacje wskazują na nieco szersze rozprzestrzenienie w tym paśmie górskim.

Zwierzę prowadzi skrajnie skryty tryb życia – niemal cały rok spędza pod ziemią, nawet na głębokości kilku metrów. Na powierzchnię wychodzi tylko na krótki okres związany z porą monsunową.

Wygląd

Żaba purpurowa należy do najbardziej niezwykłych płazów świata. Osiąga długość około 5–9 cm, a jej ciało jest krępe, zaokrąglone i masywne.

Najbardziej charakterystyczne cechy:

• intensywne, fioletowe lub purpurowe ubarwienie,
• bardzo mała głowa i drobne oczy,
• wydłużony, spiczasty pysk przypominający ryjek,
• silnie rozwinięte kończyny przystosowane do kopania,
• brak widocznej błony bębenkowej.

Budowa ciała oraz silnie skostniały szkielet są przystosowaniem do życia pod ziemią.

Tryb życia i zachowanie

Gatunek prowadzi niemal wyłącznie podziemny tryb życia (fossorialny). Większość czasu spędza w glebie, gdzie również zdobywa pokarm.

Żywi się głównie:

• termitami,
• mrówkami i innymi drobnymi bezkręgowcami.

Na powierzchni pojawia się tylko przez kilka dni lub tygodni w roku – podczas monsunu, kiedy warunki wilgotnościowe umożliwiają rozmnażanie.

Rozmnażanie

Rozród ma charakter eksplozji sezonowej (tzw. breeding explosive). Odbywa się zwykle przed lub na początku monsunu.
Samice składają jaja w okresowych strumieniach, a kijanki rozwijają się w szybko płynącej wodzie. Ich larwy posiadają przyssawki umożliwiające przytwierdzanie się do podłoża.

Po zakończeniu rozrodu dorosłe osobniki ponownie znikają pod ziemią.

Znaczenie ewolucyjne

Żaba purpurowa jest uznawana za tzw. „żywą skamieniałość”. Jej linia ewolucyjna oddzieliła się od innych płazów dziesiątki milionów lat temu, prawdopodobnie jeszcze w czasach rozpadu Gondwany.
Najbliżsi krewni tego gatunku żyją dziś na Seszelach, co stanowi ważny dowód dawnych połączeń kontynentalnych.

Zagrożenia i ochrona

Gatunek jest zagrożony głównie przez:

• wylesianie,
• przekształcanie terenów pod plantacje (kawa, kardamon, imbir),
• degradację siedlisk glebowych.

Ze względu na skryty tryb życia i niewielki zasięg występowania jego populacja jest trudna do monitorowania.

Pytania i odpowiedzi (FAQ) – żaba purpurowa

Dlaczego żaba purpurowa jest tak rzadko widywana?

Ponieważ niemal całe życie spędza pod ziemią i pojawia się na powierzchni tylko na krótko podczas monsunu.

Skąd pochodzi jej nazwa?

Nazwa odnosi się do charakterystycznego, purpurowego ubarwienia oraz spiczastego „nosowatego” pyska.

Czy jest to gatunek prymitywny?

Tak – uznaje się ją za relikt ewolucyjny, reprezentujący bardzo starą linię płazów.

Czym się żywi?

Głównie termitami i innymi drobnymi bezkręgowcami żyjącymi w glebie.

Gdzie można ją spotkać?

Wyłącznie w Ghatów Zachodnich w Indiach – jest to gatunek endemiczny.