Perseidy - rój meteorów w sierpniu. Czym są Perseidy?

Dlaczego sierpniowe noce warto spędzić pod gołym niebem? Bo jak co roku, w tym miesiącu mamy największą aktywność Perseidów – obfitego roju meteorów. Maksimum Perseidów to najciekawsze zjawisko astronomiczne w lecie. Przygotuj sobie leżak albo karimatę, i ruszaj na poszukiwanie spadających meteorytów z roju Perseidów.



fot. shutterstockfot. shutterstock
  1. Czym są Perseidy?
  2. Niebo płacze
  3. Perseidy dawniej i dziś
  4. Jak obserwować Perseidy?
  5. Kiedy obserwować Perseidy?
  6. Największy „deszcz meteorów” w Polsce

Czym są Perseidy?

Rój Perseidów można obserwować każdego lata w sierpniu. To właśnie wtedy Ziemia przechodzi w pobliżu orbity komety Swift-Tuttle. Materiał utracony w czasie zbliżeń komety do Słońca – do których dochodzi co 133 lata – i rozproszony po orbicie, wpadając w ziemską atmosferę z prędkościami dochodzącymi do 60 km na sekundę, wywołuje zjawisko „spadających gwiazd”.

Bo tak naprawdę Perseidy, to nie są spadające gwiazdy, ale różnej wielkości materia skalną, najczęściej wielkości ziarnka piachu, którą pozostawiła po sobie kometa.

Rój Perseidów jest aktywny od połowy lipca do praktycznie ostatnich dni sierpnia i swoje maksimum osiąga typowo w okolicach nocy z 12 na 13 sierpnia. Spadające gwiazdy pojawią się na niebie już 12 sierpnia około godziny 16 i będzie je można obserwować do 13 sierpnia, do godz.4.30. W jakich warunkach będziemy mogli obserwować Perseidy?

W podziwianiu Perseidów może przeszkadzać Księżyc, który zbliża się do pełni (jego tarcza będzie oświetlona w 93 proc.). Trzeba też liczyć na to, że pogoda dopisze i będzie piękne bezchmurne niebo. Przypominamy również aby nie patrzeć bezpośrednio w środek radiantu lecz kilkanaście stopni od niego, ponieważ najlepiej widoczne i jasne meteory znajdują się właśnie w tym rejonie

Niebo płacze

Nazwa roju meteorów – Perseidy, związana jest z miejscem, do którego prowadzą ich ślady – do jednego punktu leżącego w gwiazdozbiorze Perseusza. Rój Perseidów nazywany bywa także Łzami św. Laurentego. Ma to związek z przypadającą 10 sierpnia rocznicą jego męczeńskiej śmierci (256 r. n.e.). W Polsce Perseidy określa się także mianem „łez świętego Wawrzyńca”, ponieważ ich kulminacja przypada właśnie w czasie święta tego patrona.

Gwiazdozbiór Perseusza, Fot. Wikipedia CC

Perseidy dawniej i dziś

Obserwacja meteorów z roju Perseidów trwa już niemal 2 tysiące lat. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie zwraca uwagę, że o aktywność Perseidów wspominają już starożytne kroniki dalekowschodnie. Także współcześnie jest to jeden z najbardziej znanych rojów meteorów, a to za sprawą korzystnych warunków, w jakich można go obserwować. „Spadające Perseidy” pojawiają się podczas ciepłych i najczęściej pogodnych wakacyjnych nocy.

Jak obserwować Perseidy?

Luksus, jakim jest ciemne, rozgwieżdżone niebo, nie jest dostępny dla wszystkich, a w szczególności dla mieszkańców miast, gdzie przeszkadzać w obserwacji mogą reklamowe neony i uliczne oświetlenie. Dlatego na obserwację najlepiej wybrać się poza obszary miejskie, z dala od świateł i odblasków. Nie trzeba wdrapywać się na wysokie góry czy czubki drzew, bo Perseidy doskonale widać z równin.

Idealnym miejscem na obejrzenie tego spektaklu są ciemne łąki czy pola. Aby dostrzec meteory z roju Perseidów należy skierować wzrok na południowo-wschodni horyzont. Patrząc na zachód – „spadających gwiazd” będzie nieco mniej, ale za to widok powinien być bardziej spektakularny.
fot. shutterstock

Kiedy obserwować Perseidy?

Pierwsze meteory z aktywnego roju Perseidów można było oglądać na niebie już od połowy lipca. Najbardziej kluczowa będzie noc z 12 na 13 sierpnia. W tym roku podziwianie maksimum Perseidów możliwe będzie w sprzyjających warunkach obserwacyjnych od około 21:00 12 sierpnia do świtu 13 sierpnia. Wtedy możemy spodziewać się prawdziwego deszczu meteorytów, a ilość obserwacji może przekraczać 100 na każdą godzinę. Jeżeli nie uda nam się załapać na noc z 12 na sierpnia, to nic straconego. Po tym okresie aktywność Perseidów będzie już wygasać, ale wciąż powinniśmy dostrzegać zauważalnie wyższą ilość meteorów. Perseidy kończą swoją aktywność w okolicach 25 sierpnia.

Największy „deszcz meteorów” w Polsce

Największy deszcz meteorytów w Polsce spadł 30 stycznia 1868 roku w pobliżu miejscowości Pułtusk. Na terenie całej Polski widziano wtedy mknącą po niebie ognistą kulę, która zniknęła nad miastem. Mieszkańcy usłyszeli potężny huk i z nieba posypały się kamienie.

Jak oceniają specjaliści z wydziału geologii Uniwersytetu Warszawskiego, kamienne odłamki, które zasypały obszar 127 kilometrów kwadratowych, miały łączną masę 8863 kg. Większość z nich stanowiły kilkugramowe okazy, lecz niektóre były naprawdę duże: największy meteoryt ważył 9095 gramów.
Ekologia.pl (JS)

Bibliografia

  1. “http://www.pkim.org/”; data dostępu: 2019-08-07
  2. “https://polsa.gov.pl/images/docs/articles/polsa_edukacja_perseidy_2016.pdf”; data dostępu: 2019-08-07
Ocena (4.0) Oceń:
Pasaż zakupowy