Rekordowe fale upałów uderzają jednocześnie w Antarktydę i Arktykę. Jakie to może mieć konsekwencje?

Rosnące temperatury na Antarktydzie od dziesięcioleci są klasycznym symbolem globalnego ocieplenia — ale niezwykle wysokie temperatury w ostatnich dniach zarówno na Antarktydzie, jak i w Arktyce zszokowały badaczy, którzy ostrzegają, że w wyniku kryzysu klimatycznego ekstremalne zjawiska staną się bardziej powszechne.

Według nowych danych, w niektórych częściach Antarktydy temperatura w zeszłym tygodniu była o ponad 40 stopni Celsjusza wyższa niż średnia. Stacja Concordia położona na Płaskowyżu Antarktycznym, osiągnęła w piątek rekordową temperaturę -11,8^oC, czyli o ponad 40^oC wyższą niż normy sezonowe. Stacja Wostok zarejestrowała temperaturę -17,7^oC, bijąc swój rekord o 15^oC.

Kontynent antarktyczny jako całość był w piątek o około 4,8^oC cieplejszy w porównaniu z temperaturą wyjściową w latach 1979-2000 – informuje Associated Press. Tego samego dnia Arktyka jako całość była o 3,3^oC cieplejsza niż średnia z lat 1979-2000.

Skąd to ciepło?

Istnieje kilka lokalnych zjawisk pogodowych bezpośrednio odpowiedzialnych za ocieplenie Antarktyki.

„Oba te zdarzenia pogodowe są związane z transportem ciepła i wilgoci w kierunku biegunów” – napisał na Twitterze dr Zachary Labe, klimatolog z Colorado State University.

Alex Sen Gupta, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Nowej Południowej Walii w Sydney, powiedział, że silne wiatry wiejące z Australii przyczyniły się do niezwykłych temperatur na Antarktydzie. „Mieliśmy kombinację silnych systemów pogodowych nad Oceanem Południowym na południe od Australii, które zrównały się, aby wytworzyć bardzo silne wiatry biegunowe rozciągające się od Australii po wschodnią Antarktydę”.

„Są tez rzeki wilgoci w powietrzu, które dostarczają ciepłe i wilgotne powietrze do niektórych miejsc, a w tym regionie nad Antarktydą wystąpiła naprawdę znacząca” – powiedziała The Guardian, profesor ds. klimatu z Monash University, Julie Arblaster.

„W tej chwili mamy najniższy w historii zasięg lodu morskiego na Antarktydzie” – dodała prof. Julie Arblaster. „Spore ilości lodu morskiego wokół Antarktydy, to teraz ocean. Byłoby naprawdę interesujące zrozumieć, czy istnieje jakikolwiek związek między niskim zasięgiem lodu morskiego Antarktyki a wysokimi temperaturami”.

Jak niezwykłe są te temperatury? Upał we wschodniej Antarktydzie był „nadzwyczajnym wydarzeniem” – powiedziała Arblaster. „Są to anomalie temperaturowe od 15 do 40 stopni”.

Gupta dodał: „Wygląda na to, że duża część wschodniej Antarktydy osiągnęła temperaturę o ponad 20 stopni cieplejszą niż normalnie. Ocieplenie rozpoczęło się 15 [marca] i nadal trwa”.

Jakie to ma znaczenie? Na Antarktydzie upał „musiałby utrzymywać się przez dość długi czas, by dokonać znaczącej zmiany”, powiedział. Głównym problemem jest osłabienie szelfów lodowych. Odgrywają one ważną rolę w utrzymaniu lodu śródlądowego.

„Gdy stracimy półki lodowe, lód gruntowy, który znajduje się w głębi lądu, zaczyna osuwać się do wody w bardzo szybkim tempie i to zdecydowanie może sprawić, że poziom oceanów się podniesie.” – powiedział Mackintosh.