Wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare)
Występowanie
Wrotycz rośnie w Azji (tereny o umiarkowanym klimacie) i całej Europie. Jako gatunek rozprzestrzeniony występuje poza tymi obszarami. Jest gatunkiem pospolitym w Polsce. Rośnie na miedzach, wzgórzach, przy brzegach rzek i stawów, na polanach i obrzeżach lasów, przy przydrożach i w zaroślach.
Wygląd
Łodyga rośliny osiąga do 1,5 m wysokości. Liście ułożone są skrętolegle. Są duże, pierzastosieczne. Kwiaty zebrane są w podbaldachy. Owoc to niełupka. Roślina wydziela zapach podobny do kamfory.
Uprawa i zbiór
Wrotycz jest łatwy w uprawie, ponieważ nie ma żadnych specjalnych wymagań. Idealne miejsce na rozwój to jednak nasłonecznione stanowiska i suche, przepuszczalne gleby. Roślina jest mrozoodporna. Rozmnaża się ją przez wysiew nasion lub podział. Wrotycz to roślina wieloletnia. Należy kontrolować uprawę, by roślina nie stała się chwastem. Surowce, czyli kwiaty i liście zbiera się w okresie kwitnienia rośliny.
Właściwości lecznicze
Roślina składa się z flawonoidów, garbników, kamfory, goryczy, karotenoidów, olejku eterycznego, żywic oraz kwasów organicznych.
Wrotycz pospolity zastosowanie ma przede wszystkim insektobójcze oraz przeciwpasożytnicze. Roślinę wykorzystuje się do usuwania robaków z organizmu. By usunąć robaki, wszy i pchły wrotycz wykorzystywany jest w formie złożonych preparatów. Roślina polecana jest również do zwiększania krwawień miesięcznych, kiedyś stanowiła skuteczny środek poronny. Okłady z wrotyczu stosowane są do leczenia reumatyzmu oraz nerwobóli, a także łagodzenia następstw zwichnięć i stłuczeń. Roślina jest toksyczna, dlatego nawet stosując ją w formie zewnętrznej należy zachować umiar i ostrożność.
Praktyczne zastosowanie
Napar z wrotyczu na pasożyty bytujące w układzie pokarmowym
Składniki:
- 2 łyżki kwiatów wrotyczu
- Woda
Kwiaty zalać szklanką wrzącej wody. Odstawić do naciągnięcia na 20 minut. Przecedzić. Pić po około 150 ml naparu 3 razy dziennie na czczo.
![Wrotycz pospolity - liście. By Kristian Peters -- Fabelfroh 09:35, 12 March 2007 (UTC) (photographed by Kristian Peters) [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons](https://www.ekologia.pl/wp-content/uploads/2023/03/tanacetum-vulgare-blatt.jpg)
![Wrotycz (Tanacetum vulgare)By Paweł Kuźniar (Jojo_1, Jojo (Own work) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY-SA 2.5-2.0-1.0], via Wikimedia Commons](https://www.ekologia.pl/wp-content/uploads/2023/03/800px-honey-bee-pollen-basket-01.jpg)
Wrotycz pospolity Tanacetum vulgare krótkie kłącza, duże kępy, łodyga sztywna, czterokanciasta, pierzastosieczne, piłkowane liście, ulistnienie skrętoległe, kwiaty zebrane są w koszyczki, zebrane w podbaldachy, brzeżne, pomarańczowe, rurkowate kwiaty żeńskie, środkowe, rurkowate, żółte, obupłciowe kwiaty, koszyczki są spłaszczone, kielich ma kształt rąbka, owoc to pięciożeberkowa niełupka. Roślina lecznicza, kwiatostany leczą stłuczenia, robaczyce, choroby skóry, zaburzenia psychiczne, pobudzają miesiączkę. Zapach odstrasza owady, napar z ziela to naturalny pestycyd. Roślina ozdobna. Rośnie na polach, miedzach, przydrożach, podwórkach.