Tylko siedem krajów spełnia standardy jakości powietrza WHO. Czy jest wśród nich Polska?
Większość krajów nie osiąga standardów WHO dotyczących „bezpiecznego” poziomu PM2,5 – pyłu zawieszonego powiązanego z wyższym ryzykiem hospitalizacji z powodu chorób serca i astmy.
Spośród 134 krajów i regionów objętych raportem tylko siedem – Australia, Estonia, Finlandia, Grenada, Islandia, Mauritius i Nowa Zelandia – spełnia wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczące limitów dla drobnych cząstek unoszących się w powietrzu.
Większość krajów nie spełnia normy dla PM2,5. PM2,5 to drobne cząstki stałe emitowane przez pojazdy, przemysł i inne źródła. Cząsteczki PM 2,5, mniejsze niż szerokość ludzkiego włosa, w przypadku wdychania stwarzają poważne zagrożenie dla zdrowia, przyczyniając się do różnych problemów zdrowotnych i zgonów.
Chociaż ogólna jakość powietrza poprawiła się w porównaniu z poprzednimi stuleciami, niektóre obszary nadal borykają się z niebezpiecznym poziomem zanieczyszczeń. Z raportu IQAir wynika, że w najbardziej zanieczyszczonym kraju, Pakistanie, poziom PM2,5 jest ponad 14 razy wyższy niż norma WHO, a na kolejnych miejscach znajdują się Indie, Tadżykistan i Burkina Faso.
Jednak nawet w bogatych i szybko rozwijających się krajach postęp w ograniczaniu zanieczyszczenia powietrza jest zagrożony.
Kanada, historycznie znana z czystego powietrza, doświadczyła podwyższonego poziomu PM2,5 z powodu bezprecedensowych pożarów, podczas gdy postęp Chin w poprawie jakości powietrza został zahamowany przez ożywienie gospodarcze po pandemii Covid-19.
Szacuje się, że zanieczyszczenie powietrza zabija rocznie na całym świecie około 7 milionów ludzi – więcej niż AIDS i malaria razem wzięte – a ciężar ten jest najbardziej odczuwalny w krajach rozwijających się. Źródła zanieczyszczeń PM2,5 są bardzo zróżnicowane, od cegielni w Bangladeszu po kopalnie w Ameryce Łacińskiej. Jednak przeważającym źródłem jest spalanie paliw kopalnych, takich jak węgiel, ropa naftowa i gaz.
Najbardziej zanieczyszczonym obszarem miejskim na świecie w zeszłym roku był Begusarai w Indiach. W Indiach znajdują się także cztery najbardziej zanieczyszczone miasta na świecie. Jednak w większości krajów rozwijających się, szczególnie w Afryce, brakuje wiarygodnych pomiarów jakości powietrza.
WHO obniżyła swoje wytyczne dotyczące „bezpiecznych” poziomów PM2,5 w 2021 r. do pięciu mikrogramów na metr sześcienny i pod tym względem wiele krajów, np. te w Europie, które znacząco poprawiły jakość powietrza w ciągu ostatnich 20 lat, nie spełnia tych wymagań.
Badania opublikowane w zeszłym miesiącu przez amerykańskich naukowców wykazały, że nie ma bezpiecznego poziomu pyłu PM2,5, przy czym nawet najmniejsze narażenie wiąże się ze wzrostem liczby hospitalizacji z powodu chorób takich jak choroby serca i astma. Frank Hammes, globalny dyrektor generalny IQAir podkreślił, że kraje powinny podjąć działania, aby uczynić swoje miasta bardziej dostępnymi dla pieszych i mniej zależnymi od samochodów, zmienić praktyki leśne, aby pomóc ograniczyć wpływ dymu z pożarów, i szybciej przejść na czystą energię zamiast paliw kopalnych.
„Dzielimy atmosferę ze wszystkimi na świecie i musimy mieć pewność, że nie robimy rzeczy, które szkodzą innym” – powiedział Aidan Farrow, starszy naukowiec ds. jakości powietrza w Greenpeace International.
- Helen Regan, CNN ; "The world’s 100 worst polluted cities are in Asia — and 83 of them are in just one country "; https://edition.cnn.com/2024/03/18/climate/air-pollution-report-2023-asia-climate-intl-hnk/index.html; 19-03-2024;
