Maślak ziarnisty (Suillus granulatus)

Nazywany/a też: błotownik, borowik ziarnisty, grzyb ziarnisty, huba mochowik, mchownik, mochowik, pępek, pocieczka, przetacznik, zajęczak

Tagi: jadalne
  1. Wstęp
  2. Sezon
  3. Występowanie
  4. Wygląd
  5. Właściwości
  6. Zastosowanie
  7. Systematyka
  8. Galeria

Wstęp

Maślak ziarnisty jest pospolitym grzybem jadalnym. Kiedyś w polskich lasach występował niezwykle często, obecnie spotyka się go rzadziej. Wciąż jest jednak bardzo popularny wśród grzybiarzy, którzy cenią go za dobry smak.

Sezon

Maślak ziarnisty rośnie od maja do października.

Czy wiesz, że...
  • Przed przygotowaniem maślaka ziarnistego do spożycia należy usunąć z niego skórkę i śluz, gdyż mogą one popsuć smak przyrządzanych potraw.
  • Polską nazwę maślaka ziarnistego podał w 1830 roku botanik Józef Jundziłł.

Występowanie

Maślak ziarnisty najczęściej występuje w młodych lasach sosnowych i na ich obrzeżach. Można go znaleźć w trawie, na zrębach, polanach, pod kosodrzewiną. Rośnie w miejscach naświetlonych i przy drogach leśnych. Występuje pojedynczo lub w małej gromadzie.

Wygląd


Owocnik maślaka ziarnistego osiąga średnicę od 2 do 16 cm. Początkowo jest łukowaty, z podwiniętym brzegiem. U starszych osobników robi się płasko rozpostarty i poduszkowaty, z ostrym brzegiem. U młodych egzemplarzy jest śliski i czerwony, w wiekiem staje się suchy i żółtobrązowy. Pokryty jest skórą, którą łatwo oddziela się od miąższu. W wilgotne dni skórka robi się śluzowata, w czasie suszy staje się sucha i błyszcząca.

Rurki maślaka ziarnistego mają długość od 5 do 10 mm. Są przyrośnięte do trzonu. Początkowo mają bladożółty kolor, później przybierają barwę ochrową. Mają drobne, okrągłe pory, które u starszych okazów wydzielają kropelki mlecznego płynu. Zaschnięty płyn tworzy brązowe plamki na powierzchni rurek.

Trzon maślaka ziarnistego osiąga wysokość od 4 do 8 cm i grubość od 1 do 2 cm. Ma cylindryczny kształt. Jest koloru żółtego, który u starszych osobników przy podstawie trzonu przechodzi w brązowy. U szczytu trzonu można zaobserwować charakterystyczne ziarenka, które są pozostałościami zaschniętego soku.

Miąższ maślaka ziarnistego początkowo jest biały, u starszych okazów przybiera barwę żółtą. U młodych egzemplarzy w kapeluszu jest miękki, u starszych staje się wodnisty. W trzonie jest włóknisty i brązowy. Nie zmienia zabarwienia po przekrojeniu. Ma przyjemny zapach i łagodny smak.

Maślaka ziarnistego łatwo pomylić z maślakiem zwyczajnym. Ten drugi grzyb jest jednak większy i posiada pierścienie w trzonie. Obydwa grzyby są jadalne.

Właściwości

Maślak ziarnisty jest bardzo dobrym grzybem jadalnym. Nie posiada jednak ważniejszych wartości odżywczych.

Zastosowanie

Maślak ziarnisty świetnie nadaje się do duszenia oraz do zupy. Jest także używany jako składnik sosów grzybowych. Z racji tego, że jest kleisty nie nadaje się do suszenia.



Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Maślak ziarnisty "Suillus granulatus 2" autorstwa H. Krisp - Praca własna. Licencja CC BY 3.0 na podstawie Wikimedia Commons.

Galeria zdjęć

Maślak ziarnistyMaślak ziarnisty z widocznymi kropelkami mlecznego płynu. By Andreas Kunze (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons
Maślak ziarnisty, By Suillus_granulatus.jpg: Eric Steinert at de.wikipediaderivative work: Ak ccm [CC-BY-SA-3.0 or GFDL], via Wikimedia CommonsMaślak ziarnisty Luridiformis at en.wikipedia [Attribution or CC BY 3.0], from Wikimedia Commons

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzina:maślakowate
Rodzaj:maślak
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź