Macierzanka tymianek (Thymus vulgaris)

Nazywany/a też: tymian, tymianek pospolity, tymianek właściwy

  1. Występowanie
  2. Wygląd
  3. Uprawa i zbiór
  4. Właściwości lecznicze
  5. Praktyczne zastosowanie
  6. Systematyka
  7. Galeria zdjęć

Występowanie

Miejscem pochodzenia tymianku są rejony Morza Śródziemnego. W formie dzikiej rośnie dzisiaj w Hiszpanii. Włoszech, Grecji, Turcji i Maroko. Roślinę uprawia się w wielu miejscach na świecie. Tymianek to jedna z nazw pospolitych, roślina naprawdę nosi nazwę – macierzanka tymianek.

Wygląd

Roślina to niski krzew, który dorasta do 30 cm wysokości. Łodyga posiada liczne rozgałęzienia, jest owłosiona. Liście ułożone są naprzeciwlegle na zdrewniałych łodygach. Są niewielkie i równowąskolancetowate, mają podwinięte brzegi. Kwiaty są niewielkie, mają barwę od liliowej do różowej. Zebrane są w kwiatostany. Owoce to rozłupki. Cala roślina wydaje aromatyczną woń.

Czy wiesz, że...
  • Tymianek pospolity zastosowanie ma również w kuchni. Jest często stosowany w kuchni afrykańskiej, europejskiej, francuskiej, hiszpańskiej, greckiej, włoskiej. Idealne nadaje się do przyprawiania mięsa, serów, sałatek, warzyw strączkowych i duszonych, farszów rybnych i drobiowych.
  • Suszony tymianek jest zdecydowanie bardziej aromatyczny od świeżego ziela.

Uprawa i zbiór

Roślina lubi gleby średnio-zwięzłe i przepuszczalne. Nie lubi natomiast gleb zakwaszonych i podmokłych. Idealne stanowisko na uprawę to ciepłe i nasłonecznione miejsce, które nie może być zbyt suche. Tymianek uprawia się z rozsady lub siewu. Można go posadzić na polu, jak i w domowym ogródku lub w doniczce na parapecie. Zbiór tymianku przeprowadza się w okresie kwitnienia rośliny.

Właściwości lecznicze

Ziele tymianku składa się z olejku lotnego, którego głównymi składnikami są tymol i karwakrol, garbników, goryczy, saponin i innych substancji. Składniki olejku odpowiadają za smak tymianku.

Ziele tymianku posiada wiele właściwości leczniczych. Działa przede wszystkim na bakterie i grzyby. Posiada właściwości żółciopędne oraz moczopędne. Dzięki właściwościom antyseptycznym, przeciwzapalnym i wirusobójczym, tymianek pomaga leczyć nieżyty gardła i jamy ustnej. Działa wykrztuśnie, dzięki czemu ułatwia wykrztuszanie zalegającej wydzieliny. Dzięki tym właściwościom często stosuje się go do leczenia kaszlu, który towarzyszy przeziębieniom czy grypie. Pomaga także w leczeniu chrypki. Sprawdza się w leczeniu chorób układu pokarmowego, ponieważ pomaga leczyć stany zapalne żołądka i jelit, zaburzenia trawienia, brak apetytu, wzdęcia oraz stany skurczowe żołądka i jelit. Tymianek pospolity działanie ma również profilaktyczne, ponieważ działa ochronnie na wątrobę. Roślina wykorzystywana jest również do zewnętrznego użytku. Okłady, kompresy oraz zwykłe przemywanie skóry nasączonym wacikiem z odwaru pomagają niwelować stany zapalne skóry, trądzik, egzemy, liszaje i łagodzić łojotokowe zapalenie skóry. Surowiec leczniczy ma również właściwości przeciwrobacze. Stosowanie wlewów do odbytu pomaga pozbyć się robaków oraz owsików u dzieci. Zewnętrznie tymianek stosuje się również do płukania jamy ustnej i gardła w przypadku infekcji bakteryjnych i grzybiczych.

Praktyczne zastosowanie

Napar z ziela tymianku na problemy trawienne, pomocniczo w grypie i przeziębieniu

Składniki:
  • 1 łyżka ziela tymianku
  • Woda

Ziele zalać szklanką wrzącej wody. Przecedzić. Pić 1-2 szklanki naparu na dzień.
Kwiaty macierzanki. By Kurt Stüber [1] [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons Kwiaty macierzanki. By Kurt Stüber [1] [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Kwiaty macierzanki. By Kurt Stüber [1] [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia CommonsTymianek. By Emilian Robert Vicol from Com. Balanesti, Romania (Thyme-Herb_82863-480x360) [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons
Kwiaty macierzanki. By Greenmars (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons
Atlas ziół - indeks nazw polskich
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź