Mądziak psi (Mutinus caninus (Huds.) Fr.)

Nazywany/a też: chwościak psi, smardzik psi, smardz psi, sromotnik psi

  1. Wstęp
  2. Sezon
  3. Występowanie
  4. Wygląd
  5. Właściwości
  6. Zastosowanie
  7. Systematyka
  8. Galeria

Wstęp

Mądziak psi jest grzybem niejadalnym należącym do rodziny sromotnikowatych.

Sezon

Mądziak psi spotkać można w okresie letnim i jesiennym.

Czy wiesz, że...
  • Gatunkiem podobnym jest mądziak malinowy.
  • Mądziak psi był grzybem chronionym w Polsce, został jednak wykreślony z listy gatunków chronionych w 2014 roku. Obecnie ma status V - narażony na wymarcie.
  • Polska nazwa została nadana w 1898 roku przez Stanisława Chełchowskiego.

Występowanie

Mądziak psi rośne na wszystkich kontynentach oprócz Antarktydy i Afryki. W Polsce występuje rzadko w okresie letnim i jesiennym. Spotkać go można najczęściej w grupach w wilgotnych miejscach  w lasach liściastych oraz na urodzajnych glebach.

Wygląd

Mądziak psi na początku ma kształt jaja, które osiąga do 4 cm wysokości i 2,5 cm szerokości. Później owocnik dojrzewa i przybiera formę trzonka, który osiąga wysokość od 9 do 17 cm i szerokość od 1 do 1,5 cm. Na powierzchni znajduje się biaława, kremowa lub z odcieniem żółtawym osłona o twardej konsystencji. Pod osłoną zauważyć można galaretowatą warstwę, która osłania trzon. W przypadku młodych okazów osłona ulega pęknięciu na szczycie, w efekcie na wierzch wychodzi trzon z żołędziowatą główką. Dojrzałe okazy tego grzyba najczęściej są schylone w bok.

Główka jest pokryta masą zarodnikową w kolorze ciemnooliwkowym. U dojrzałych osobników spływa w formie galaretowatej masy i odkrywa jamkowatą powierzchnię.

Trzon ma barwę białą, która później zmienia się w barwę cielistą, żółtawo lub jasnopomarańczową. W środku jest pusty. Kształt określany jako kolumnowy.

Miąższ ma taką samą barwę jak trzon - na początku białą, później cielistą i żółtawo do jasnopomarańczowej. Może również przybierać bardziej intensywny odcień czerwieni. Ma wodnistą konsystencję i charakteryzuje się kruchością.

Zapach młodych okazów jest przyjemny, przywodzi na myśl zapach tytoniu lub owoców. U starszych osobników zapach staje się nieprzyjemny, zbliżony do zapachu sromotnika bezwstydnego, z tą różnicą, że jest o wiele słabszy. Niektóre źródła porównują go również do zapachu kocich odchodów.

Zarodniki gładkie, elipsoidalne.

Właściwości

Mądziak psi jest to grzyb niejadalny.

Zastosowanie

Mądziak psi nie posiada żadnego zastosowania.


Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Mądziak psi Stu's Images [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Mądziak psiMądziak psi - jajo
Mądziak psi

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzaj:mądziak
Gatunek:Mądziak psi
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź