Rozwielitka pchłowata (Daphnia pulex)

Występowanie

Rozwielitka pchłowata jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych organizmów wodnych na świecie. Notowana jest niemal w każdym trwałym i bogatym w składniki odżywcze zbiorniku wodnym.

Budowa

Rozwielitka pchłowata ma ciało silnie skrócone, prześwitujące, kuliste oraz bocznie spłaszczone. Zbudowane jest z głowy, tułowia oraz odwłoka i pokryte karapaksem. Barwa ciała żółtawa, zielonkawa lub brązowawa. Występuje oko złożone oraz szczątkowe oko naupliusowe. Posiada dwie pary czułków. Czułki pierwszej pary są krótkie, natomiast drugiej silnie rozwinięte, długie i dwugałęziowe. Odwłok jest zlany z tułowiem. Rozwielitka wyposażona jest w pięć par silnie spłaszczonych odnóży tułowiowych. Samce są mniejsze od samic.

Tryb życia

Rozwielitka pchłowata zamieszkuje różnorodne zbiorniki wodne, od dużych jezior i stawów po niewielkie rowy odwadniające i zalane koleiny drogowe. Często jest najliczniejszym gatunkiem w zbiorniku. Na obszarach tropikalnych przebywa nawet na wilgotnym mchu. Zwykle przebywa w otwartej toni wodnej, lub przyczepia się do roślin wodnych albo opada na dno. Unika wody płynącej, należy do planktonu – nie jest w stanie przeciwstawić się prądom wody. Odbywa pionowe wędrówki: w nocy ukrywa się w głębszej wodzie, a w dzień wypływa ku powierzchni, gdzie w świetle słonecznym jest największa koncentracja jej pokarmu – fitoplanktonu. Porusza się za pomocą czułek drugiej pary. Nazwa rozwielitka pchłowata nawiązuje do wykonywanych przez nią gwałtownych ruchów, przypominających skok.

Odżywianie

Rozwielitka pchłowata żywi się bakteriami, drożdżami oraz glonami. Pokarm odfiltrowuje z wody. Chwyta go za pomocą odnóży tułowiowych.

Rozmnażanie i rozwój

Rozwielitka pchłowata rozmnaża się poprzez cykliczną partenogenezę (dzieworództwo), gdzie na przemian występuje partenogeneza z rozmnażaniem dwupłciowym. Składanie jaj odbywa się od wiosny do jesieni. Jaja (od 2 do 20) rozwijają się w komorze lęgowej samicy. Rozwój trwa około 24 godzin. Po wylęgu potomstwo pozostaje w komorze lęgowej kilka dni, po czym uwalniane jest do wody. Po upływie kilku kolejnych dni osobniki młodociane dojrzewają płciowo. Wzrost następuje poprzez linienie. Wraz z pogorszeniem warunków samice produkują jaja zimowe (z grubymi otoczkami), które wymagają zapłodnienia i składane są do środowiska (nie rozwijają się w komorze lęgowej). Żyje średnio 2-4 tygodnie, maksymalnie do 3 miesięcy.