Machu Picchu może być zdecydowanie starsze niż sądzono

Według nowego badania, inkaska cytadela Machu Picchu w Peru była okupowana od około 1420-1530 AD, czy kilkadziesiąt lat wcześniej niż sądzono.

Przez ponad 75 lat wielu historyków i naukowców wychodziło z założenia, że słynne miejsce w Peru zostało zbudowane po 1438 roku. Założenia te opierały się głównie na XVI-wiecznych hiszpańskich relacjach z podboju tego regionu. Jednak ulepszone techniki datowania radiowęglowego przeprowadzone na szczątkach wykazały, że Machu Picchu może być co najmniej o dwie dekady starsze.

„Wyniki sugerują, że dyskusja na temat rozwoju imperium Inków oparta głównie na zapisach kolonialnych wymaga rewizji” – powiedział główny autor badań, prof. Richard Burger z Yale University. „Nowoczesne metody radiowęglowe zapewniają lepszą podstawę do zrozumienia chronologii Inków niż sprzeczne zapisy historyczne”.

Starożytna cytadela co roku przyciągała ponad milion odwiedzających. Jednak zrozumienie jej szczegółowej historii było utrudnione przez ogromne różnice kulturowe, takie jak brak zapisów historycznych, który byłyby zrozumiałe dla Europejczyków.

Richard Burger kierował zespołem amerykańskich badaczy, którzy przeprowadzili datowanie akceleratorową spektrometrią mas (AMS) ludzkich szczątków z Machu Picchu. Zbadali szczątki 26 osób, a wyniki, opublikowane w recenzowanym czasopiśmie Antiquity, wykazały, że miejsce było użytkowane najpóźniej od 1420 r. i prawdopodobnie do 1530 r. Ta ostatnia data z grubsza pokrywałaby się z początkiem hiszpańskiego podboju imperium Inków.

„To pierwsze badanie oparte na dowodach naukowych, które pozwoliło oszacować wiek Machu Picchu i długość jego okupacji” – powiedział Burger, dodając, że wcześniejsze takie próby nie przyniosły wystarczająco wiarygodnych wyników.

Wśród naukowców toczy się debata na temat względnych wartości zapisów historycznych i archeologicznych w opracowywaniu narracji historycznych. „Chronologia Inków jest przedmiotem debaty wśród archeologów i historyków” – powiedziała dr Gabriela Ramos z Cambridge University.

Dr Trish Biers, osteolog z Cambridge University, powiedziała, że zapisy kolonialne są ważne dla naszego zrozumienia tego, czego świadkami byli wówczas Hiszpanie. Tylko ich postrzeganie może nieco różnić się od tego, co działo się w rzeczywistości, biorąc pod uwagę fakt, że „byli pod silnym wpływem propagandy politycznej, wyższości religijnej i ogólnego wywrotowego głosu imperium hiszpańskiego”.

„Metody naukowe, stosowane na ludzkich szczątkach, mogą dać nam wgląd w to, czego doświadczali ówcześni ludzi  – na przykład dieta, choroby i poród – zarówno na poziomie indywidualnym, jak i populacji”.

Uważa się, że Machu Picchu, obecnie wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, było używane przez Inków jako wiejski pałac. Praca opublikowana w 1945 roku przez historyka Johna Rowe sugerowała, że wielu naukowców uznało później datę za najbardziej prawdopodobną dla jej budowy. Opierała się ona na przekonaniu, że cesarz Inków Pachacuti podbił dolną dolinę Urubamba – obszar dzisiejszego Peru, który obejmuje Machu Picchu – w 1438 roku i że budowa prawdopodobnie miała miejsce między około 1440 a 1450 rokiem.