Nowe myszy odporne na trutki

Amerykańscy naukowcy odkryli, że niektóre europejskie myszy wykształciły odporność na trucizny stosowane w walce ze szkodnikami.

Według badaczy, prowadzonych przez profesora Michaela Kohna z Rice University (Houston, USA), hiszpańskie i niemieckie myszy, krzyżując się z myszami algierskimi, w niezwykle szybkim czasie wyewoluowały odporność na najsilniejsze trucizny. Raport, opublikowany przez grupę Kohna w „The Current Biology”, ostrzega, że może to doprowadzić do uodpornienia się myszy na wszystkie środki służące do zwalczania szkodników.

Krzyżowanie się myszy algierskich z europejskimi prawdopodobnie zostało spowodowane przez presję ewolucyjną (stosowanie przez ludzi silnych trucizn w dużych ilościach), która zmusiła myszy do wykształcenia odporności. Intensywne przemieszczanie się ludzi umożliwiło natomiast migracje różnych gatunków myszy. Naukowcy są zaniepokojeni, czy podobny proces nie jest możliwy wśród szczurów, co skutkowałoby wymknięciem się spod kontroli populacji gryzoni.

„Nasze badanie jest wyjątkowe, ponieważ dotyczy hybrydyzacji dwóch gatunków, które były od siebie odseparowane od ponad miliona lat” – powiedział profesor Kohn. Większość potomstwa, które rodzi się w wyniku krzyżowania dwóch różnych gatunków, jest bezpłodna. Problem ten nie dotyczy niewielkiej części samic – hybryd, które są zdolne wydać na świat zdrowe potomstwo. W ten sposób geny, odpowiedzialne za odporność na trucizny, przechodzą z DNA myszy algierskich do DNA myszy europejskich. „Istnieje wiele genetycznych barier pomiędzy tymi gatunkami, i obserwowanie jak się krzyżują i przekazują materiał genetyczny jest, szczerze mówiąc, niesamowite” – powiedział profesor Kohn.

Autorzy raportu postulują, że proces zaobserwowany u myszy działa na zasadzie poziomego transferu genów, co do tej pory obserwowano jedynie u roślin i bakterii. Poziomy transfer genów pozwala na ominięcie przeszkód związanych z krzyżowaniem się różnych gatunków, jak bezpłodność potomstwa. Jednak inni specjaliści nie zgadzają się z tą teorią. „To ciekawa praca, ale nie nazwałabym tego poziomym transferem genów, który dla mnie oznacza wymianę genów bez stosunku seksualnego” – powiedziała dr Julie Dunning Hotopp z University of Maryland (USA).

Zdobywanie odporności na trucizny przez myszy i szczury został już wcześniej zaobserwowany. Małe grupy gryzoni, odpornych na wafarynę (środek przeciwzakrzepowy, używany w medycynie oraz jako składnik trutek, powodujący wykrwawianie się gryzoni), znajdywano w różnych częściach globu.