Białoporek brzozowy (Piptoporus betulinus)

Nazywany/a też: huba brzozowa, porek brzozowy, żagiew brzozowa

Białoporek brzozowy należy do często spotykanego gatunku huby na terenie Polski. Gatunek niejadalny, jednak młode owocniki wykazują dużo właściwości leczniczych.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości
  5. Zastosowanie
  6. Systematyka
  7. Galeria zdjęć

Sezon

Białoporek brzozowy rośnie od sierpnia do października-listopada.

Czy wiesz, że...
  • W 1991 roku w Alpach wraz z ciałem człowieka nazywanego Ötzi znaleziono owocniki białoporka brzozowego. Prawdopodobnie gatunek ten był używany w celach leczniczych, gdyż człowiek być może cierpiał na boreliozę.  
  • Słowo „betulinus” oznacza brzozowy, co nawiązuje do miejsca występowania tego grzyba.

Występowanie

Białoporek brzozowy wyrasta na brzozach. Zatem spotykany tam gdzie rozwija się brzoza (parki, lasy, tereny przydrożne). Gatunek wilgociolubny, rośnie w zacienionych miejscach.

Wygląd

Kapelusz białoporka brzozowego jest początkowo białawy, z czasem ciemnieje. Średnica nawet do 30 cm. Powierzchnia skórki matowa, gładka, struktury przypominającej papier. Brzeg kapelusza gładki, nabrzmiały. Kapelusz młodego owocnika kulisty, później nerkowaty, wachlarzowaty.

Rurki o zabarwieniu śmietankowym, beżowym. Ujścia rurek okrągłe, drobne.

Trzon, jeśli występuje jest krótki i mocno przyrasta do drewna brzozy.
 
Miąższ koloru białego, miękki, gąbczasty. Starsze owocniki z miąższem twardym lekko szarym. Smak kwaskowaty, gorzkawy. Zapach grzybowy, miodowy, przyjemny.

Zarodniki są białe, gładkie i cylindryczne.

Właściwości

Białoporek brzozowy od dawna stosowany jest w medycynie ludowej. Dzięki zawartości kwasu betulinowego i polyporenowego stosowany w formie opatrunków, do odkażania ran. Kwasy wyżej wymienione mają właściwości przede wszystkim bakteriobójcze. Niektórzy twierdzą, że sprawdza się rewelacyjnie, jako preparat na blizny.

W owocnikach produkowany jest antybiotyk – piptamina, który znalazł zastosowanie przy zasklepianiu się ran.

Stosowany w formie wysuszonej i sproszkowanego miąższu nadaje się na napar herbaciany. Taki roztwór eliminuje komórki nowotworowe.

Ekstrakt z białoporka brzozowego wykazuje również działanie przeciwpasożytnicze. Znajduje też zastosowanie w łagodzeniu skutków boreliozy. Herbatki polecane osobom z osłabioną odpornością i w okresach rekonwalescencji. Stosowane w formie maceratu, odwarów, nalewek.

Badania nad ekstraktem z białoporka brzozowego kierowane przez National Institute of Health (NIH) i US Army Medical Research Institute of Infectious Disease (USAMRIID) wykazały działanie Piptoporus betulinus na wirusy ospy oraz wąglika.

Izolowane związki terpenowe białoporka brzozowego (pochodne lanostanu) wykazują właściwości przeciwzapalne.

Zastosowanie

Białoporek brzozowy to gatunek zaliczany do grzybów saprotroficznych, które wzmagają zgniliznę starszych, spróchniałych drzew.

Bibliografia

1. Józef Kaczor, Izabela Maria Klecha, Wojciech Rzeski, Roman Paduch, Barbara Zdzisińska, Piotr Pożarowski , Martyna Kandefer-Szerszeń, Borgis ; “Postępy Fitoterapii ”; 2/2004, s. 62-66);
2. Katarzyna Sułkowska-Ziaja, Paulina Motyl, Bożena Muszyńska, Anna Firlej; “Postępy Fitoterapii ”; 2/2015, s.89-95;

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Białoporek brzozowy Captainpixel [Public domain], from Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Białoporek brzozowyBiałoporek brzozowy
Białoporek brzozowy

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzina:pniarkowate
Rodzaj:pniarek
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź