Litoterapia – właściwości, działanie i zastosowanie litoterapii

Litoterapia to zlepek dwóch greckich pojęć: „lithos” czyli kamień oraz „therapeia” czyli leczenie. Potocznie o tej alternatywnej formie medycyny mówi się uzdrawianie kryształami, co dość dobrze oddaje sedno koncepcji. Wraz z popularyzacją naturalnych, niefarmakologicznych sposobów na zdrowie na świecie stale przybywa praktyków i miłośników litoterapii. Czy warto do nich dołączyć?



Litoterapia wykorzystuje kryształy do leczenia powszechnych dolegliwości. Źródło: New Africa/ShutterstockLitoterapia wykorzystuje kryształy do leczenia powszechnych dolegliwości. Źródło: New Africa/Shutterstock
  1. Historia litoterapii
  2. Na czym polega litoterapia?
  3. Kryształy i ich rzekome właściwości lecznicze
  4. Co nauka mówi o litoterapii?
  5. Etyczne kontrowersje dotyczące litoterapii
  6. Dla kogo litoterapia?
Alternatywne centra zdrowia i prywatni terapeuci oferują dziś leczenie kryształami jako panaceum na cały szereg chorób i codziennych problemów natury fizycznej oraz psychologicznej. Bywa ono często proponowane jako część holistycznej terapii uwzględniającej również tradycyjne rytuały, metody manualne czy suplementy. W jakim jednak stopniu sama litoterapia może oddziaływać na zdrowie człowieka?

Historia litoterapii


Pojęcie litoterapii ukuto dopiero w XX w. w odpowiedzi na społeczne zainteresowanie naturalną medycyną oraz ruchem spirytualnym New Age. Tak naprawdę wiarę w magiczne, uzdrawiające oddziaływanie kamieni praktykowało już społeczeństwo Sumerów przed sześcioma tysiącami lat. Starożytni Egipcjanie uważali natomiast, że energia zamknięta w kryształach pozwala odnaleźć drogę w zaświatach. Szczególną estymą darzyli oni kwarc oraz lapis lazuli – ten ostatni był popularnym wyborem egipskich faraonów.

Starożytni Chińczycy, Majowie i Aztekowie z kolei z chęcią otaczali się ochronną mocą jadeitów, turkusów oraz jaspisów. Kamienie nie tylko noszono jako amulety, ale także kruszono i wykorzystywano do produkcji leczniczych napojów. Fascynację szlachetnymi odłamkami skał podzielali również starożytni Grecy, którzy nawet zaczęli aktywnie badać właściwości minerałów. Teksty historyczne wskazują, że wojownicy nacierali się pyłem z hematytu, aby uzyskać odporność na rany zadawane w walce. Ze źródeł średniowiecznych wynika natomiast, że terapie z użyciem kryształów były tak popularne jako ziołolecznictwo. W Północnej Ameryce z kolei Indianie Hopi wykorzystywali kwarc do diagnozowania chorób.

Na czym polega litoterapia?


Zwolennicy litoterapii wierzą, że unikalny skład minerałów tworzących kamienie w połączeniu z krystaliczną strukturą generują określone typy energii, które mogą dalej oddziaływać na organizmy żywe. Każdemu kamieniowi przypisuje się określone frekwencje wibrowania i w zależności od nich łączy się z określonymi organami lub układami fizjologicznymi.

Energia zamknięta w kryształach ma wspomagać naturalną energię naszego organizmu, jeśli jest jej zbyt mało; rozpraszać negatywną energię i uwalniać blokady uważane za przyczynę chorób i dolegliwości, a także zmieniać ogólną aurę energetyczną organizmu. Warto w tym miejscu dodać, że wiara w przepływy i blokady energii w ciele jest uniwersalna dla wielu tradycyjnych systemów medycznych, np. ajurwedy czy medycyny chińskiej. Stąd litoterapia chętnie wykorzystuje czakry, czyli ośrodki energetyczne, których koncepcja jest blisko związana z korzeniami hinduizmu i pojawia się również w buddyzmie.

We współczesnej litoterapii dużą wagę przywiązuje się do koloru, kształtu i specyficznych cech poszczególnych kamieni. Dla przykładu różne odcienie kwarcu mają wywierać wpływ na różne sfery fizjologiczne. Wykorzystanie samych kamieni w celach leczniczych jest bardzo szerokie. Najprostszym sposobem jest noszenie ich na sobie w postaci biżuterii lub innych ozdób. Poza tym rozmieszcza się je w różnych częściach domu, aby poprawić aurę energetyczną wnętrz  - często w oparciu o zasady feng shui. Polecane jest również wkładanie wybranych kryształów pod poduszkę na czas snu.

Nieco bardziej zaawansowane praktyki litoterapeutyczne obejmują medytację z wykorzystaniem kryształów, masaż i obkładanie ciała kamieniami w miejscach odpowiadających czakrom lub w celu stworzenia energetycznej sieci. Wreszcie, kryształy znajdują też zastosowanie w produktach kosmetycznych, zarówno akcesoriach do masażu twarzy i dekoltu (tzw. masaż Gua Sha), jak w postaci sproszkowanej bezpośrednio w produktach kosmetycznych.

Co ciekawe, według praktyków litoterapii stosowane do leczenia kamienie pochłaniają naszą negatywną energię i w związku z tym wymagają regularnego „czyszczenia”. W tym celu wykorzystuje się rytuał palenia szałwii, umieszcza się je w ziemi lub misach tybetańskich. Aby przywrócić kryształom ich pozytywną energię po rozładowaniu poleca się natomiast wyeksponować je na światło słońca lub księżyca, w zależności od typu kamienia.
Kobieta medytująca z kawałkiem kwarcu w dłoni. Źródło: Polly Panna/Shutterstock

Kryształy i ich rzekome właściwości lecznicze


Do sesji litoterapeutycznych wykorzystuje się szeroką gamę mniej i bardziej szlachetnych minerałów o krystalicznej budowie. Do najczęściej stosowanych należą różne odmiany kwarcu, malachit, ametyst, cytryn, lapis lazuli, obsydian, turkus, tygrysie oko oraz turmalin. Terapeuta może korzystać z jednego typu kamieni lub łączyć kilka różnych, o komplementarnych właściwościach.
Najczęściej litoterapię poleca się w celu redukcji stresu i stanów lękowych, jak również ogólnego emocjonalnego kryzysu. Ponadto sesje z kamieniami mają poprawiać wiarę w siebie i wspierać leczenie bezsenności wynikającej z problemów natury psychologicznej. Kryształy mogą być jednak stosowane również w przypadku bardzo konkretnych fizycznych dolegliwości – od niedokrwistości po zaburzenia żołądkowe i bóle reumatyczne. Co ważne, kamienie dobiera się dla każdego człowieka indywidualnie, a terapeuci biorą zwykle pod uwagę osobowość, naturalne skłonności, a nawet miesiąc urodzenia!
Tabela przedstawiająca podstawowe funkcje lecznicze poszczególnych kamieni; opracowanie własne

Co nauka mówi o litoterapii?


Dla człowieka racjonalnego, wierzącego w klasyczną medycynę litoterapia może brzmieć jak forma szarlatanerii. Podobne zarzuty stawia się jednak również innym alternatywnym praktykom, które wydają się pomagać ludziom na całym świecie.

Oficjalnie litoterapia jest faktycznie uważana za pseudonaukę, gdyż nie ma żadnego empirycznego dowodu na jej skuteczność. Co więcej, nawet teoria o energii, którą mają wibrować poszczególne kryształy, nie znajduje uzasadnienia we współczesnej fizyce. Owszem, doświadczenia braci Curie pod koniec XIX w. dowiodły, że kryształy pod wpływem zmian temperatur mogą generować energię elektryczną, ale efekt ten wydaje się zbyt mały, aby mógł realnie wpływać na procesy fizjologiczne.

Dlaczego więc tyle osób na świecie zachwala sobie uzdrawiającą moc kryształów? Naukowcy nie negują wcale pozytywnego wpływu litoterapii na samopoczucie fizyczne i psychiczne, ale przypisują je głównie efektowi placebo oraz pozytywnych uprzedzeń. Wiele niezależnych eksperymentów wykazało już, że wiara w poprawę stanu zdrowia działa niczym samospełniająca się przepowiednia. Sam fakt, że kryształy mają tak realny, namacalny wymiar i fascynują swoją estetyką pozwala utrwalić asocjacje z nimi związane. Nie bez znaczenia jest też fakt, że rytuały, w których wykorzystuje się kamienie, zwłaszcza medytacja i masaże same w sobie wywierają korzystny wpływ na stan ducha i ciała.

Dobrym podsumowaniem naukowej weryfikacji litoterapii jest eksperyment, który przeprowadzono w latach 1999-2001. W jego ramach grupie 80 ochotników dano kryształy i ich fałszywe odpowiedniki zachwalając ich energetyczne właściwości. Tylko 6 uczestników nie odczuło żadnych wibracji, a reszta zdecydowanie je potwierdziła, niezależnie do tego czy miała do czynienia z prawdziwym kryształem, czy nie.
Sesja leczenia kryształami. Źródło: wavebreakmedia/Shutterstock

Etyczne kontrowersje dotyczące litoterapii


Rosnące zainteresowanie leczniczymi właściwościami kryształów budzi również zastrzeżenia natury moralnej. W 2019 r. na świecie sprzedano łącznie kamienie o wartości 1 miliarda dolarów. Niestety, zaledwie 0,1% tej ceny wędruje do kieszeni górników, którzy wydobywają kryształy w niezwykle trudnych warunkach, zwykle bez poszanowania podstawowych standardów bezpieczeństwa pracy. Co gorsze, w wielu kopalniach na świecie do tej katorżniczej pracy wykorzystuje się nawet dzieci. Największymi producentami leczniczych kryształów są niestety Indie, Chiny, Brazylia i Madagaskar, a więc kraje, w których bieda często zmusza całe rodziny do podejmowania działalności zarobkowej.

Dla kogo litoterapia?


Uzdrawianie ciała i ducha kryształami bezwzględnie nie może być traktowane jako pełnowartościowa alternatywa dla konwencjonalnego leczenia. Zastrzeżenie to jest szczególnie istotne w odniesieniu do poważnych chorób, które zagrażają zdrowiu lub życiu.

Nie jest to też na pewno rozwiązanie dla sceptyków. Z drugiej strony, osoby wierzące w naturalną moc pochodzącą z Ziemi, teorię przepływów życiodajnej energii i mające trochę szersze poglądy na świat niż samo tylko „szkiełko i oko”, mogą z litoterapii skorzystać. Jest to wszak metoda nieinwazyjna, zdecydowanie niegroźna dla zdrowia, a nade wszystko dająca możliwość obcowania z najpiękniejszymi kreacjami natury. A to samo w sobie może być uzdrawiające!
Ekologia..pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

1. „A better HEALTHCARE for a better WELFARE? CHRONOBIOLOGY and LITHOTHERAPY: SUSTAINABLE SYSTEMIC SOLUTIONS” Pierre BRICAGE, https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01211365/document, 29/09/2022
2. “LITHOTHERAPY in the Middle Ages...: Lapidaries Considered as Medical Texts” John M. Riddle, https://www.jstor.org/stable/41109991, 29/09/2022
3. “Crystal healing: Stone-cold facts about gemstone treatments” Jonathan Gordon, Elizabeth Palermo, https://www.livescience.com/40347-crystal-healing.html, 29/09/2022
4. “Can Crystals Heal? Separating Facets from Facts” Lisa Marshall, https://www.webmd.com/balance/news/20180116/can-crystals-heal-separating-facets-from-facts, 29/09/2022
5. “Do Crystals Really Have Magical Healing Powers? Here’s What the Science Says” Courtney Linder, https://www.popularmechanics.com/science/a40476838/what-science-says-about-healing-crystals/, 29/09/2022
6. „What you need to know about lithotherapy: the power of healing with stones” Eleonor Picciotto, https://theeyeofjewelry.com/interviews/what-you-need-to-know-about-lithotherapy-the-power-of-healing-with-stones/, 29/09/2022
7. “Nawal Laoui, the creator of Persée, wishes to return to nature by unraveling the medicinal practices and skincare benefits of lithotherapy” Karen Rouach, https://www.lofficielusa.com/beauty/lithotherapy-crystal-wellness-skincare-beauty, 29/09/2022

Ocena (2.0) Oceń: