Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo)

Kozioróg dębosz zamieszkuje duże (najchętniej stare) drzewa z licznymi spękaniami kory. W Polsce są to głównie dęby szypułkowe i rzadziej bezszypułkowe. W innych krajach do roślin żywicielskich zaliczyć można buki, jesiony, wiązy, kasztany oraz orzechy. Preferuje drzewa rosnące w miejscach silnie nasłonecznionych: na skrajach lasu, śródleśnych polanach, świetlistych lasach bez podszytu, dolinach rzecznych, alejach drzew i parkach. Spotykany jest wieczorami oraz o zmroku. Dzień spędza w ukryciu, w koronie lub w korze. Dorosłe kozioroga dębosza spotykane są od maja do września. Rójka odbywa się w czerwcu i lipcu. Występuje przeobrażenie zupełne. Samice składają jaja w szczeliny kory. Jaja są wydłużone i mierzą 4 mm. Po 2 tygodniach wylęgają się larwy mierzące 2-4 mm, dorastają do 100 mm. Larwy rozwijają się w pniach, pod korą, z czasem ryją chodni w głąb drewna. Rozwój odbywa się na dębach. Larwy zimują w korze. Stadium poczwarki trwa 5-6 tygodni. Przepoczwarzenie odbywa się pod koniec lata. Po przezimowaniu w komorze poczwarkowej postacie dorosłe przystępują do rójki. Cykl rozwojowy trwa od 3 do 5 lat. Dorosłe żywią się sokiem drzew roślin żywicielskich. Liczebność kozioroga dębosza spada. Głównym zagrożeniem są zmiany siedliskowe (wycinanie drzew) oraz kolekcjonerstwo. W Polsce jest pod ścisłą ochroną. W Polskiej czerwonej księdze zwierząt (bezkręgowce), na Czerwonej liście zwierząt zagrożonych w Polsce oraz na liście IUCN figuruje jako gatunek narażony na wyginięcie (kategoria VU). Wpisany jest także do Konwencji Berneńskiej (załącznik II) oraz do Dyrektywy Siedliskowej (załącznik II i IV). Dorosłe żyją kilka tygodni.