Złociec czerwonawy (Buchwaldoboletus lignicola) - Ekologia.pl
Ekologia.pl Wiedza Atlas grzybów Grzyby grzyby podstawkowe pieczarniaki borowikowce borowikowate złociec Złociec czerwonawy
Indeks nazw
Szukaj lub wybierz według alfabetu
A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

Złociec czerwonawy (Buchwaldoboletus lignicola)

Nazywana/y także: borowik czerwonawy, lejkoporek czerwonawy, podgrzybek czerwonawy, złotak czerwonawy, złotak nadrzewny
Złociec czerwonawy. Źrródło: Wikipedia
Spis treści
Wstęp

Złociec czerwonawy to jadalny, zasługujący na ochronę członek rodziny borowikowatych Boletaceae, stosunkowo rzadki na świecie i w Polsce. Umieszczono go na czerwonych listach gatunków ginących krajów skandynawskich, Czech, Niemiec oraz Belgii.

Sezon

Złociec czerwonawy zawiązuje owocniki latem i jesienią, od czerwca po październik.

Występowanie

Złoćca czerwonawego obserwowano w Europie, Korei Południowej, Meksyku, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Wszędzie rośnie mało licznie i w rozproszeniu, tworząc niewielkie grupki.

Owocniki tego grzyba wykształcają się niemal zawsze na drewnie drzew szpilkowych: modrzewi, sosen albo jedlic. Znacznie rzadziej notowano go na rozkładających się pniakach i konarach drzew liściastych np.: czereśni ptasiej.

Wygląd

Owocniki tego złoćca odznaczają się kapeluszami o średnicy 30-90 mm oraz trzonami grubości 7-27 mm.

Kapelusz zmienia z wiekiem kształt tak samo jak u lepiej znanych borowikowatych: najpierw będzie półokragły, potem łukowaty, w końcu stanie się płaski. Jego brzegi niemal do końca trwania owocnika pozostaną podwinięte. Faktura kapelusza również zmienia się z wiekiem: o ile młode egzemplarze będą filcowate i matowe w dotyku, o tyle stare kosmkowate, z licznymi poletkami, przedzielonymi szczelinami. Szczeliny owe bywają tak głębokie, iż widać przez nie miąższ. Płaty skórki łatwo ściągnąć. Mleczka nie wydziela. Po zadaniu kwasu siarkowego skórka wyraźnie brunatnieje. Jeszcze mocniej ciemnieje, wręcz czernieje w reakcji z ługiem potasowym. Gwajakol przebarwia go na fiołkowo, a wodorotlenek amonu na liliowo.

Rurki tego gatunku lekko zbiegają po nóżce bądź do niej przyrastają, zawsze jednak oddzielają się bez kłopotów od miąższu. Na młodych egzemplarzach przybierają odcień cytrynowy, u dojrzalszych złoćców będą coraz zieleńsze.

Pory odznaczają się kanciastym kształtem i średnimi wymiarami. Uszkodzone robią się niebieskie bądź seledynowe. Kwas siarkowy przebarwia rurki oraz pory złoćca czerwonawego na ochrowo.

Nóżka tego gatunku charakteryzuje się równogrubym, krótkawym, zwykle cylindrycznym lubo często wygiętym kształtem. Dół trzonu będzie jaśniejszy od góry. Jako całość przybiera wielorakie odcienie rdzawo czy miedzianych brązów. Przy podstawie łatwo dostrzec wyrosłą z niej cytrynowo lub zielono-żółtą grzybnię. Pełna w środku. Pierścienia ani pochwy nie posiada.

Miąższ złoćca czerwonawego niemal wszędzie odznacza się jaskrawą, cytrynową barwą. Tylko tuż pod kapeluszem przybiera różne odcienie płowych brązów. Zgnieciony bądź nacięty delikatnie niebieszczeje, szczególnie wyraźnie przy rurkach. Cechuje go także gąbczasta, miękkawa, ale dość zwarta i mięsista konsystencja (twardsza i bardziej zwięzła w trzonie niż w kapeluszu), kwaśny, ew. gorzko-kwaśnawy smak oraz dość mocna, choć miła, żywiczno-grzbowa woń. Fenol przebarwi miąższ tego złoćca na ciemny bord wpadający w czerń.

Wysyp zarodników oliwkowo zielony. Spory tego grzyba cechują: cienkie ścianki, gładka powierzchnia, żółta barwa, brak pór rostkowych oraz wrzecionowato jajowaty kształt. Mierzą najczęściej 3-4 x 6-9 μm. Podstawki tego borowikowatego będą przezroczyste, a maczugowate w kształcie.

Złociec czerwonawy bywa mylony nie tylko z innymi członkami rodzaju Buchwaldoboletus, lecz także złotoborowik Aureoboletus oraz lejkoporek Gyrodon.

Właściwości

Złociec czerwonawy to grzyb jadalny, dość smaczny. Nie powinno się go jednak zbierać i konsumować z uwagi na rzadkość.

Zastosowanie

Jak wyżej: jadalny, lecz zasługuje na ochronę.

Okres występowania
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Bibliografia
  1. Caiafa, M. V., Smith, M. E. 2022.; "Polyphyly, asexual reproduction and dual trophic mode in Buchwaldoboletus."; Fungal Ecology, 56: 101141.;
  2. Gerhardt E. 2006.; "Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik. Ponad 1000 opisanych gatunków."; Wyd. Klub dla Ciebie, Warszawa.;
  3. Gumińska B., Wojewoda W. 1988.; "Grzyby i ich oznaczanie."; PWRiL, Warszawa.;
  4. Groves J. 1962.; "Phlebopus lignicola in North America."; Mycologia 54 (3): 319-320.;
  5. Jo J. W., Kwag Y. N., Cho S. E., Han S. K.,... Kim, C. S. 2019.; "First Report of Buchwaldoboletus lignicola (Boletaceae), a Potentially Endangered Basidiomycete Species, in South Korea."; Mycobiology 47(4): 521-526.;
  6. Lipka J. 1985.; "Weiteres über Buchwaldoboletus lignicola (Kallenbach) Pilát und Phaeolus schweinitzii (Fries) Patouillard."; Zeitschrift für Mykologie 51(1): 47-50.;
  7. Lipka J. 1985.; "Buchwaldoboletus lignicola w Warszawie."; Acta Mycologica 21: 1.;
  8. Miksík M. 2010.; "Buchwaldoboletus lignicola and B. sphaerocephalus in the Czech Republic."; Mykologický Sborník 87(3-4): 55-65.;
  9. Nuhn M., Binder M., Taylor A., Halling R., Hibbett D. 2013.; "Phylogenetic overview of the Boletineae."; Fungal Biology 117(7-8): 479-511.;
  10. Ortiz-Santana B., Both E. 2011.; "A Preliminary Survey of the genus Buchwaldoboletus."; Bulletin of the Buffalo Society of Natural Sciences 40: 114.;
  11. Overall A. 2012.; "Exciting Finds from Kenwood and Hampstead Heath."; Field Mycology 13(3): 93-98.;
  12. Saldivar Á., García Jiménez J., Herrera Fonseca M., Rodríguez A. 2021.; "Listado actualizado y nuevos registros de Boletaceae (Fungi, Basidiomycota, Boletales) en Jalisco, México."; Polibotánica 52: 25-49.;
  13. Snowarski M. 2010.; "Grzyby. Seria: Spotkania z przyrodą."; Wyd. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa.;
  14. Szczepka M. 1981.; "Złotak nadrzewny Buchwaldoboletus lignicola na Wyżynie Śląskiej."; Chrońmy przyr. ojcz. 37(3): 22-30.;
  15. Szczepka M. 1984.; "Remarks on the nomenclature of Buchwaldoboletus lignicola (Kallenb.) Pil."; Acta Mycologica 20(2): 225-229.;
  16. Szczepka M., Sokół S. 1984.; "Buchwaldoboletus lignicola (Kallenbach) Pilát und Phaeolus schweinitzii (Fries) Patouillard – das Problem ihres gemeinsamen Auftretens."; Zeitschrift für Mykologie 50(1): 36-37.;
  17. Venturella G. 2017.; "Buchwaldoboletus lignicola (Boletaceae), a rare basidiomycete from Europe."; Plant Biosystems-An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology 151(4): 574-576.;
  18. Wojewoda W. 2003.; "Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski."; Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków.;
  19. Wojewoda W., Ławrynowicz M. 2006.; "Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce."; Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków.;
  20. Wu G., Feng B., Xu J., Zhu X-T., Li Y., Zeng N., Hosen I., Yang Z. 2014.; "Molecular phylogenetic analyses redefine seven major clades and reveal 22 new generic lineages in the fungal family Boletaceae."; Fungal Diversity 69 (1): 93-115.;
4.8/5 - (14 votes)
Subscribe
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments