Szokujące zdjęcia pokazują góry ubrań porzuconych w Kenii – to efekty „szybkiej mody”

Podczas gdy zakupy ubrań były kiedyś okazjonalną przyjemnością, teraz dla wielu osób są hobby – w dużej mierze napędzane rozwojem „fast fashion. W efekcie tej szybkiej mody kraje UE co roku wyrzucają do Kenii 37 milionów sztuk „śmieciowej plastikowej odzieży”.

Według Earth.org szybka moda odnosi się do „tanio produkowanej i niedrogiej odzieży, która kopiuje najnowsze style z wybiegów i jest szybko pompowana przez sklepy w celu maksymalizacji aktualnych trendów”.

Badania wykazały, że praktyka szybkiego i masowego wytwarzania tanich ubrań ma niszczycielskie skutki.

Raport wydany przez Clean Up Kenya i Wildlight for the Changing Markets Foundation (CMF) przedstawia szokujące zdjęcia rozległego wysypiska śmieci w Nairobi, znajdującego się w pobliżu kilku szkół podstawowych, pokazujące odpady odzieżowe w niektórych miejscach piętrzące się na wysokości czteropiętrowego budynku i wlewające się do rzeki.

Te odpady modowe są zbyt brudne lub zniszczone, aby można je było ponownie wykorzystać, i stwarzają poważne problemy zdrowotne i środowiskowe dla wrażliwych społeczności w kraju. Niska jakość odzieży oznacza, że jest ona wyrzucana lub spalana.

Śledczy twierdzą, że eksport śmieciowej odzieży do biedniejszych krajów stał się „zaworem ratunkowym” dla „systemowej nadprodukcji” i ten ukryty strumień odpadów jest nielegalny.

„Udaliśmy się do Strefy Zero świata szybkiej mody, aby zdemaskować przykrą prawdę – że handel używaną odzieżą z Europy to w coraz większym stopniu handel ukrytymi odpadami” – mówi Betterman Simidi Musasia, założyciel i patron organizacji Clean Up Kenya.

 
Dochodzenie wykazało, że więcej niż jedna trzecia używanej odzieży wysyłanej do Kenii zawierała plastik i była tak niskiej jakości, że natychmiast stawała się odpadem. Kenijscy handlarze twierdzą, że ilość śmieciowej odzieży przybywającej do kraju znacznie wzrosła w ciągu ostatnich kilku lat. Odzież, którą otrzymują, jest często zabrudzona wymiocinami, plamami lub sierścią zwierząt.

„Kraje takie jak Kenia są wentylem ratunkowym dla szybkiej mody. Handlowcy kupują ubrania w pakiecie na ślepo i, co zrozumiałe, wyrzucają rosnący odsetek, który okazuje się bezużyteczny” – wyjaśnia Betterman Simidi Musasia. „W rzeczywistości nasze uzależnienie od szybkiej mody powoduje, że biedniejsze kraje, takie jak Kenia, cierpią z powodu zanieczyszczeń gleby, wody i powietrza.”

Co ciekawe, duża część odzieży przekazywanej na cele charytatywne kończy w ten sposób. Dlaczego? „Bo podstawą przemysłu szybkiej mody jest plastik, a plastikowa odzież to w zasadzie śmieci” – dodaje Musasia.

Prawdziwa skala problemu jest prawdopodobnie znacznie większa, ponieważ dochodzenie koncentruje się wyłącznie na bezpośrednim eksporcie do Kenii. Wiele używanych ubrań eksportowanych przez kraje europejskie przechodzi przez sieć krajów w Europie, które mieszają i sortują odzież, co uniemożliwia jej śledzenie.

CMF ustalił, że w 2021 r. Niemcy, Polska, Wielka Brytania, Węgry, Włochy, Belgia, Litwa, Estonia, Francja i Irlandia odpowiadały za 95 proc. całego eksportu odzieży używanej z UE do Kenii o łącznej wartości prawie € 25 milionów.

Niemcy znalazły się na szczycie listy krajów europejskich, eksportując ponad 50 milionów sztuk odzieży. Ponad 25 milionów z nich to odpady, a prawie 17 milionów to tworzywa sztuczne. Za nią uplasowały się Polska i Wielka Brytania, które w 2021 roku wyeksportowały ponad 12 milionów artykułów z tworzyw sztucznych.

Jak można rozwiązać ten problem?

„Jeśli branża modowa nie ulegnie fundamentalnym zmianom, to, co widzieliśmy w Kenii i na całym świecie, będzie dopiero początkiem” — mówi kierownik kampanii CMF, George Harding-Rolls.

Rozwiązaniem nie jest zamknięcie handlu używaną odzieżą, ale jego zreformowanie.

George’a Hardinga-Rollsa Menedżer kampanii Fundacji Zmiana Rynku podsumowuje: „Branża potrzebuje granic i zasad – takich jak te proponowane przez UE. Powinny one obejmować kompleksowe, surowe cele w zakresie recyklingu i ponownego użycia, jednocześnie przesuwając modę w kierunku bardziej zrównoważonych tkanin wysokiej jakości. „Firmom zajmującym się recyklingiem nie można pozwolić na ukrywanie się za pustymi obietnicami i należy im zakazać eksportu śmieciowej odzieży”. – dodaje Harding-Rolls.