Borowik szatański (Boletus satanas)

Nazywany/a też: diabelnik, diablik, grzyb diabelski, grzyb krwisty, grzyb szatański, smoczy łeb, szaleniec, szatan, szataniak, truciciel

Tagi: trujące
Borowik szatański jest silnie trującym grzybem, nienadającym się do spożycia pod żadną postacią. Na terenie Polski występuje bardzo rzadko. Jego stanowiska znaleziono tylko w dwóch miejscach – w buczynie storczykowej w Górach Kaczawskich oraz na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości trujące
  5. Działanie
  6. Systematyka
  7. Galeria zdjęć

Sezon

Borowik szatański wytwarza owocniki od lipca do września.

Czy wiesz, że...

Występowanie

Borowik szatański występuje w świetlistych lasach liściastych. Najczęściej rośnie pod dębami i bukami, niekiedy można znaleźć go pod grabem, lipą lub leszczyną. Preferuje gleby wapienne i ciepłe, nasłonecznione miejsca. Zwykle rośnie grupowo, po kilka sztuk. Można go znaleźć w Europie, w Maroku oraz w Kalifornii i Waszyngtonie w USA.

Wygląd

Owocnik borowika szatańskiego osiąga średnicę od 6 do 25 cm. U młodych osobników ma kolor popielaty, szary lub siwy, później robi się żółtozielony. Z wiekiem przybiera odcień oliwkowy. Uszkodzone owocniki sinieją. U młodych grzybów kapelusz ma kształt półkolisty, następnie robi się wypukły, powyginany i spłaszczony. Pokrywa go gruba, matowa i sucha skóra, która wraz z wiekiem staje się zamszowa, a później gładka. Skóra nie oddziela się od miąższu.

Rurki osiągają długość od 10 do 25 mm., są zatokowo wycięte. Początkowo są koloru żółtego, który u starszych osobników przechodzi w oliwkowy. Podobnie jak kapelusz, pod wpływem uszkodzeń sinieją. Pokryte są drobnymi, okrągłymi porami, które u młodych osobników są bladożółte, natomiast u starszych robią się pomarańczowe lub czerwone, aż w końcu przybierają barwę brązowooliwkową. Po dotknięciu błękitnieją.

Trzon borowika szatańskiego osiąga wysokość od 4 do 12 cm. i grubość od 4 do 10 cm. W górnej części jest żółty, po środku różowieje, a na dole jest koloru brązowego. Od góry do połowy wysokości pokrywa go drobna, różowa lub purpurowa siateczka żyłek. U młodych osobników ma kształt kulisty lub cylindryczny, u starszych robi się baryłkowaty.

Miąższ jest koloru białego, kremowego lub bladożółtego. Po przekrojeniu powoli błękitnieje. Ma słaby, łagodny smak. Młode osobniki mają łagodny, słabo wyczuwalny zapach. U starszych grzybów miąższ ma zapach przypominający zgniłą cebulę lub padlinę.

Borowik szatański podobny jest do innego trującego grzyba, borowika purpurowego oraz do niejadalnego borowika żółtoporego.

Właściwości trujące

Borowik szatański jest grzybem trującym, zwłaszcza w stanie surowym. Działanie toksyczne borowika wynika z zawartych w nim żywicach, które nie ulegają rozpuszczeniu w jelitach.

Działanie

Spożycie borowika szatańskiego w stanie surowym może powodować dolegliwości gastryczne. Żywice zawarte w borowiku szatańskim powodują wzmożoną perystaltykę jelit, drażniąc przewód pokarmowy. Z racji tego, że jest to grzyb trujący, borowik szatański nie znalazł zastosowania w branży spożywczej.

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Borowik sztański "Boletus satanas" autorstwa photo taken by Archenzo in an Italian wood Piacenza's Appennino - Praca własna. Licencja CC BY-SA 3.0 na podstawie Wikimedia Commons.

Galeria zdjęć

Borowik sztańskiBorowik szatański, By Bernypisa (Own work) [CC BY-SA 3.0 or GFDL], via Wikimedia Commons
Owocniki Boletus satanas, By Bernypisa (Own work) [CC BY-SA 3.0 or GFDL], via Wikimedia Commons

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzina:borowikowate
Rodzaj:borowik
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź