Osocze bogatopłytkowe - właściwości, działanie i zastosowanie osocza bogatopłytkowego

Osocze bogatopłytkowe to hit kosmetyczny ostatnich lat. Realizuje on niezupełnie nową koncepcję, aby zdrowie i kondycję naszego organizmu wspierać substancjami bezpośrednio przez niego produkowanymi – na podobnej zasadzie działa dziś hodowla ludzkiej skóry czy przeszczepy komórek macierzystych. Czego więc można się spodziewać po kuracji osoczem bogatopłytkowym?



Osocze bogatopłytkowe w ampułkach. Źródło: shutterstockOsocze bogatopłytkowe w ampułkach. Źródło: shutterstock
  1. Co to jest osocze bogatopłytkowe?
  2. Zastosowanie osocza bogatopłytkowego w medycynie
  3. Odmładzanie za pomocą osocza bogatopłytkowego
  4. Osocze bogatopłytkowe w leczeniu łysienia
  5. Jak wyglądają zabiegi z wykorzystaniem osocza bogatopłytkowego?
  6. Osocze bogatopłytkowe - za i przeciw
Tak naprawdę osocze bogatopłytkowe nie jest wcale wynalazkiem nowym. Po raz pierwszy zastosowali je w latach 70-tych ubiegłego stulecia hematolodzy w celu leczenia trombocytopenii, czyli schorzenia polegającego na niedoborze płytek krwi w osoczu. Dziesięć lat później zaczęto wykorzystywać je już do wspomagania operacji chirurgicznych, a następnie w medycynie sportowej.

Co to jest osocze bogatopłytkowe?

Osocze bogatopłytkowe, inaczej PRP (z ang. Platelet Rich Plasma), to preparat krwiopochodny, a więc wytwarzany z krwi obwodowej pobranej od człowieka lub zwierzęcia. W zasadniczej większości przypadków chodzi o preparat autologiczny, a więc pochodzący bezpośrednio od danego pacjenta. Przerabia się go tak, aby w osoczu wystąpiła nadprzeciętna koncentracja płytek krwi – stąd też nazwa osocze bogatopłytkowe.

Pobrane próbki krwi łączy się najpierw ze związkami zapobiegającymi krzepnięciu, takimi jak cytrynian z domieszką dekstrozy. Sam proces przygotowania PRP polega na separacji osocza od białych i czerwonych krwinek za pomocą specjalnej centryfugi. Odwirowywanie pozwala również skondensować ilość płytek, a także czynnika wzrostu w osoczu. W efekcie, w końcowym preparacie obecny jest również płytkopochodny czynnik wzrostu (PDGF), czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), transformujący czynnik wzrostu (TGF), naskórkowy czynnik wzrostu (EGF) oraz czynnik wzrostu fibroblastów (FGF) – łącznie niezwykły wprost potencjał regeneracyjny! Dodatkowo znajdują się w nim również chemokiny, cytokiny oraz białka osocza.

Zastosowanie osocza bogatopłytkowego w medycynie

Medycyna zachwyciła się osoczem bogatopłytkowym jako naturalną alternatywą dla sterydów i środków przeciwbólowych stosowanych w traumatologii i ortopedii. Otóż w przebiegu urazów i chorób mięśniowo-szkieletowych przeprowadzono już szereg studiów polegających na wstrzykiwaniu PRP do problematycznych obszarów z bardzo obiecującymi rezultatami, m.in. ograniczeniem bolesności i sztywności oraz ogólnym polepszeniem funkcjonalności (Gato-Calvo, 2019). Szczególnie korzystne działanie PRP wydaje się mieć na kontuzje ścięgien oraz więzadeł (Kia, 2017).

Na tym jednak nie koniec! Zbiorcze analizy dotychczasowych badań dają przekonywujące dowody w zakresie skuteczności osocza bogatopłytkowego w kontekście leczenia chronicznych wrzodów cukrzycowych, wrzodów na żyłach, trądu, ostrych traumatycznych ran, a także bielactwa nabytego (Hesseler, 2019).

Mechanizm działania PRP polega na stymulowaniu w organizmie naturalnego procesu leczenia/ gojenia, tyle, że w intensywniejszej formie, i łączy się z wywoływaniem stanu zapalnego, uwalniającego czynniki wzrostu, następnie proliferacją, czyli formowaniem się nowych naczyń krwionośnych, które transportują kolagen oraz wreszcie fazą remodelowania, czyli formowania nowych włókien kolagenowych.
Kosmetyczne ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym. Źródło: shutterstock

Odmładzanie za pomocą osocza bogatopłytkowego

Wspomniany wyżej mechanizm odnowy tkanek za pomocą PRP zaintrygował również dermatologów poszukujących sposobów na odnawianie skóry. Wiadomo, że proces starzenia powoduje, że skóra traci jędrność, robi się sucha i szorstka, pojawiają się na niej zmarszczki oraz przebarwienia. Pojawił się więc pomysł, aby wykorzystać osocze bogatobiałkowe do wspomagania matrycy kolagenowej wewnątrz tkanki, a tym samym odwracanie procesów związanych ze starzeniem.

Faktycznie, studia naukowe potwierdzają, że wstrzykiwanie 5% roztworu PRP wyraźnie zwiększa w skórze produkcję peptydów, z których z kolei budowane są cząsteczki kolagenu (Kim, 2011). Stosując różne technologie wprowadzania osocza bogatopłytkowego do skóry, łącznie z ultradźwiękami i chromametrami, udało się również stwierdzić, że terapia PRP przynosi poprawę elastyczności skóry, zwiększenie jej funkcji ochronnej, a także wyraźne zwiększenie złuszczania oraz optyczne wygładzenie naskórka (Cameli, 2017). W późniejszym badaniu wykazano również widoczną likwidację części zmian pigmentacyjnych w postaci brązowych plam na skórze, zmniejszenie liczby i głębokości zmarszczek, poprawę gęstości skóry i redukcję jej zaczerwienienia (Everts, 2019).

Należy jednak podkreślić, że osocze bogatopłytkowe działa w sposób dość subtelny, nie powodując efektu podobnego botoksowi. Stąd w badaniach poziomu satysfakcji pacjentów poddanych odmładzaniu poprzez wstrzykiwanie PRP, aż 87% przyznała, że rezultat nie był „cudowny”. Większość ankietowanych stwierdziła jednak wyraźną, satysfakcjonującą poprawę stanu skóry (Lee, 2019). Efekty nie są również natychmiastowe. W badaniu prowadzonym w Indonezji twarze ochotników ostrzykiwano PRP co dwa tygodnie przez okres 3 miesięcy. Miesiąc po podaniu ostatniej dawki nie dało się jeszcze zaobserwować żadnej wyraźnej poprawy. Pół roku po zakończeniu kuracji skóra była już jednak na etapie intensywnej regeneracji (Gawdat, 2017). Osocze nie wypełnia bowiem tkanki jak kwas hialuronowy, ale prowokuje ją od wewnętrznej odnowy, co wymaga czasu!
Diagram przedstawiający kosmetyczne wykorzystanie osocza bogatopłytkowego; opracowanie własne

Osocze bogatopłytkowe w leczeniu łysienia

Drugim bardzo istotnym zastosowaniem PRP w dermatologii okazała się walka z łysieniem, zarówno androgenowego, wynikającym z działania męskich hormonów, jak i plackowatym. W tym pierwszym przypadku zarówno mężczyźni, jak i kobiety mogą skorzystać z terapii polegającej na cotygodniowymi ostrzykiwaniu skóry głowy preparatami z osoczem. Badania wskazują, że już 3 miesiące po zakończeniu terapii da się zaobserwować wzrost ilości włosów i ich gęstości (Gentile, 2015), zaś po 6 miesiącach poprawa kondycji włosów w porównaniu z sytuacją wyjściową jest naprawdę znacząca (Alves, 2018).

Spektakularne są również wyniki w zastosowaniu osocza bogatopłytkowego do leczenia łysienia plackowatego. W jednym z badań ochotnikom podano trzy serie zastrzyków w comiesięcznych interwałach, a po upływie roku czasu aż u ponad 60% zaobserwowano całkowitą remisję! (Trink, 2013). W innym studium na 20 uczestników, którzy borykali się z problemem alopecji przez ponad dwa lata, tylko jeden po kuracji obejmując 6 serii zastrzyków doznał nawrotu choroby (Singh, 2015). Ogólnie rzecz biorąc, rezultaty są naprawdę imponujące!

Jak wyglądają zabiegi z wykorzystaniem osocza bogatopłytkowego?

Osocze bogatopłytkowe standardowo aplikuje się za pomocą zastrzyków. Jedną z popularniejszych technik w tym zakresie są tzw. mikroigły, czy specjalny przyrząd, który przesuwa się po powierzchni skóry nakłuwając ją i doprowadzając PRP do wnętrza tkanki. Czasami osocze aplikuje się w formie żelu powierzchniowo po nakłuwaniu.

Sam zabieg przy użyciu mikroigieł jest dość krótki i nie wymaga specjalnego przygotowania. Po oczyszczeniu twarzy dermatolog podaje pacjentowi powierzchniowy środek znieczulający. Dzięki niemu procedura jest bezbolesna, a odczuwa się jedynie mrowienie twarzy. Po zabiegu nakłada się zwykle balsam łagodzący i można udać się do domu. Sesje powtarzane są w odstępach 1-4 tygodni.
W kolejnych dniach twarz jest zwykle zaczerwieniona i nieco opuchnięta. Zaleca się jednak unikanie nadużycia makijażu i ograniczenie się do mycia i nawilżania skóry. Niewskazane są również peelingi oraz aktywności, które wywołują intensywne pocenie się przez okres 72 godzin po zabiegu. Pierwszych rezultatów można spodziewać się najwcześniej po 1-2 miesięcy od zakończenia kuracji.
Osocze bogatopłytkowe jako forma stymulacji wzrostu włosów. Źródło: shutterstock

Osocze bogatopłytkowe - za i przeciw

Odmładzanie za pomocą PRP jest wyraźnie niewskazane dla kobiet ciężarnych, osób leczących się w ostatnim czasie na trądzik, przy trądziku różowatym i egzemie, w przypadku słabego gojenia się skóry, a także u osób, które w ciągu ostatniego roku poddawane były naświetlaniom. Absolutnym przeciwwskazaniem jest również nowotwór krwi, AIDS/HIV, żółtaczka typu C oraz przyjmowanie leków rozrzedzających krew.
Większość osób jednak dość dobrze znosi kurację, a ewentualne skutki uboczne ustępują po kilku dniach. Bardzo rzadko zdarzają się powikłania w postaci infekcji czy blizn, zaś ryzyko skażenia związane z pobieraniem i przetwarzaniem krwi zależy w dużym stopniu od jakości ośrodka, w którym przeprowadza się leczenie. Niestety, ostrzykiwanie PRP, zarówno skóry twarzy jak i głowy nie jest tanie, a im bardziej renomowany zakład, tym ceny mogą być wyższe.

Ogólnie rzecz biorąc, terapia osoczem bogatopłytkowym jest odpowiednia dla osób, które pragną poprawy stanu skóry lub włosów, ale nie chcą zdecydować się na bardziej radykalne zabiegi typu botoks czy transplantacja włosów. Efekty, nie są może dramatyczne i utrzymują się w przypadku odmładzania skóry przez ok. 18 miesięcy, ale wyraźnie poprawiają samopoczucie i sprawiają, że twarz lub fryzura wyglądają bardzo naturalnie. Bądź co bądź, PRP jest lekiem pochodzącym z naszego ciała!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Cameron Kia i in.; “Platelet-Rich Plasma: Review of Current Literature on its Use for Tendon and Ligament Pathology”; data dostępu: 2020-12-09
  2. Lucía Gato-Calvo i in. ; “Platelet-rich plasma in osteoarthritis treatment: review of current evidence”; data dostępu: 2020-12-09
  3. Alves R. i in. ; “A Review of Platelet-Rich Plasma: History, Biology, Mechanism of Action, and Classification”; data dostępu: 2020-12-09
  4. Mao-ying Lin i in.; “Progress in the Use of Platelet-rich Plasma in Aesthetic and Medical Dermatology”; data dostępu: 2020-12-09
  5. J.Stevens BS i in.; “Platelet-rich plasma for androgenetic alopecia: A review of the literature and proposed treatment protocol Author links open overlay panel”; data dostępu: 2020-12-09
  6. Xiaoxuan Lei i in.; “Problems and Solutions for Platelet-Rich Plasma in Facial Rejuvenation: A Systematic Review”; data dostępu: 2020-12-09
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy