Śliwki owoce - właściwości, witaminy i wartości odżywcze śliwek
Ekologia.pl Styl życia Ekologiczna żywność Śliwki owoce – właściwości, witaminy i wartości odżywcze śliwek

Śliwki owoce – właściwości, witaminy i wartości odżywcze śliwek

Śliwki – fioletowe, różowe lub żółte, mniejsze, większe, każdy znajdzie owoc dla siebie! Nie dość, że śliwki różnią się smakiem i kolorem, to również przeznaczeniem. Renklody lubimy surowe, węgierki w powidłach, a z mirabelek najlepszy jest kompot. Śliwki to doskonałe owoce na przetwory. Nasze babcie co roku u schyłku lata zbierały dojrzałe owoce, by ich zdrowotne właściwości pomogły przetrwać surową zimę. Przyjrzyjmy się śliwką bliżej, by zrozumieć dlaczego to tak ważny owoc i czemu powinniśmy pamiętać o nim w codziennej diecie!

Owoce śliwy domowej, fot. shutterstock

Owoce śliwy domowej, fot. shutterstock
Spis treści

Śliwki z Państwa Środka i nie tylko

Na świecie istnieje ponad 6 tysięcy odmian śliwki! Nie sposób więc jednoznacznie określić skąd pochodzi ta roślina. Różne odmiany mają różne historie i miejsce pochodzenia. Pierwsze zapiski dotyczące owoców pochodzą z Chin, gdzie roślinę udomowiono około 2 tysiące lat temu. W 479 roku przed Chrystusem powstały pierwsze odnalezione teksty dotyczące zalet tego owocu. Śliwki były wspominane w pieśniach samego Konfucjusza – guru filozofii Dalekiego Wschodu – jako jeden ze składników chińskiej tradycyjnej diety. Najstarsze ślady upraw odmiany europejskiej (Prunus domestica) pochodzą sprzed 2 tysięcy lat przed naszą erą z okolic Morza Kaspijskiego. Udokumentowane jest też, że owoce znane były też w starożytnym Rzymie, podobno już wtedy rozróżniano aż 300 odmian roślinki!

Śliwka w Ameryce

Już pierwsi kolonizatorzy znaleźli drzewka śliwkowe, rosły one dziko wzdłuż wschodniego wybrzeża. Śliwka europejska przeprawiła się przez Atlantyk w XVII wieku, wraz z podróżującymi imigrantami i do końca XIX wieku wyparła amerykańską odmianę. Od tego czasu USA jest jednym z większych producentów śliwek na świecie!

Mitologiczne drzewko

W chińskiej mitologii śliwa odgrywa bardzo dużą rolę. Jest kojarzona z sędziwym wiekiem i mądrością. Kwiat śliwy oznacza silną osobowość, stawianie czoła problemom. Śliwowe kwiaty są również symbolem końca zimy i początku wiosny, piękna i długiego życia.

Bliskie kuzynki

Śliwki są blisko spokrewnione z brzoskwiniami, wiśniami, czereśniami, morelami. Należą do gatunku Prunus, czyli do rodziny różowatych (Rosaceae). Dzięki temu, choć owoce różnią się między sobą wyglądem, zachowują podobny zestaw witamin i minerałów różniąc się przede wszystkim ich ilością i proporcjami.

Śliwki razem z brzoskwiniami w walce z rakiem

Magazyn Agriculture and Food Chemistry donosi, że najnowsze badania naukowe przeprowadzone przez Texas AgriLife Research wskazują, że naturalne ekstrakty z brzoskwini i śliwki (przebadano odmiany Black Splendor i Rich Lady) niszczą komórki nowotworowe, nie naruszając przy tym zdrowych komórek. Ekstrakty okazały się być wysoce skuteczne nawet w złośliwych przypadkach. W badaniach zajmowano się przede wszystkim rakiem piersi.

fot. shutterstock

Śliwki w codziennej diecie

Dlaczego warto włączyć śliwki do codziennej diety? Śliwki zawierają – tłuszcz, białko, węglowodany, błonnik i cukry. Ponadto w owoce te kryją duży zestaw witaminwitamina A, witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6 i B9), witamina C, E i K oraz soli mineralnychcynk, fosfor, magnez, potas, sód, wapń i żelazo. Zaledwie kilka owoców dziennie może nas uchronić przed rozwojem raka jelita grubego! Śliwki działają również przeciwmiażdżycowo, gdyż dzięki dużej zawartości potasu hamują wchłanianie szkodliwego cholesterolu i regulują ciśnienie krwi. Magnez i witaminy z grupy B działają pozytywnie na poprawę nastroju i kojąco wpływają na układ nerwowy. Śliwki zawierają również wapń poprawiający kondycję kości oraz stosunkowo dużą ilość fosforu.

Jedna śliwka zawiera następujące składniki odżywcze:

  • Kalorie: 30
  • Węglowodany: 8 g
  • Błonnik: 1 g
  • Cukry: 7 g
  • Witamina A: 5% ZDS*
  • Witamina C: 10% ZDS
  • Witamina K: 5% ZDS
  • Witamina E: 1% ZDS
  • Potas: 3% ZDS
  • Miedź: 2% ZDS
  • Mangan: 2% ZDS

*Zalecane Dzienne Spożycie

Tabela opracowana na podstawie: nutritiondata.self.com

Śliwki na przeczyszczenie

Po obfitej, wigilijnej kolacji na prawie każdym stole króluje kompot z suszonych śliwek lub z suszu. I bardzo słusznie! Śliwki są doskonałym owocem regulującym trawienie. Dzięki dużej zawartości pektyn będących rodzajem błonnika, przyspieszają przemianę materii i usuwają z jelita grubego zalegające w nim treści. Zapobiegają zaparciom, więc zmniejszają ryzyko wystąpienia nowotworu jelita grubego. Te właściwości potwierdzone są naukowo, co dowodzi fakt, że wyciąg ze śliwek wykorzystywany jest do produkcji preparatów przeciw zaparciom. Odmiany o najlepszych właściwościach przeczyszczających to węgierki i renklody.

Śliwki na zbędne kilogramy

Śliwki są źródłem przeciwutleniaczy, witamin i minerałów. Świeże owoce mają przy tym mało kalorii, są świetną przekąską w ciągu dnia – tylko 45 kcal w 100 gramach świeżych owoców. Co innego śliwki suszone, choć zawierają kilkakrotnie razy więcej błonnika i witaminy A, niestety są bardziej kaloryczne: 260 kcal w 100 gramach!

Mimo tego, dietetycy polecają je osobom pragnącym zgubić zbędne kilogramy. Nie dość, że regulują trawienie, to jeszcze poprawiają nastrój i szybko dają uczucie sytości! Ze względu na dużą zawartość żelaza i fosforu suszone śliwki poleca się wegetarianom i weganom.

Pomoc w leczeniu prostaty i pęcherza

Śliwa to nie tylko owoce! Z wyciągu z kory odmiany śliwy afrykańskiej produkuje się preparaty stosowane w leczeniu schorzeń prostaty. Ostatnie badania naukowe dowodzą, że podobne właściwości ma kora naszych rodzimych drzew. Umeboshi, czyli śliwa japońska słynie dla odmiany z wyciągu zakwaszającego mocz. Zapobiega on powstawaniu bakteryjnego zakażenia pęcherza moczowego.

Śliwki dobre dla serca

Regularne spożywanie śliwek może mieć ochronny wpływ na zdrowie serca. Owoce te zostały przebadane pod kątem ich potencjału obniżania wysokiego ciśnienia krwi i poziomu cholesterolu, czyli głównych czynników chorób serca. W jednym badaniu osoby, które piły sok z suszonych śliwek i jadły trzy lub sześć suszonych śliwek każdego ranka przez osiem tygodni, miały znacznie niższy poziom ciśnienia krwi, całkowitego cholesterolu i „złego” cholesterolu LDL niż grupa kontrolna, która piła wodę.

Kilka badań na zwierzętach przyniosło podobne wyniki. Ogólnie rzecz biorąc, myszy karmione suszoną śliwką w proszku i sokiem śliwkowym wydają się mieć niższy poziom cholesterolu i podwyższony „dobry” cholesterol HDL. Wydaje się, że pozytywny wpływ śliwek i suszonych śliwek na czynniki ryzyka chorób serca jest prawdopodobnie spowodowany wysoką zawartością błonnika, potasu i przeciwutleniaczy. Chociaż wyniki tych badań są obiecujące, należy pamiętać, że potrzeba więcej analiz na ludziach, aby udowodnić ochronne działanie świeżych i suszonych śliwek na serce.

Śliwkowa maseczka

Właściwości owocu powinny w szczególności docenić panie, których problemem są pękające naczynka. Owoce zawierają witaminę K, która reguluje proces krzepnięcia krwi. Witamina C pomaga uszczelniać naczynka krwionośne. Dodatkowo, zawarte w śliwkach przeciwutleniacze poprawiają kondycję cery i opóźniają proces starzenia się skóry.

Placek ze śliwkami, fot. shutterstock

Śliwki na kuchennym stole

Śliwki w kuchni są niezastąpione! W lato możemy smakować słodki smak świeżych owoców, popijać zrobiony z nich kompot, śliwki służyć mogą jako marynaty do mięs i wędlin, jak również jako składnik knedli i pysznych pierogów. Kto nie smakował choć raz ciasta ze śliwkami! Są idealnym składnikiem ciast drożdżowych, kruchych i piaskowych.

Pomysłów na śliwkowe desery jest całe mnóstwo. Z owoców robimy też konfitury i dżemy. Najczęściej używane do przetworów są renklody i węgierki, są to bowiem odmiany deserowe. We Francji do przetworów używa się niedocenionej w naszym kraju mirabelki. Ze śliwek przygotowuje się też doceniane na całym świecie trunki, w tym polską śliwowicę i tarniówkę oraz bałkańską rakiję. Popularne są też śliwkowe nalewki i likiery. Polecamy przepis na pyszny placek ze śliwkami! Idealny na letnie i jesienne dni.

Puszysty placek śliwkowy

Składniki:

Sposób przygotowania:
Foremkę wyłożyć papierem do pieczenia i posmarować margaryną. Piekarnik nagrzać do 180 stopni. Śliwki dokładnie umyć i osuszyć, przekroić na połówki i usunąć pestki. Każdą połówkę przekroić jeszcze na pół. Masło utrzeć z cukrem pudrem, cały czas ucierając dodawać po jednym jajku. W osobnym naczyniu wymieszać mąkę z proszkiem do pieczenia i następnie powoli dodawać do masy cały czas ucierając. Ciasto przedłożyć do foremki, na górze ułożyć pokrojone cząsteczki śliwek skórką do góry. Piec około 50 minut. Po upieczeniu przez kilka minut trzymać w piekarniku. Placek podawać można na zimno posypany cukrem pudrem lub na ciepło np. z lodami.
Smacznego!

Dlaczego włączyć śliwki do diety

Śliwki są niezwykle pożywne i oferują wiele korzyści zdrowotnych. Dodają też subtelnej słodyczy sałatkom i deserom, ale ich zdrowotne właściwości są najbardziej cenną częścią owoców. Oprócz błonnika i przeciwutleniaczy, zawierają wiele witamin i minerałów, które mogą pomóc zmniejszyć ryzyko wielu przewlekłych chorób, takich jak osteoporoza, nowotwory, choroby serca i cukrzyca. Co więcej, smakują pysznie i wymagają niewielkiego przygotowania, dzięki czemu można je łatwo włączyć do diety.

Ekologia.pl (JSz)
Bibliografia
  1. “https://www.whfoods.com/”; data dostępu: 2019-08-19;
  2. “https://www.urbanfarmonline.com/”; data dostępu: 2019-08-19;
  3. “https://www.medicalnewstoday.com/”; data dostępu: 2019-08-19;
  4. “https://homecooking.about.com/”; data dostępu: 2019-08-19;
  5. "https://www.healthline.com/nutrition/benefits-of-plums-prunes#TOC_TITLE_HDR_7";
  6. "https://www.bbcgoodfood.com/howto/guide/health-benefits-plums";
4.7/5 - (7 votes)
Subscribe
Powiadom o
4 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Uwielbiałam śliwki węgierki, te stare odmiany. Niestety już ich nie ma. Nowe „węgierki” nijak się nie mają nawet do nazwy, nie mówiąc o smaku. Przynajmniej na terenie gdzie mieszkam.

Margaryny nigdy nie używam, to utwardzone tłuszcze, których należy unikać. Zwyklą mąkę zastąpiłam kokosową. Cukru nie dodaję. Śliwki posypuję cynamonem . Pycha

Uwilebiam śliwki, bardzo ciekawy artykuł. Ciekawe informacje znalazlam tez na https://terapiasokami.pl/wlasciwosci-owocow odnośnie właściwości owoców. Ja uzywam wycikarki do wyciskania i robienia soków, rewelacja

Na placku śliwki układ się skórką do dołu – by nie puszczały soku wgłąb ciasta.
W przepisie zalecono zupełnie odwrotnie – chyba przez pomyłkę, ale dla niedoświadczonej kucharki warto o sprostowanie.