Jak wyglądają pszczoły?
To niezwykle pożyteczne owady, które zna chyba każdy. Jak wyglądają pszczoły? Większość z nas pewnie odruchowo odpowie, że wie. Jednak czy na pewno? Nierzadko mylone są z osami i traktowane z tego powodu jako uciążliwe insekty. Tymczasem rola, jaką odgrywają na co dzień w przyrodzie bzyczące bohaterki tego artykułu, jest nieoceniona. Dlatego, zanim złapiemy się na tym, że chcemy usunąć jakiegoś skrzydlatego owada z naszego otoczenia za zakłócanie nam spokoju, sprawdźmy, czy to czasami nie jest właśnie pszczoła! Jak więc ona wygląda? Warto się tego dowiedzieć!
Pszczoła to owad z rodziny pszczołowatych
Mało kto wie, że jest to owad, który zamieszkuje ziemię już od ponad 150 mln lat! Pszczoła reprezentuje rodzinę pszczołowatych (Apidae), a w naszym kraju najczęściej występuje miodna, żyjąca wraz z innymi w rojach. Zazwyczaj w jednym z nich występuje od ok. 20 tysięcy do nawet 100 tysięcy osobników. Każde takie „stado” tworzą:
- jedna królowa – żyje do ok. 5 lat,
- setki trutni – które dożywają maksymalnie rok,
- tysiące robotnic – w okresie wiosenno-letnim umierają przeciętnie po 36–40 dniach, a te, które wygryzają się jesienią, mogą żyć nawet od 6 do 9 miesięcy. Ma to związek z nagromadzoną tkanką tłuszczową, która zwiększa się przez wychów kolejnych pokoleń.
W zależności od gatunku owady te żyją samotnie lub w zorganizowanych społecznościach.
Jak jeszcze wyglądają pszczoły? Ich skrzydła są zbudowane z przezroczystej błony, a na głowie umieszczone mają ważne narządy zmysłów. Po jej bokach znajduje się para dużych oczu, które umożliwiają widzenie zarówno przedmiotów z bliska, jak i bardziej oddalonych. Błonkoskrzydłe rozróżniają kilka kolorów: niebieski, żółty, biały, czarny oraz purpurowy i fioletowy. Mają również dobrze rozwinięty zmysł węchu.
Pszczeli podział zadań
W każdym roju zadania są podzielone. Trutnie – osobniki męskie – zapładniają królową, a ta składa jaja, z których na świat przychodzą larwy. Dzięki matce pszczelej populacja może przetrwać. Najbardziej jednak zapracowaną częścią tej bzyczącej społeczności są robotnice. To one zajmują się m.in.:
• zbieraniem pyłku i nektaru – każda codziennie odwiedza w tym celu od 10 do 15 tysięcy kwiatów,
• troszczenie się o larwy,
• budowaniem plastrów,
• dbaniem o bezpieczeństwo ula.
Wyposażone są również w narządy, które ułatwiają im wykonywanie prac związanych ze zbiorem surowców pokarmowych, budową gniazda i wychowem potomstwa.
Pszczoła to nie… osa
Niestety często bywa z nią mylona, bo z pozoru są do siebie trochę podobne. Jak wygląda pszczoła? W rzeczywistości różni się od osy m.in. tym, że ma bardziej owłosione i krępe ciało, a także mniej widoczne zwężenie między tułowiem a odwłokiem. Jeśli chodzi o jej ubarwienie, to może ona być koloru czarnego, ciemnobrązowego, żółtego lub czerwono-pomarańczowego. Ponadto jest mniejsza od osy, która z kolei może osiągać długość nawet 25 mm. Natomiast ona – w przeciwieństwie do błonkoskrzydłych miodnych – nie jest wyposażona w specjalny koszyczek na tylnych goleniach. Ten służy pszczołom do przechowywania i przenoszenia pyłku. Do zbioru nektaru stosują trąbkę (o długości 6–6,5 mm) w postaci rurki, w której porusza się długi, elastyczny języczek pokryty delikatnymi włoskami.
Są one również spokojniejsze z natury niż osy i tylko sprowokowane mogą zaatakować człowieka. Gdy już to zrobią, wówczas tracą żądło i umierają. Dzieje się tak ze względu na to, że zostawiając je w ludzkim ciele, niszczą przy okazji część własnych narządów wewnętrznych przyczepionych do niego.
Dlaczego pszczoła jest ważna dla nas i środowiska?
Gatunek miododajnych żywi się nektarem i pyłkiem roślin, który zbierają. Pszczoły w ten sposób zapylają odmiany owadopylne (np. drzewa owocowe). Przykładowo zebranie materiału na 1 kg miodu, oznacza, że muszą one odwiedzić ok. 4 milionów kwiatów! W naszym klimacie większość z nich bez udziału tych małych owadów nie mogłaby wydać nasion czy owoców.
Pszczołowate wytwarzają:
Dlatego wiedząc już, jak wygląda pszczoła, należy ją zostawić w spokoju!
Pszczoła – pytania i odpowiedzi
Jak szybko lata pszczoła?
Ten owad ma cztery skrzydełka składające się każde z dwóch przezroczystych błonek, złączonych ze sobą i wzmocnionych rusztowaniem z żyłek. Ta konstrukcja w czasie lotu zmienia się w jednolitą powierzchnię w kształcie trójkąta. Bez obciążenia pszczoła może osiągnąć prędkość 40 km na godzinę. Unosząc się w powietrzu, wykonuje skrzydełkami 200 uderzeń na sekundę, wywołując dźwięki określane jako brzęczenie.
Jak rozróżnić gniazdo pszczół od os?
Pszczołowate swoje gniazda budują nad powierzchnią ziemi, zazwyczaj na drzewach, a osy – na niej lub w gruncie.
Jak wygląda matka pszczela?
Królowa ma największe rozmiary ciała, a jego długość wynosi 20–25 mm. W jej odwłoku znajdują się silnie rozwinięte jajniki, Ma słabo rozwinięte narządy gębowe i nie jest zdolna do wysysania nektaru. Używa żądła jedynie do walki z innymi matkami.
- "What Do Bees Look Like?"; https://www.terminix.com/blog/education/what-do-bees-look-like/; data dostępu: 04/07/2023;
- "ŻYCIE PSZCZÓŁ"; https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/publikacje/dla-nauczycieli/opracowanie/6-_zycie_pszczol_prezentacja-1.pdf; data dostępu: 03/07/2023;
- :PSZCZOŁY TO NIE TYLKO MIÓD"; Jerzy WILDE; PSZCZOŁY TO NIE TYLKO MIÓD;
- Konferencja ,,Pszczoła w mieście” KUL Lublin, 29.03.2019;
Super, że propagowana jest ta wiedza. Pozdrowienia z Pasieki https://www.miodowapanienka.pl/ !