Oceany na świecie

Ponad 70 procent powierzchni Ziemi jest pokryte wodą. Chociaż istnieje tylko jeden światowy ocean, ogromny zbiornik wodny, który obejmuje 71 procent powierzchni Ziemi, jest geograficznie podzielony na odrębne nazwane regiony. Granice między tymi regionami ewoluowały w czasie z różnych powodów historycznych, kulturowych, geograficznych i naukowych. Historycznie rzecz biorąc, istnieją cztery baseny oceaniczne: Atlantyk, Pacyfik, Ocean Indyjski i Ocean Arktyczny. Większość krajów, w tym Stany Zjednoczone - uznaje obecnie południe (Antarktydę) za piąty basen oceaniczny. Można zatem powiedzieć, że pięć oceanów świata rządzi planetą. Życie zaczęło się w oceanie, a obecnie ponad 230 000 gatunków morskich nazywa morze swoim domem. Oceany kontrolują klimat i temperaturę na Ziemi. Pochłaniają ciepło słoneczne, przenosząc je do atmosfery i rozprowadzając po całym świecie. Ten przenośnik ciepła napędza globalne wzorce pogodowe i pomaga regulować temperaturę na lądzie, działając jako grzejnik zimą i klimatyzator latem. Największy ocean na Ziemi zajmuje jedną trzecią powierzchni planety, ale czy potrafisz wymienić, który to jest? Poniżej przedstawiamy listę oceanów na świecie.



Fale na oceanie, fot. shutterstockFale na oceanie, fot. shutterstock
  1. Ocean Spokojny (166 266 877 km2)
  2. Ocean Atlantycki (86 505 603 km2)
  3. Ocean Indyjski (73 555 662 km2)
  4. Ocean Południowy (52 646 688 km2)
  5. Ocean Arktyczny (13 208 939 km2)

Ocean Spokojny (166 266 877 km2)

Ocean Spokojny to największy zbiornik wodny na Ziemi ‒ wszystkie kontynenty świata mogłyby się zmieścić w basenie Pacyfiku. Położony między Oceanem Południowym, Azją, Australią i kontynentami półkuli zachodniej Ocean Spokojny zawiera prawie dwa razy więcej wody niż drugi co do wielkości zbiornik wodny na świecie - Ocean Atlantycki. Chociaż średnia głębokość wszystkich oceanów na planecie wynosi 3 689 metrów na Pacyfiku znajduje się najgłębszy rów na Ziemi. To najgłębiej położone miejsce w Rowie Mariańskim zwane Głębią Challengera, ma głębokość około 10 971 m. Ocean jest tak głęboki w tym obszarze, ponieważ znajduje się w miejscu zbiegania się dwóch płyt tektonicznych. Jedna z płyt zanurza się w płaszczu Ziemi, tworząc rów głębszy niż wynosi wysokość Mount Everest.

Oprócz tego, że jest największym zbiornikiem wodnym, Pacyfik jest również najstarszym z istniejących basenów oceanicznych. Jego najstarsze skały są datowane na około 200 milionów lat, według National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Ocean Spokojny, obejmujący ponad połowę zasobów wody na Ziemi, został nazwany przez odkrywcę Ferdynanda Magellana w 1520 r., co po portugalsku oznacza „pokojowy”. Ale niektóre obszary Pacyfiku są zupełnie inne: według United States Geological Survey (USGS) około 81 procent największych na świecie trzęsień ziemi występuje w regionie określanym jako „Pierścień ognia” w pobliżu basenu Pacyfiku. 
Zachód słońca nad Pacyfikiem, fot. shutterstock

Ocean Atlantycki (86 505 603 km2)

Ocean Atlantycki, drugi co do wielkości ocean na świecie, pokrywa około 21 procent powierzchni Ziemi. Oddziela Amerykę Północną i Południową od Europy i Afryki. Ocean Atlantycki jest najmłodszym z obecnych oceanów świata, powstałym w okresie jurajskim (około 200 do 150 milionów lat temu). Ocean Atlantycki powstał, gdy superkontynent Pangea podzielił się w okresie jurajskim. Woda z superoceanu Panthalassa wypełniła pustkę, tworząc Atlantyk.

W północnej części Oceanu Atlantyckiego znajduje się Trójkąt Bermudzki, którego trzy punkty dotykają Miami, Bermudów i Portoryko. Uważa się, że Trójkąt Bermudzki, znany również jako „trójkąt diabła”, był odpowiedzialny za tajemnicze zniknięcie ponad 50 statków i 20 samolotów w ciągu ostatniego stulecia. Grecki filozof Platon pisał o mitycznej wyspie zwanej Atlantydą, położonej na środku Oceanu Atlantyckiego, na której żyło potężne imperium stworzone przez Posejdona, boga morza.
Ocean Atlantycki, fot. shutterstock

Ocean Indyjski (73 555 662 km2)

Ten trzeci co do wielkości ocean pokrywa jedną piątą powierzchni Ziemi. Ocean Indyjski, położony między Afryką na zachodzie i Azją na północy, Australią na wschodzie i Antarktydą na południu, jest najcieplejszym oceanem na świecie. Na Oceanie Indyjskim znajduje się wiele małych wysp, w tym Mauritius i Seszele, a także Madagaskar, czwarta co do wielkości wyspa świata. Ale podczas gdy Ocean Atlantycki obfituje w życie morskie, Ocean Indyjski ma ograniczoną różnorodność biologiczną. Ma najcieplejszą wodę ze wszystkich oceanów na świecie, a temperatura nie sprzyja rozwojowi planktonu i innych gatunków zwierząt morskich. Skład wody Oceanu Indyjskiego jest również wyjątkowy. Niektóre części Oceanu Indyjskiego mają najniższy poziom zasolenia morskiego na świecie, podczas gdy inne ‒ najwyższy. Jednak zawartość tlenu w wodzie jest niska, ponieważ ocean szybciej paruje niż jest uzupełniany.

Spokojna powierzchnia Oceanu Indyjskiego pozwala na otwarcie szlaków handlowych wcześniej w ciągu roku niż Atlantyk i Pacyfik, a wiele krajów Oceanu Indyjskiego eksportuje surowce, takie jak jedwab, ryż i cukier. Pomimo względnego spokoju Ocean Indyjski był miejscem jednego z najbardziej niszczycielskich tsunami w historii. 26 grudnia 2004 r. podwodne trzęsienie ziemi spowodowało tsunami, które uderzyło w kraje otaczające Ocean Indyjski, powodując śmierć ponad 226 000 ludzi i pozostawiając ponad milion osób bez dachu nad głową.
Wybrzeże Oceanu Indyjskiego, Zanzibar, Afryka, fot. shutterstock

Ocean Południowy (52 646 688 km2)

Ocean Południowy to „najnowszy” nazwany basen oceaniczny. W 2000 roku Międzynarodowa Organizacja Hydrograficzna wyznaczyła piąty światowy ocean ‒ Ocean Południowy ‒ łącząc południowe części Oceanu Atlantyckiego, Oceanu Indyjskiego i Oceanu Spokojnego. Należy zauważyć, że włączenie Oceanu Południowego nie oznacza uznania tego obiektu przez rząd Stanów Zjednoczonych za jeden z głównych oceanów świata.

Znany również jako Ocean Antarktyczny, Ocean Południowy całkowicie otacza Antarktydę, płynąc z zachodu na wschód. Ocean Południowy jest domem dla kilku gatunków zwierząt, które są bliskie wyginięcia, w tym albatrosa, który w starożytnym folklorze był uważany za nosiciela duszy martwych żeglarzy. Ponieważ polowania i rybołówstwo negatywnie wpłynęły na delikatny ekosystem Oceanu Antarktycznego, Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza wyznaczyła obszar obejmujący około 50 milionów kilometrów kwadratowych w oceanie jako Rezerwat Wielorybów na Oceanie Południowym.
Ocean Południowy, fot. shutterstock

Ocean Arktyczny (13 208 939 km2)

Najmniejszy ze wszystkich oceanów, Ocean Arktyczny jest całkowicie otoczony lądem, głównie Eurazją i Ameryką Północną, z oceanem pośrodku mniej więcej na biegunie północnym. Chociaż Ocean Arktyczny jest zwykle w większości pokryty lodem, jak wykazały pomiary satelitarne w ciągu ostatnich 30 lat zarówno grubość, jak i zasięg letniego lodu morskiego w Arktyce drastycznie się skurczył. Naukowcy zauważyli, że zmiany te są zgodne ze wzrostem temperatur w Arktyce w wyniku globalnego ocieplenia. W 2009 r. zasięg lodu morskiego w Arktyce osiągnął trzeci najniższy poziom od czasu rozpoczęcia pomiarów satelitarnych w 1979 r. Rekordowe minimum nastąpiło 16 września 2007 r., kiedy zasięg lodu morskiego zmniejszył się do około 4,28 mln kilometrów kwadratowych. Niektórzy naukowcy twierdzą, że Ocean Arktyczny może być wolny od lodu latem już za 30 lat. Przy całym tym lodzie można by pomyśleć, że w regionie jest ograniczone życie. W rzeczywistości w Oceanie Arktycznym jest więcej gatunków ryb niż w jakimkolwiek innym oceanie na świecie. Zagrożone gatunki morskie żyjące w Oceanie Arktycznym obejmują manaty, foki, lwy morskie, żółwie i wieloryby
Letni widok na wybrzeże Oceanu Arktycznego, fot. shutterstock
Ekologia.pl (JS)

Bibliografia

  1. “https://oceanservice.noaa.gov/facts/howmanyoceans.html”; data dostępu: 2021-05-25
  2. “https://www.geographyrealm.com/how-many-oceans-are-there/”; data dostępu: 2021-05-25
  3. “https://www.livescience.com/29533-the-worlds-biggest-oceans-and-seas.html”; data dostępu: 2021-05-26
  4. “https://insmoothwaters.com/worlds-largest-oceans-and-seas/”; data dostępu: 2021-05-28
  5. “https://theconversation.com/it-might-be-the-worlds-biggest-ocean-but-the-mighty-pacific-is-in-peril-150745”; data dostępu: 2021-05-28
  6. “https://www.wavecity.in/blog/world-ocean-day-5-largest-oceans-in-the-world”; data dostępu: 2021-05-28
Ocena (3.0) Oceń:
Pasaż zakupowy