Gołąbek wymiotny (Russula emetica)

Nazywany/a też: gołąbek stegnówka, gołąbka trująca, czartopłoch, gorzkówka, psi grzyb, surojadka mierzliwa

"Russula emetica G28" autorstwa Jerzy Opioła - Praca własna. Licencja GFDL na podstawie Wikimedia Commons.
Gołąbek wymiotny nie należy do najsilniej trujących grzybów, jednak jego spożycie powoduje silne bóle brzucha i wymioty (stąd też nazwa "wymiotny"). Z tego powodu jest on unikany przez grzybiarzy.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości trujące
  5. Działanie
  6. Systematyka
  7. Galeria zdjęć

Sezon

Gołąbek wymiotny rośnie od lipca do listopada.

Czy wiesz, że...
  • Barwa kapelusza i wielkość owocników są u gołąbka wymiotnego zmienne – dlatego oznaczanie jego niektórych odmian jest możliwe tylko po zbadaniu pod mikroskopem wielkości i urzeźbienia zarodników.
  • Polską nazwę gołąbka wymiotnego podał biolog Władysław Wojewoda w 2003 roku.

Występowanie

Gołąbek wymiotny występuje w lasach iglastych. Najczęściej można go spotkać w podgórskich lasach świerkowych oraz w nizinnych lasach sosnowych. Rośnie na glebach porośniętych mchami, na torfowiskach i bagnach.

Wygląd

Owocnik gołąbka wymiotnego osiąga średnicę od 5 do 11 cm. U młodych osobników ma wypukły kształt, później robi się rozpostarty z wklęsłym środkiem i krótko żłobkowanym brzegiem. Może przybierać barwę cynową lub krwistoczerwoną. U starszych egzemplarzy kolor robi się wyblakły. Ma gładką, kleistą i połyskującą skórę, którą łatwo się zdejmuje.

Blaszki gołąbka wymiotnego są cienkie, szeroko rozstawione, zaokrąglone przy trzonie i wolne. Wszystkie są jednakowej długości. Mają biały kolor.

Trzon gołąbka wymiotnego osiąga wysokość od 4 do 8 cm. i grubość od 1 do 2 cm. Ma biały kolor, chociaż zdarzają się osobniki z czerwonymi przebarwieniami. U młodych okazów ma cylindryczny kształt i jest pełny. U starszych osobników robi się walcowaty i pusty. Łatwo się łamie.

Miąższ gołąbka wymiotnego jest soczysty. Ma biały kolor, bezpośrednio pod skórką zabarwiony jest na różowo. Ma bardzo przyjemny owocowy zapach. W smaku jest gorzki i piekący.

Gołąbka wymiotnego łatwo pomylić z jadalnym gołąbkiem błotnym i trującym gołąbkiem buczynowym. Gołąbek błotny ma większy trzon i nie jest piekący w smaku, natomiast gołąbek buczynowy rośnie tylko pod bukami.

Właściwości trujące

Gołąbek wymiotny jest grzybem trującym. Zatrucie powodują substancje żywicowe i terpenowe, które działają drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego,  powodując objawy ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego.

Działanie

Gołąbek wymiotny, ze względu na ostry i piekący smak nie nadaje się do spożycia. Zjedzenie tego grzyba powoduje bóle brzucha, mdłości i wymioty. Objawy te mogą prowadzić do odwodnienia, przyśpieszenia akcji serca, a w skrajnych przypadkach do rozwoju niewydolności nerek, a nawet śmierci. Leczenie zatrucia polega na wykonaniu zabiegu płukania żołądka.

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Gołąbek wymiotny "Russula emetica G28" autorstwa Jerzy Opioła - Praca własna. Licencja GFDL na podstawie Wikimedia Commons.

Galeria zdjęć

Gołąbek wymiotnyRussula emetica, By This image was created by user Bob (Bobzimmer) at Mushroom Observer, a source for mycological images.You can contact this user here. [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia CommonsGołąbek wymiotny, By H. Krisp (Own work) [CC BY 3.0], via Wikimedia Commons
Strona dolna kapelusza Russula emetica, James Lindsey at Ecology of Commanster [CC BY-SA 2.5 or CC BY-SA 3.0], via Wikimedia CommonsBalszki Russula emetica, By amadej trnkoczy (amadej) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia CommonsGołąbek wymiotny - fot. Anna Marczewska

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzaj:gołąbek
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź
Pasaż zakupowy