Maślak sitarz (Suillus bovinus)

Nazywany/a też: borowik sitarz, gęsi pępek, grzyb sitarz, grzyb wolak, krowiak, rzeszotnik, sitacz, sitak, sitarek, sitarz, sitek, sitka, sitnik, sitos, sitosz, wolak

Tagi: jadalne
Maślak sitarz jest pospolicie występującym w Polsce grzybem jadalnym. Ze względu na niezbyt dobry smak, spożywany jest głównie z połączeniu z innymi grzybami.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości
  5. Zastosowanie
  6. Systematyka
  7. Galeria zdjęć

Sezon

Maślak sitarz rośnie od czerwca do listopada.

Czy wiesz, że...
  • Maślak sitarz po ugotowaniu zmienia kolor na fioletowy.
  • Rosnące blisko siebie grzyby bywają pozrastane kapeluszami.
  • Maślak sitarz często wyrasta w towarzystwie klejówki różowej.
  • Polską nazwę maślaka sitarza podała biolog Alina Skirgiełło w 1960 roku.

Występowanie

Maślak sitarz występuje w lasach iglastych i mieszanych. Najczęściej rośnie w pobliżu sosny zwyczajnej, na glebach ubogich, piaszczystych, silnie zakwaszanych. Można go znaleźć także na wrzosowiskach, przy drogach oraz na obrzeżach lasów. Zazwyczaj rosną w gromadach.

Wygląd

Owocnik maślaka sitarza osiąga średnicę od 3 do 12 cm. U młodych osobników przybiera kształt półkolisty, z czasem staje się płaski. U starszych egzemplarzy robi się powyginany, rozpostarty i nieregularnie spłaszczony. Jest koloru żółtobrązowego lub czerwonoochrowego. Ma gładką, nagą powierzchnię, która w wilgotne dni robi się lepka, śliska i mazista. W suche dni jest błyszcząca.

Rurki maślaka sitarza są przyrośnięte do trzonu, czasem lekko się z nim zbiegają. Początkowo są żółte, z czasem stają się zielone lub oliwkowobrązowe. Są różnej długości i ciężko je oddzielić od miąższu. Mają dość duże, szerokie, graniaste i wydłużone pory.

Trzon maślaka sitarza osiąga wysokość od 5 do 10 cm i grubość od 1 do 2 cm. Jest gładki i matowy. W górnej części jest barwy cytrynowo żółty, niżej robi się pomarańczowy i rdzawy. Ma cylindryczny kształt.

Miąższ maślaka sitarza jest lepki, elastyczny i zwarty. W kapeluszu ma barwę bladożółtą, w trzonie czerwonobrązową. Po przełamaniu lekko błękitnieje. Ma słaby, niewyraźny zapach i nieznaczny kwaskowaty smak.

Maślaka sitarza łatwo pomylić z maślakiem ziarnistym. Można je jednak od siebie odróżnić: maślak ziarnisty ma drobniejsze pory, a górna część jego trzonu jest punktowo nakrapiana.

Właściwości

Maślak sitarz jest grzybem jadalnym. Nie posiada jednak ważniejszych wartości odżywczych.

Zastosowanie

Maślak sitarz smakowo jest gorszy od innych gatunków maślaków. Nadaje się do suszenia i marynowania z innymi smaczniejszymi grzybami. Można go również gotować i dusić (najlepiej z dodatkiem innych grzybów).

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Maślak sitarz "Suillus bovinus G1" autorstwa Jerzy Opioła - Praca własna. Licencja GFDL na podstawie Wikimedia Commons.

Galeria zdjęć

Maślak sitarzSuillus bovinus/Wikipedia
Maślak sitarz, By Jürgen Endres (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia CommonsMaślak sitarz - spód kapelusza. James Lindsey at Ecology of Commanster [CC BY-SA 2.5 or CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzina:maślakowate
Rodzaj:maślak
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź