Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus)

Nazywany/a też: borowik prawdziwy podgatunek siateczkowaty, borowik szlachetny odmiana usiatkowana, dębowy

Tagi: jadalne
Borowik usiatkowany to grzyb jadalny, bardzo ceniony wśród zbieraczy grzybów ze względu na swój dobry smak i przyjemny, intensywny zapach. Przez lata uważany był za jedną z odmian borowika szlachetnego. Dopiero w latach 90. sklasyfikowany został jako oddzielny gatunek grzyba.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości
  5. Zastosowanie
  6. Systematyka
  7. Galeria zdjęć

Sezon

Borowik usiatkowany jest jednym z najwcześniej pojawiających się grzybów rurkowych. Sezon na tego grzyba zaczyna się już w maju i trwa do końca sierpnia. Pojedyncze osobniki można znaleźć jeszcze we wrześniu, a niekiedy nawet w październiku.

Czy wiesz, że...
  • Na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski borowik usiatkowany posiada status R, oznaczający rzadkie występowanie.
  • Polską nazwę borowikowi usiatkowanemu nadał biolog Władysław Wojewoda w 1992 roku.

Występowanie

Borowik usiatkowany występuje głównie w lasach liściastych pod dębami i bukami. Rośnie pojedynczo lub w małych grupach. Najczęściej można go spotkać na nizinach i w niższych partiach gór. Czasami pojawia się także w lasach mieszanych. Rośnie w Europie i Japonii.

Wygląd

Owocnik borowika usiatkowanego początkowo ma kształt półkolisty, potem robi się wypukły, a u starszych osobników poduszkowaty. Przybiera barwę bladobrązową, szarobrązową lub ochrowoszarą, z białymi brzegami. Powierzchnia kapelusza może być gładka lub pomarszczona, matowa i zamszowa. Czasami można zaobserwować na nim drobne pęknięcia (zwłaszcza w suche dni). Owocnik osiąga średnicę od 6 do 25 cm.

Rurki osiągają długość od 10 do 35 mm. Przy trzonie są zatokowo wycięte. Łatwo oddzielają się od kapelusza. U młodych osobników przybierają białą barwę, późnej robią się białoszare, u starszych osobników żółtozielone, a przy brzegach kapelusza czerwonawe. Mają drobne, okrągłe pory, które nie zmieniają zabarwienia pod wpływem uszkodzeń.

Trzon osiąga wysokość od 100 do 250 mm. i grubość od 20 do 70 mm. U młodych osobników jest mocno bulwiasty, później robi się wysmukły, maczugowaty, a nawet cylindryczny. Przybiera kolor jasnobrązowy lub szarobrązowy. Pokryty jest białą lub kremową siateczką, która z czasem brązowieje. Siateczka zakrywa cały trzon lub tylko połowę jego długości i zazwyczaj jest od niego jaśniejsza.

Miąższ borowika usiatkowanego jest barwy białej. Pod skórą jest jasnobrązowy, a nad rurkami niekiedy bywa żółty. Nie przebarwia się. U młodych osobników jest jędrny i zwarty, u starszych robi się gąbczasty i miękki. Ma bardzo intensywny i przyjemny zapach oraz bardzo dobry smak.

Borowika usiatkowanego bardzo łatwo pomylić z goryczakiem żółciowym, który jednak rośnie głównie w lasach iglastych i ma bardzo gorzki smak (w przeciwieństwie do borowika usiatkowanego).

Jest jeszcze podobny do kilku innych gatunków borowików, m. in. do borowika szlachetnego i borowika ciemnobrązowego. Na szczęście oba te grzyby są jadalne i bardzo smaczne, dlatego pomylenie ich nie niesie ze sobą żadnych konsekwencji.

Właściwości

Borowik usiatkowany - brak danych dotyczących wartości odżywczych.

Zastosowanie

Borowik usiatkowany, ze względu na swoje walory smakowe, znalazł zastosowanie jako dodatek do wielu dań. Podobnie, jak borowik szlachetny, może być składnikiem zup i sosów oraz uzupełnieniem dań mięsnych. Nadaje się do suszenia (suszone borowiki usiatkowane mają bardzo intensywny i przyjemny zapach), duszenia i gotowania.

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Borowik usiatkowany, I, Rude [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY-SA 2.5-2.0-1.0], via Wikimedia Commons Borowik usiatkowany, I, Rude [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY-SA 2.5-2.0-1.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Borowik usiatkowany, I, Rude [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY-SA 2.5-2.0-1.0], via Wikimedia CommonsBorowik usiatkowany, By BoletusAestivalis.JPG: Archenzoderivative work: Ak ccm (BoletusAestivalis.JPG) [CC-BY-SA-3.0 or GFDL], via Wikimedia CommonsBorowika usiatkowanego (z lewej By BoletusAestivalis.JPG: Archenzoderivative work: Ak ccm (BoletusAestivalis.JPG) [CC-BY-SA-3.0 or GFDL], via Wikimedia Commons) można pomylić z goryczakiem żółciowym (z prawej: By bernd gliwa (Own work) [CC BY-SA 2.5], via Wikimedia Commons)
Borowik ustatkowanyTrzon borowika usiatkowanego pokryty jest białą lub kremową siateczką, która z czasem brązowieje. By Horst74 (Own work) [GFDL or CC BY 3.0], via Wikimedia Commons

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzina:borowikowate
Rodzaj:borowik
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź