SKÓRA. Definicja pojęcia - skóra
Ekologia.pl Wiedza Encyklopedia skóra
Definicja pojęcia:

skóra

Spis treści

Skóra — Skóra – zewnętrzna powłoka ciała kręgowców, składająca się z naskórka, skóry właściwej oraz tkanki podskórnej. Skóra pełniąca funkcję ochronną przed infekcjami i urazami oraz biorąca udział w termoregulacji, oddychaniu, wydalaniu i gospodarce wodnej organizmu.

Budowa skóry

Skóra stanowi zewnętrzną powłokę ciała kręgowców o grubości od ok. 300 μm do ok. 4 mm. Składa się z trzech warstw – wielowarstwowego, rogowaciejącego naskórka, skóry właściwej oraz tkanki podskórnej. Barwa skóry zależy od obecnych w naskórku i skórze właściwej komórek barwnikowych (melanocytów) produkujących czarnobrunatny barwnik (melaninę), a także od ukrwienia skóry oraz barwy włókien kolagenowych.

Naskórek, epiderma (łac. epidermis) stanowi najbardziej zewnętrzną warstwę skóry grubości ok. 0,5 mm, w niektórych miejscach przekształcającą się w wytwory (m.in. włosy, paznokcie, pazury). Zbudowany jest z nabłonka płaskiego wielowarstwowego rogowaciejącego. Naskórek zbudowany jest z wielu warstw komórek (keratynocytów). Najgłębszą warstwę tworzą komórki walcowate leżące na błonie podstawnej; warstwy powierzchniowe naskórka zbudowane są z martwych, zrogowaciałych komórek płaskich. W skład naskórka oprócz keratynocytów wchodzą również komórki barwnikowe (melanocyty), komórki Langerhansa (komórki układu odpornościowego) oraz komórki Merkla (receptory dotyku).

Skóra człowieka, fot. shutterstock

Naskórek składa się z:

  • warstwy podstawnej (stratum basale) – warstwy najgłębszej, położonej na błonie podstawnej,  której stale dzielące się komórki macierzyste produkują komórki potomne wędrujące do wyższych warstw naskórka;
  • warstwy kolczystej (stratum spinosum) – warstwy, w której rozpoczyna się proces rogowacenia (keratynizacji) komórek;
  • warstwy ziarnistej (stratum granulosum) – warstwy złożonej z komórek wrzecionowatych;
  • warstwy jasnej (stratum lucidum) – warstwy występującej wyłącznie w grubych naskórkach (np. podeszwy stóp), złożonej ze spłaszczonych, ściśle do siebie przylegających komórek;
  • warstwy rogowej (stratum corneum) – warstwy złożonej z martwych, płaskich komórek wypełnionych keratyną, które ulegają ciągłemu złuszczaniu bądź są okresowo zrzucane w procesie linienia.


Skóra właściwa (łac. cutis vera) stanowi warstwę środkową, położoną pomiędzy naskórkiem a tkanką podskórną. Zbudowana jest tkanki łącznej włóknistej, w której znajdują się włókna kolagenowe oraz włókna sprężyste (elastyczne) nadające tej warstwie dużą spoistość, elastyczność i odporność mechaniczną. Skóra właściwa zawiera liczne receptory, naczynia krwionośne, włókna nerwowe, melanocyty, gruczoły ślinowe (u bezżuchwowców), gruczoły śluzowe, surowicze i jadowe (u ryb i płazów) oraz gruczoły potowe i łojowe (u ssaków). Ponadto w skórze właściwej osadzone są nasady łusek ( u ryb), nasady włosów (u ssaków) oraz płytki kostne (u gadów i niektórych ssaków).

Barwa skóry zależy od obecnych w naskórku i skórze właściwej komórek barwnikowych (melanocytów) produkujących czarnobrunatny barwnik (melaninę), a także od ukrwienia skóry oraz barwy włókien kolagenowych, fot. shutterstock

Skóra właściwa składa się z:


Tkanka podskórna (łac. hypodermis) stanowi warstwę silnie związaną z położoną powyżej warstwą skóry właściwej. Zbudowana jest z tkanki łącznej luźnej zawierającej skupienia komórek tłuszczowych, dolne odcinki korzeni włosów, części wydzielnicze gruczołów potowych oraz receptory (np. ciałka blaszkowate – receptory dotyku i nacisku).

Funkcje skóry

Skóra stanowi barierę ochronną przez oddziaływaniem wielu czynników zewnętrznych oraz umożliwia utrzymanie stałości środowiska wewnętrznego organizmu (homeostazy):

Budowa skóry – porównanie skóry grubej i cienkiej. Skinlayers.svg: Madhero88Skin_layers.png: Madhero88derivative work: M•Komorniczak -talk- [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Przydatki skóry (wytwory naskórka)

Warstwa naskórka w niektórych miejscach przekształcona jest w homologiczne względem siebie twory zwane przydatkami skóry (wytworami naskórka).


Zalicza się do nich:

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
Organizacje ekologiczne
Klub Gaja
Znaki ekologiczne
COSMEBIO
COSMEBIO
4.8/5 - (18 votes)
Subscribe
Powiadom o
1 Komentarz
Inline Feedbacks
View all comments

Bardzo dobry artykuł z prawidłową wiedzą. Posiada nawet bibliografię!!! Szkoda tylko, że nie ma autora