Definicja pojęcia:

las

Las – kompleks roślin, wśród których przeważają drzewa rosnące w zwarciu, stanowiący środowisko życia dla wielu gatunków fauny.

Biocenoza leśna to pewien układ zależności pomiędzy światem roślinnym, zwierzęcym oraz czynnikami nieożywionymi, które razem stanowią niepodzielny i dynamiczny twór przyrodniczy. Las jest formacją roślinną powstałą naturalnie lub stworzoną przez człowieka. Poza jego głównym składnikiem – drzewami – występują w nim także krzewy, krzewinki, runo leśne, mchy oraz swoista, charakterystyczna dla tego typu ekosystemu fauna.

W sensie prawnym lasem nazwiemy grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony:

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Definicję tę zawiera art. 3 Ustawy o lasach, z której dowiemy się również m. in. o zasadach prowadzenia gospodarki leśnej czy o zasadach zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych.
Las bukowy. Źródło: Tortuosa [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons



Roślinność leśna


Szata roślinna lasu wykazuje strukturę warstwową.
Podstawowe warstwy to:
  • korony drzew;
  • krzewy oraz drzewa w fazie podrostu, czyli te, które aktualnie tworzą las, a w przyszłości zajmą miejsca w koronie drzew;
  • warstwa ziół, w której występują rośliny zielone, byliny oraz trawy;
  • warstwa przyziemna, na którą składają się mchy i porosty.

Warstwa ziół i warstwa przyziemna stanowią razem runo leśne.

Fauna lasu

Fauna lasu różni się w zależności od tego, o jakim typie lasu mówimy. Każdą jego warstwę zamieszkują charakterystyczne gatunki. W Polskich lasach koronę drzew zajmują przykładowo drozdy i kukułki, a poniżej bytują znane z żerowania na pniach dzięcioły. Niektóre ptaki preferują dolne partie lasu. W ściółce z kolei zadomawiają się małe ssaki, jak np. myszy, a także rozliczne owady (chrząszcze, pająki, mrówki).
W lesie schronienie znajdują zarówno gatunki drapieżne (wilk), jak i roślinożerne (jeleń). Leśna biocenoza jest jedną z bardziej charakterystycznych. Pomiędzy poszczególnymi gatunkami istnieją poziomy zależności (np. łańcuch pokarmowy), które utrzymują ekosystem leśny w równowadze wewnętrznej.
Korony drzew w lesie, San Francisco, USA. By Tyler Finvold [Public domain], via Wikimedia Commons



Typy lasów

O typie lasu decydują dominujące w nim gatunki drzew.
Zgodnie z tym wyróżniamy:

Lasy dzielimy również ze względu na klimat i strefowy układ roślinności. Możemy więc mówić o lasach strefy umiarkowanej, zwrotnikowej, podzwrotnikowej, równikowej i podrównikowej.

Szczególnym rodzajem lasu jest wilgotny las równikowy, zwany też lasem deszczowym, puszczą tropikalną, a często również dżunglą. Wilgotne lasy równikowe cechują się wyjątkowo bujną i zróżnicowaną roślinnością.


Funkcje lasów

Las może mieć charakter użytkowy (gospodarczy) lub ochronny. Z lasów gospodarczych pozyskuje się drewno, natomiast lasy ochronne stanowią schronienie dla wielu gatunków roślin i zwierząt lub otaczają tereny zamieszkiwane przez człowieka i funkcjonują wtedy jako bariera ochronna przed kataklizmami.
Inne funkcje lasu to:

Lasy Polski

Obszar Polski cechuje umiarkowany klimat o charakterze przejściowym, mający cechy zarówno klimatu oceanicznego, jak kontynentalnego. Dzięki temu polskie lasy należą do najbardziej zróżnicowanych w całej Europie Środkowej. Zasiedlają je gatunki charakterystyczne dla różnych rejonów geograficznych. Znajdziemy tu więc (poza gatunkami typowo środkowoeuropejskimi) także gatunki śródziemnomorskie, euroazjatyckie, północnoamerykańskie, a nawet arktyczne. Najpopularniejszym gatunkiem drzewa jest u nas sosna zwyczajna, zajmująca wraz z modrzewiem w sumie 70% powierzchni lasów ogółem. Na drugim miejscu plasuje się dąb, a dalej brzoza, świerk, buk, olsza oraz jodła.
Bór świeży w Puszczy Bydgoskiej. By Pit1233 (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

 

Bibliografia

1. Eldra Pearl Solomon, Linda R. Berg, Diana W. Martin, Claude A. Villee; “Biologia”; Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1996.;
2. Aulay Mackenzie, Andy S. Ball, Sonia R. Virdee; “Ekologia. Krótkie wykłady”; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2015;
3. Grażyna Łabno; “Ekologia. Słownik encyklopedyczny”; Wydawnictwo Europa, Warszawa 2006;
4. Zdzisława Otałęga (red. nacz.); “Encyklopedia biologiczna T. VI”; Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, Kraków 1998.;

Legenda. Pokaż objaśnienia oznaczeń i skrótów
Szukaj
Oceń stronę
Ocena: 4.9
Wybór wg alfabetu:
a b c ć d e f g h i j k l ł m n o q p r s ś t u v w x y z ż ź
Pasaż zakupowy