Mikroplastik jest wszędzie! Dosłownie…

Zanieczyszczenia mikroplastikiem nie znają granic. Według nowych badań drobinki tworzyw sztucznych zanieczyszczają jeziora i rzeki w Wielkiej Brytanii, podziemne wody w USA, rzekę Jangcy w Chinach i wybrzeże Hiszpanii.

Nowa analiza przeprowadzona w Wielkiej Brytanii wykazała mikroplastyczne zanieczyszczenie we wszystkich 10 jeziorach, rzekach i zbiornikach objętych próbą. Ponad 1000 małych kawałków plastiku na litr znaleziono w River Tame w pobliżu Manchesteru. Nawet w stosunkowo odległych miejscach, takich jak Falls of Dochart i Loch Lomond w Szkocji, znaleziono dwa lub trzy kawałki plastiku na litr.

„To było zaskakujące. Nie spodziewałem się znaleźć tak wiele jak my. (…)Mikroplastiki są odnajdywane absolutnie wszędzie. Problem w tym, że nie znamy niebezpieczeństw, jakie mogą stwarzać” –  powiedział Christian Dunn z Uniwersytetu Bangor w Walii, który kierował pracą.

Wykazano, że mikroplastiki mają szkodliwy wpływ na życie morskie, gdy są mylone z pokarmem. Zostały wykryte w każdym przebadanym organizmie morskim w Wielkiej Brytanii. W 2017 r. ujawniono, że cząsteczki tworzyw sztucznych znajdują się także w wodzie z kranu, wodzie butelkowanej i w piwie.

Zdefiniowane jako mniejsze niż 5 mm, mikroplastiki, na poziomie 15 cząstek na litr, znaleziono również w wodach gruntowych w Illinois w USA. Ten rodzaj źródła zapewnia wodę pitną dla około jednej czwartej światowej populacji. W 2018 r. po raz pierwszy znaleziono drobinki plastiku w ludzkim stolcu, przy czym naukowcy szacują, że nawet w organizmach połowy populacji mogą występować mikroplastiki.

Inne niedawne badania wykazały obecność mikroplastików w żywych organizmach i osadach pochodzących z Morza Północnego i Morza Barentsa. Wysokie stężenia stwierdzono również w środkowym i dolnym biegu rzeki Jangcy i wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego w Hiszpanii.

„Mikroplastiki zostały odkryte w naszych rzekach, naszych najwyższych górach i naszych najgłębszych oceanach” – powiedział Julian Kirby, prowadzący kampanię na rzecz tworzyw sztucznych w organizacji Friends of the Earth.

Czy spożywanie cząsteczek plastiku w ciągu całego życia może mieć wpływ na nasze zdrowie?

Wiadomo, że mikroplastik znajduje się w naszym pożywieniu i wodzie, ale nadal nie wiemy, jaki to ma wpływ na nasze zdrowie. Jedno z badań przeprowadzonych przez National University of Singapore wykazało, że mikroplastiki zawierają szkodliwe drobnoustroje, które potencjalnie mogą powodować zapalenie żołądka i jelit czy zakażenia ran u ludzi. Patogenne bakterie, wykryte na cząsteczkach plastików mogą przyczyniać się także do blaknięcia raf koralowych. Jednak potrzeba więcej badań, by wykazać ten związek.

Mikroplastik to cząsteczki tworzyw sztucznych o średnicy mniejszej niż 5 milimetrów. Trafia do  środowiska w wyniku rozdrobnienia większych tworzyw sztucznych, m. in. syntetycznej odzieży, opon samochodowych, kubeczków i plastikowych talerzyków. Do mórz i oceanów dostaje się wraz ze ściekami, bywa również wypłukiwany z gleby wraz z nawozami i odpadami.

John Scott, naukowiec z Illinois Sustainable Technology Center, twierdzi, że od lat czterdziestych ubiegłego stulecia zostało wyprodukowanych 6,3 miliarda ton tworzyw sztucznych, z czego 79% zalega teraz na składowiskach lub w środowisku. „Nawet jeśli z dnia na dzień dziś zrezygnujemy z plastiku, to będziemy zajmować się tym problemem przez wiele lat, ponieważ plastik nigdy nie zniknie” – powiedział Scott. „Dla mnie jest to dziwna koncepcja, że te materiały są przeznaczone do jednorazowego użytku, ale zostały zaprojektowane na zawsze.”