Borowik ceglastopory (Boletus luridiformis)

Nazywany/a też: ceglak, ceglaś, czerwononóżka, gniewus, pocieciec, pociek, sinol, wilczy grzyb

Tagi: jadalne
Borowik ceglastopory jest często poszukiwanym grzybem jadalnym, ze względu na swoje walory smakowe. Przyrządzony w nieodpowiedni sposób jest jednak trujący. Charakterystyczną cechą tego grzyba jest właściwość jego miąższu, który w kontakcie z powietrzem sinieje i przybiera niebieską barwę.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości
  5. Zastosowanie
  6. Systematyka
  7. Galeria zdjęć

Sezon

Borowik ceglastopory rośnie od maja do października. Najobficiej występuje latem i wczesną jesienią.

Czy wiesz, że...Poza kontynentem europejskim, borowik ceglastopory występuje tylko w Japonii.
Charakterystyczny niebieski miąższ grzyba traci swój kolor podczas gotowania.

Występowanie

Borowik ceglastopory rośnie w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, głównie w okolicach górskich i podgórskich, gdzie można go znaleźć pod świerkami i jodłami. Na nizinach spotykany jest rzadziej – najczęściej w okolicach dębów i buków. Rośnie na glebach o odczynie kwaśnym i obojętnym. Występuje w całej Europie, w Alpach można go znaleźć nawet na wysokości 2000 m. n.p.m.

Wygląd

Owocnik borowika ceglastoporego osiąga średnicę od 5 do 20 cm. Przybiera kolor ciemnobrązowy, jasnobrązowy lub oliwkowobrązowy. Czasem zdarzają się osobniki brązowoczarne lub kasztanowobrązowe. Pokryty jest pilśniowatą lub zamszową, matową skórą, która po zgnieceniu robi się prawie czarna. Kapelusz początkowo przybiera kształt półkolisty, u starszych osobników staje się wypukły. Nie da się zdjąć z niego skóry.

Rurki osiągają wysokość od 2 do 3 cm. Są żółtozielone, ze stosunkowo drobnymi i gęstymi porami, które w młodości przybierają żółtą barwę. U starszych okazów robią się ceglastoczerwone, a następnie bledną i stają się pomarańczowe.

Trzon grzyba początkowo jest bulwiasty, czasem w środkowej części zgrubiały, u starszych osobników przybiera kształt maczugowaty. Jego grubość waha się od 2 do 4 cm., a długość od 5 do 15 cm. Górna część trzonu jest koloru żółtego, w środkowej części na żółtym tle pojawiają się czerwone pilśniowate plamki lub łuseczki, a dół przybiera odcień oliwkowy. Jest bardzo gęsto pokryty nieregularnymi strzępkami, a nie siatką.

Miąższ borowika ceglastoporego jest jaskrawożółty, po przecięciu zmienia barwę na ciemnoniebieską lub atramentową. Jest twardy i jędrny. Ma łagodny smak i słaby zapach.

Istnieje możliwość pomylenia borowika ceglastoporego z trującymi gatunkami borowików o czerwonym spodzie kapelusza i czerwonym trzonie, dlatego borowik ceglastopory jest rzadko zbierany nawet przez doświadczonych grzybiarzy.

Młode owocniki mogą być także mylone z borowikiem grubotrzonowym, ponieważ oba grzyby występują na tym samym terenie, a ich miąższ po przecięciu przybiera barwę niebieską. U borowika grubotrzonowego jest ona jednak mniej intensywna, a sam miąższ ma bardzo gorzki smak. Poza tym borowik grubotrzonowy pokryty jest siatką (a nie strzępkami, jak w przypadku borowika ceglastoporego) i ma żółte rurki oraz ciemniejszy kapelusz.

Właściwości

Borowik ceglastopory spożywany jest głównie ze względu na dobry smak. Nie posiada ważniejszych wartości odżywczych.

Zastosowanie

Borowik ceglastopory może być spożywany tylko po obróbce termicznej, ponieważ surowy, niedogotowany lub niedosmażony jest trujący i wywołuje problemy żołądkowo-jelitowe. Odpowiednio przyrządzony może być jednak smacznym dodatkiem do mięs i makaronów oraz składnikiem zup i sosów.

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wśród borowików ceglastosporych zdarzają się osobniki brązowoczarne lub kasztanowobrązowe.By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons Wśród borowików ceglastosporych zdarzają się osobniki brązowoczarne lub kasztanowobrązowe.By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Wśród borowików ceglastosporych zdarzają się osobniki brązowoczarne lub kasztanowobrązowe.By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia CommonsBorowik ceglastopory - Alicja Mianowska, GdańskBorowik ceglastoporyBorowik ceglastopory - fot. Alicja Mianowska, Gdańsk
Borowik ceglastoporyBorowik ceglastoporyBorowik ceglastopory - fot. Alicja Mianowska, Gdańsk

Systematyka

Królestwo:Grzyby
Rodzina:borowikowate
Rodzaj:borowik
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź