Alantoina - właściwości, działanie i zastosowanie alantoiny

Alantoina należy do najczęściej stosowanych substancji terapeutycznych o wielokierunkowym, dobroczynnym działaniu na skórę. Alantoina pomaga zwalczyć stany zapalne skóry o wszelkim możliwym podłożu, jest dobrze tolerowana i bezpieczna nawet dla najmłodszych. Choć zawiera się w składzie wielu leków i kosmetyków, samodzielne przygotowanie preparatu z alantoiną jest dziecinnie proste.



Alantoina to bezwonny, biały proszek, w naturze pochodna mocznika. unsplash-logoLeighann ReneeAlantoina to bezwonny, biały proszek, w naturze pochodna mocznika. unsplash-logoLeighann Renee

Alantoina: silna i bezpieczna

Jedną z najsilniej nawilżających, a także złuszczających substancji stosowanych w farmacji i kosmetyce jest mocznik. Alantoina zaś to jego pochodna. Jest ona substancją organiczną, występującą w organizmach roślin, a także niektórych ssaków, gadów i mięczaków. U ludzi kwas moczowy, ze względu na brak odpowiednich enzymów, nie rozkłada się do alantoiny. Jest to jednak substancja całkowicie bezpieczna i nietoksyczna, którą stosować można nawet u tych najbardziej wrażliwych – małych dzieci, a także kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Alantoinę wykorzystywaną w kosmetyce uzyskuje się na drodze syntetycznej (podobnie jak mocznik). Ma postać bezwonnego, białego proszku i dość trudno rozpuszcza się w wodzie. Powszechność stosowania alantoiny wynika z kilku jej cech. Jak na substancję o silnie nawilżających, leczniczych i naprawczych właściwościach, alantoina pozostaje całkowicie bezpieczna, nietoksyczna, nie wykazuje odczynów alergicznych. W farmacji alantoina to uznany składnik przyspieszający gojenie się ran, a także pobudzający proces ziarninowania, czyli powstawania tkanki łącznej pokrytej gęstą strukturą naczyń włosowatych. Alantoina jest skuteczna już w bardzo niewielkich stężeniach, a do tego nie uczula, ani nie ma negatywnego wpływu na zdrowie kobiet w ciąży i karmiących piersią. Wyższe stężenie alantoiny w kosmetyku gwarantuje silne działanie złuszczające. Długotrwały efekt zależy jednak od długości stosowania. Najlepsze rezultaty uzyskamy po wielomiesięcznym, regularnym wcieraniu alantoiny w miejsca, w których naskórek jest suchy i zrogowaciały.



Alantoina, czyli 5-ureidohydantoina, powstaje u roślin motylkowych, takich jak fasola czy bób, u kasztanowca, żywokostu lekarskiego i miodunki plamistej. Jest produktem rozkładu kwasu moczowego lub przemian metabolicznych zachodzących za pośrednictwem bakterii brodawkowych. Należy do grupy ureidów.

Alantoina to jedna z najsilniej nawilżających i regenerujących substancji wykorzystywanych w pielęgnacji i terapii skóry.unsplash-logorawpixel
Wspaniałe właściwości alantoiny czynią z niej skuteczny kosmetyk dla popękanych i suchych stóp. unsplash-logoWes Hicks


Alantoina w kremach, balsamach i tonikach

Alantoina stosowana w kosmetyce występuje jako składnik preparatów łagodzących podrażnienia, przeznaczonych do cery trądzikowej, wrażliwej, problematycznej, z nadmiernie wydzielanym sebum i szybko rogowaciejącym naskórkiem. Dzięki właściwościom keratolitycznym (złuszczającym) doskonale radzi sobie z oczyszczaniem skóry z obumarłych fragmentów naskórka. Jest przede wszystkim składnikiem serum i kremów, ale także normalizujących toników.

Alantoina w pielęgnacji dzieci

Ze względu na skuteczne, a jednocześnie nieszkodliwe działanie, alantoina polecana jest do pielęgnacji delikatnej skóry niemowląt. Kremy i maści z alantoiną sprawdzą się w przeciwdziałaniu pieluszkowemu zapaleniu skóry (odparzeniom) oraz w opiece nad skórą wrażliwą i atopową. Zwykle są bezpieczne dla niemowląt od 1. miesiąca życia. Na już powstałe odparzenia stosuje się często alantoinę w połączeniu z tlenkiem cynku, który nadaje preparatom właściwości wysuszające i przeciwbólowe. W zapobieganiu odparzeniom nie zaleca się jednak stosowania kremów z tą substancją, gdyż może przesuszać delikatną skórę dziecka (wskazana jest raczej alantoina z dodatkiem witaminy E).



Alantoina – wpływ na skórę:     
  • ułatwia gojenie      
  • regeneruje uszkodzony naskórek      
  • nawilża      
  • natłuszcza      
  • wygładza powierzchnię skóry      
  • złuszcza martwe tkanki      
  • pobudza proces naskórkowania (odnawiania się naskórka)      
  • pobudza wzrost i podział komórek      
  • wspomaga gojenie się blizn, zwłaszcza blizn po trądziku      
  • chroni przed otarciami i oparzeniami słonecznymi      
  • przeciwdziała łuszczycy i łupieżowi   

Wspaniałe właściwości alantoiny czynią z niej skuteczny kosmetyk dla popękanych i suchych stóp. unsplash-logoJan Romero


Alantoina: właściwości lecznicze

Alantoina to nie tylko doskonale regenerujący kosmetyk. Jej właściwości są na tyle silne, że wykorzystuje się ją również  leczeniu chorób i uszkodzeń skóry. Stosowana jest np. przy łuszczycy, przewlekłych wypryskach, trądziku i innych stanach zapalnych. Pomaga w terapii owrzodzeń i odleżyn. Przyda się także do łagodzenia oparzeń. Jest skuteczna nawet w przypadku zmian skórnych o nieznanym podłożu. Alantoina w połączeniu z wyciągiem z korzenia tarczycy brazylijskiej sprawdza się w leczeniu trądziku grudkowo-krostkowego. W duecie z kwasem salicylowym lub nikotynamidem, alantoina pomaga w leczeniu głębokich i bolesnych pęknięć skóry.
Najczęściej stosowana alantoina to ta w postaci maści. Gęsta i tłusta alantoina skutecznie pokrywa skórę, wnika w naskórek oraz chroni. Zwykle maści z alantoiną zawierają również inne składniki, które wspierają procesy lecznicze. Bardzo często jest to D-panthenol, który ma właściwości silnie łagodzące i uśmierzające ból. Maść z alantoiną i D-panthenolem sprawdzi się zwłaszcza przy oparzeniach. Działanie regeneracyjne alantoiny wzmacniają z kolei witaminy A i D. W obrocie dostępna jest też alantoina z dodatkiem kwasu borowego. Kwas borowy wysusza i działa ściągająco. Stosuje się go na infekcje grzybicze oraz stany zapalne skóry, jednak nie należy traktować jej tą substancją w przypadku rozległych ran i oparzeń. Kwas borowy łatwo wnika bowiem w skórę i przejawia wówczas działanie toksyczne. Preparat z kwasem borowym lepiej zastąpić alantoiną z witaminą F (niezbędnymi kwasami tłuszczowymi), który również posiada właściwości przeciwzapalne i gojące. Silne zastosowanie alantoina przejawia wraz z kortykosteroidami, co wykorzystuje się w leczeniu bliznowców.
Alantoinę można nabyć również w postaci naturalnej, czyli w formie bezzapachowego, białego proszku. Stosuje się ją wtedy jako zasypkę lub dodatek do kremów czy balsamów. To bardzo popularny składnik domowych kosmetyków naturalnych. Dzięki niewielkiej ilości alantoiny, nasz krem nabierze właściwości łagodzących i regenerujących, a skóra po jego zastosowaniu będzie wyjątkowo miękka i aksamitna.



Alantoina to mile widziany składnik kosmetyków, takich jak kremy do suchych dłoni i stóp, sera głęboko nawilżające, oczyszczające toniki do cer tłustych i trądzikowych czy balsamy o działaniu łagodzącym i ochronnym. Sprawdzi się również jako dodatek do kremów przeciwstarzeniowych.

Kosmetyki z alantoiną z łatwością przygotujemy w domu. Wystarczy rozpuścić ją w wodzie lub glicerynie, a następnie dodać do kremu, balsamy czy toniku. By gefrorene_wand via Pixabay CC0.


Alantoina: zrób to sam

Przygotowując domowe kosmetyki z alantoiną zwróćmy uwagę na jej rozpuszczalność. Stężenie rozpuszczalne w wodzie wynosi zaledwie 0,5%. A zatem udział alantoiny w kosmetykach nie może być wysoki. Jeśli dodamy jej za dużo, substancja nie rozpuści się, a my nie tylko będziemy wyczuwali obecność alantoiny w kosmetyku, ale też nie uzyskamy pożądanego działania. Dla pewności, alantoinę warto na samym początku wymieszać z odrobiną zimnej wody lub gliceryny, co zapobiegnie powstawaniu grudek.
Alantoina to organiczny związek z grupy ureidów, produkt przemian metabolicznych mocznika. W naturze występuje głównie u roślin. W kosmetyce i farmacji wykorzystywana jest alantoina stworzona na drodze syntezy chemicznej. Jest jednak nadal substancją w pełni bezpieczną i nietoksyczną, stosowaną do użytku zewnętrznego. Alantoina służy do pielęgnacji skóry – chroni i nawilża zdrowe tkanki, a także reperuje i uzdrawia komórki dotknięte stanami zapalnymi. To skuteczny składnik kremów i maści łagodzących i złuszczających.
Elżbieta Gwóźdź






Bibliografia

„Alantoina w lecznictwie dermatologicznym”, A. Gręda, L. Ruszkowska, w: „Lek w Polsce”, vol. 25, nr 03’15 (286).
„Wykorzystanie mocznika i jego pochodnych w przemyśle kosmetycznym”, A. Kapuścińska, I. Nowak, w: „CHEMIK”, 2014, 68, 2.
„Leki i suplementy współczesnej fizjoterapii”, B. Szczegielniak, J. Szczegielniak, wyd. Elamed, 2016.

Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy