Gliceryna – otrzymywanie, właściwości i zastosowanie gliceryny

Historyczne butelki z gliceryną; źródło: pexels.com Historyczne butelki z gliceryną; źródło: pexels.com

Glicerynę wynalazł w 1779 r. szwedzki chemik Karl Wilhelm Scheele, który nazwał ją „słodką zasadą tłuszczu”. Tej samej koncepcji trzymał się Francuz, Michel Chevreul, który w 1811 r. zmienił nazwę związku na gliceryna, co w języku greckim oznacza dosłownie „słodki”. Niestety, owa historia ma mniej słodkie zakończenie, bowiem na bazie tej samej „kosmetycznej” substancji Alfred Nobel wynalazł niesławną nitroglicerynę.


Wynalazek zabójczej substancji wybuchowej poniekąd przyczynił się jednak do rozwoju produkcji samej gliceryny. Zachłanny przemysł militarny nie szczędził bowiem środków finansowych i w efekcie opracowano prostszy i bardziej praktyczny sposób pozyskiwania gliceryny z mydła.

Chemiczne tajniki gliceryny

Gliceryna, zwana również glicerolem, należy do związków organicznych, należących do grupy cukroli. Pod względem budowy jest to prosty alkohol trójwodorotlenowy – zawiera trzy grupy OH – pełen wzór brzmi: C3H5(OH)3. Jeśli przyjrzeć się formie fizycznej, to gliceryna jest tłustą, lepką cieczą o konsystencji syropu – stąd skojarzenia pierwszych chemików z nią pracujących. Jest praktycznie bezbarwna, całkowicie transparentna i doskonale miesza się z wodą – jak żadna inna substancja.

Glicerynę pozyskuje się przede wszystkim z tłuszczów, tak roślinnych, jak i zwierzęcych. W ramach prostej reakcji działania zasady na tłuszcz powstają bowiem dwa cenne związki – gliceryna i mydło. Co ciekawe, gliceryna w stanie naturalnym występuje organizmach wielu zwierząt, działając niczym płyn przeciwko zamarzaniu – jej obecność w tkankach pozwala przetrwać osobnikom w drastycznych warunkach klimatycznych. Obecność gliceryny stwierdzono także w niektórych produktach spożywczych, zwłaszcza nabiale (serze, jogurtach, mleku w proszku), przetworzonych warzywach i mięsie, płatkach owsianych i śniadaniowych oraz innych. Dodaje się ją w bardzo małych dawkach w celu zagęszczenia konsystencji, ale nie powinno to mieć żadnych skutków ubocznych dla zdrowia.


Wzór chemiczny gliceryny; źródło: Wikimedia Commons


Gliceryna postać bezbarwnej, galaretowatej cieczy. Steve Johnson from Valparaiso Indiana, USA [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons
wykop.pltwitter.plfacebook.pl
Oceń: Drukuj

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy