Pieczarka bulwiasta (Agaricus sylvicola)

Nazywany/a też: pieczarka zaroślowa

Pieczarka bulwiasta. By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons
Pieczarka bulwiasta jest grzybem jadalnym, cenionym za swój dobry, łagodny smak. Jest niezwykle pospolita i rozpowszechniona na terenie Polski, przez co bardzo łatwo ją znaleźć. Rośnie nie tylko w lasach, ale też na ich obrzeżach.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości
  5. Zastosowanie
  6. Galeria zdjęć

Sezon

Pieczarka bulwiasta pojawia się na początku sierpnia, chociaż czasami pierwsze okazy można znaleźć już w lipcu. Można ją zbierać do końca października.

Czy wiesz, że...
  • Charakterystyczny anyżowy zapach pieczarki bulwiastej jest wynikiem mieszanki niewielkiej ilości alkoholu benzylowego i benzaldehydu – substancji znajdujących się w tym grzybie.
  • Pieczarka bulwiasta może gromadzić w sobie duże ilości kadmu, kilkaset krotnie przekraczające jego stężenie w glebie, na której wyrosła.
  • Polską nazwę pieczarka bulwiasta podał w 2003 roku botanik Władysław Wojewoda. Wcześniej grzyb ten znany był pod nazwą pieczarka zaroślowa.

Występowanie

Pieczarka bulwiasta występuje w lasach liściastych i iglastych. Najczęściej rośnie pod sosnami, świerkami i bukami. Można na nią także natrafić na trawiastych obrzeżach leśnych wśród iglastej ściółki. Preferuje gleby żyzne i zasadowe. Przeważnie rośnie pojedynczo, ale niekiedy można spotkać ją w małych grupkach po kilka sztuk. Jest bardzo pospolita na terenach Ameryki Północnej i Europy.

Wygląd

Owocnik pieczarki bulwiastej osiąga średnicę od 4 do 14 cm. U młodych egzemplarzy ma półkulisty kształt, z czasem staje się rozpostarty i wyglądem przypomina otwarty parasol. U starszych osobników na środku kapelusza można zaobserwować niski garbek. Owocnik zakończony jest prostym brzegiem, wystającym poza blaszki. Zazwyczaj ma biały kolor, czasami przybiera barwę kremową lub ochrową. W uciskanym miejscu zabarwia się na żółto. Jest mięsisty, pokrywa go naga skóra o gładkiej, delikatnej i jedwabistej powierzchni. U młodszych grzybów kapelusz może być pokryty przylegającymi, drobnymi łuszeczkami, które z czasem odpadają.

Blaszki pieczarki bulwiastej są bardzo ściśle ustawione i nierówne Mają wolne zakończenia, nie przylegające do trzonu. Początkowo mają białą barwę, wraz z wiekiem grzyba zmieniają kolor na szaroczerwony. U starszych osobników są ciemnoczerwone lub brązowe. Tylko na ostrzach przez cały czas życia grzyba pozostają białe.

Trzon pieczarki bulwiastej osiąga wysokość od 5 do 10 cm. i grubość od 1,5 do 3 cm. Ma wysmukły, walcowaty kształt, nieco zwężający się ku górze. Na dole jest rozszerzony, z płaską bulwiastą nasadą. Otoczony jest bardzo cienkim, zwisającym pierścieniem, pokrytym od spodu łuseczkami. U młodych osobników ma biały kolor, który u starszych okazów powyżej pierścienia brązowieje. W dolnej części trzon cały czas pozostaje biały. Pod wpływem nacisku zmienia kolor na żółty lub żółtopomarańczowy. Powyżej pierścienia jest gładki i włóknisto jedwabisty, poniżej ma aksamitną powierzchnię, niekiedy pokrytą drobnymi łuseczkami. W większości przypadków w środku jest pełny.

Miąższ pieczarki bulwiastej jest cienki i mięsisty, z jamą w okolicach trzonu. Ma biały kolor, który pod wpływem nacisku szarzeje w okolicach kapelusza, natomiast w dolnej części trzonu staje się żółty. Charakteryzuje go silny, przypominający anyżek zapach, który z czasem słabnie. Ma łagodny, grzybowy smak.

Młode osobniki pieczarki bulwiastej o zamkniętych, stożkowatych owocnikach można pomylić ze śmiertelnie trującym muchomorem jadowitym. Oba grzyby można rozróżnić po dwóch cechach – skóra kapelusza muchomora jadowitego nie barwi się po uszkodzeniu na żółto, a jego trzon osadzony jest w pochwie.

Pieczarkę bulwiastą łatwo też pomylić z jadalną pieczarką białawą i trującą pieczarką karbolową. Pieczarka biaława różni się blaszkami, które nigdy nie przybierają u niej różowej barwy. Pieczarkę karbolową można natomiast poznać po zapachu przypominającym karbol lub atrament i miąższu silnie żółknącym po uszkodzeniu.

Właściwości

Pieczarka bulwiasta jest smacznym grzybem jadalnym, o dużej zawartości białka i błonnika. Zawiera także węglowodany oraz witaminy z grupy B i witaminę D. Jest również dobrym źródłem fosforu, miedzi, selenu i żelaza. Niestety, jak większość grzybów, w 90 proc. składa się z wody.

Zastosowanie

Pieczarka bulwiasta nadaje się do gotowania, duszenia, smażenia i zapiekania. Można także posłużyć jako składnik zupy, sosu lub sałatki. Dobrze komponuje się z daniami mięsnymi i makaronami. Podczas przyrządzania silny anyżowy zapach, charakterystyczny dla tego grzyba, znika.

Okres występowania

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Pieczarka bulwiasta. By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons Pieczarka bulwiasta. By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Pieczarka bulwiasta. By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons
Pieczarka bulwiasta - młody owocnik. By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź