Pieczarka leśna (Agaricus sylvaticus)

Nazywany/a też: pieczarka lśniąca, bedłka lśniąca

Pieczarka leśna. By H. Krisp (Own work) [CC BY 3.0], via Wikimedia Commons
Pieczarka leśna jest dość smacznym grzybem jadalnym. Nie jest jednak ceniona przez zbieraczy, ponieważ jest brzydkim grzybem, a jej miąższ szybko czerwieniej po przekrojeniu. Trudno jest ją także znaleźć, ponieważ występuje dość rzadko.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości
  5. Zastosowanie
  6. Galeria zdjęć

Sezon

Sezon na pieczarkę leśną zaczyna się w lipcu. Zbierać ją można do końca października. Niekiedy zdarza się, że pojedyncze sztuki można znaleźć jeszcze w listopadzie.

Czy wiesz, że...
  • Pieczarka leśna zawiera substancje, które obniżają poziom cukru we krwi.
  • Polską nazwę pieczarka leśna podał przyrodnik Franciszek Berdau w 1876 roku.

Występowanie

Pieczarka leśna występuje w lasach iglastych i mieszanych, czasami spotkać ją można także na łąkach i w parkach. Najczęściej rośnie pod świerkami i jodłami, ale można również znaleźć ją pod olszami i wierzbami. Lubi gleby bogate w związki azotowe. Rośnie pojedynczo lub w niewielkich grupach po kilka sztuk. Nie jest zbyt pospolitym grzybem.

Wygląd

Owocnik pieczarki leśnej osiąga średnicę od 3 do 10 cm. U młodych osobników ma kształt dzwonkowaty lub stożkowaty. Z czasem staje się półkulisty, a później łukowaty. Starsze egzemplarze mają owocniki rozpostarte i płaskie. Kapelusz może przybierać barwę ciemnobrązową, żółtobrązową lub ochrową. W miejscach uszkodzonych czerwienieje. Ma suchą powierzchnię pokrytą gęstymi łuseczkami o włóknistej strukturze, mocno przylegającymi do skóry.

Blaszki pieczarki leśnej osiągają szerokość od 5 do 8 mm. Ułożone są dość gęsto, na końcach są wolne i nie przyrastają do trzonu. Pokryte są białą błoniastą osłoną częściową, która utrzymuje się na nich do późnego stadium rozwoju grzyba. U młodych osobników mają siwoczerwony lub szaroróżowy kolor, u starszych okazów przybierają barwę ciemnobrązową. Na ostrzach mają jaśniejszy odcień.

Trzon osiąga wysokość od 3 do 12 cm. i grubość od 1 do 2,5 cm. Ma cylindryczny kształt, u podstawy jest lekko rozszerzony i bulwiasty. Dolna część trzonu pokryta jest białą grzybnią, u góry otacza go szeroki, cienki i odstający pierścień, który u młodych okazów ma biały kolor, natomiast u starszych przybiera barwę szarą. Początkowo trzon jest pełny, z czasem staje się rurkowaty i łatwo odłamuje się od kapelusza. Może mieć biały lub szary kolor, pod wpływem nacisku i uszkodzeń przebarwia się na czerwono, a następnie na brązowo. Ma gładką powierzchnię, chociaż czasami trafiają się osobniki, u których pokryty jest białymi kłaczkami.

Miąższ pieczarki leśnej jest mięsisty, cienki i dość kruchy. Ma biały kolor, ale po przekrojeniu szybko czerwienieje, a następnie brązowieje. Ma dobry, łagodny, grzybowy smak i przyjemny migdałowy zapach (chociaż według niektórych grzybiarzy zapach pieczarki leśnej przypomina świeże drewno).

Pieczarkę leśną bardzo łatwo pomylić z trującą pieczarką karbolową. Grzyby te odróżnić można od siebie po miąższu. Miąższ pieczarki żółtawej po przekrojeniu barwi się na żółto, ponadto u starszych osobników wydziela nieprzyjemny karbidowy lub atramentowy zapach. Obie pieczarki różnią się także kolorem trzonu – u pieczarki żółtawej dolna, bulwiasta część trzonu jest pomarańczowo żółta.

Innym grzybem, z którym łatwo pomylić pieczarkę leśną jest śmiertelnie trujący muchomor jadowity. Jego miąższ po przekrojeniu nie zmienia barwy oraz ma słaby, nieprzyjemny, słodko-rzodkiewkowy zapach.

Młode osobniki pieczarki leśnej wyglądem mogą przypominać także trujące:muchomora plamistego, muchomora wiosennego oraz muchomora sromotnikowego. Z tego powodu zaleca się szczególną ostrożność przy zbieraniu młodych okazów pieczarki leśnej (a niedoświadczeni grzybiarze w ogóle nie powinni próbować tego robić).

Właściwości

Pieczarka leśna jest grzybem jadalnym o dość dobrym, łagodnym smaku. W ponad 90 proc. składa się z wody, reszta to białka, węglowodany i błonnik oraz śladowe ilości skrobi i sacharozy. Pieczarki są bogatym źródłem białka. Białko pieczarek zawiera aminokwasy egzogenne, których organizm nie potrafi sam syntetyzować. Spożywanie tych grzybów może uzupełnić niedobory żelaza i witaminy D.

Zastosowanie

Pieczarkę leśną można przyrządzać w typowy dla grzybów sposób. Doskonale nadaje się smażenia, duszenia i gotowania. Stanowi świetny dodatek do dań mięsnych i makaronów. Można ją również podawać jako danie główne – na przykład zapieczoną w cieście. Sprawdza się także jako składnik zup, sosów, sałatek i surówek, a także jako domieszka do potraw z innymi grzybami.

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Pieczarka leśna. By H. Krisp (Own work) [CC BY 3.0], via Wikimedia Commons Pieczarka leśna. By H. Krisp (Own work) [CC BY 3.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Pieczarka leśna. By H. Krisp (Own work) [CC BY 3.0], via Wikimedia CommonsPieczarka leśna. Игорь Лебединский [GFDL, CC BY 3.0 or CC BY 3.0], via Wikimedia Commons
Pieczarka leśna-blaszki. By Jerzy Opioła (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź
Pasaż zakupowy