Definicja pojęcia:

proces

Proces - ma dwa podstawowe znaczenia:
  • postępowanie prowadzone przez sąd,
  • następujące po sobie i powiązane przyczynowo zmiany.

Drugie znaczenie można uszczegółowić w następujący sposób: proces to następujące po sobie zmiany fizykochemiczne materii.

Tak pojęty proces można podzielić na:

Proces fizyczny (przemiana fizyczna) – to proces, w którym można wyróżnić co najmniej dwa istotnie różniące się stany materii, początkowy i końcowy. Przemiana fizyczna zmienia właściwości fizyczne obiektu.

W fizyce przemiana fizyczna to taka zmiana układu fizycznego, która nie powoduje zmiany właściwości chemicznych substancji.

Pojęcie to jest używane głównie w chemii, gdzie przemianami fizycznymi nazywa się wszystkie zjawiska fizyczne, którym nie towarzyszy reakcja chemiczna, np. topnienie.

Ogólnie można traktować wszystkie reakcje chemiczna jak procesy fizyczne zachodząca w skali atomowej.
Erozja (Pixabay)
Przykłady procesów (przemian) fizycznych:

Proces chemiczny (reakcja chemiczna) – to każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja (substrat) przemienia się w inną substancję (produkt).

Aby cząsteczka substratu zamieniła się w cząsteczkę produktu konieczne jest rozerwanie przynajmniej jednego z obecnych w niej wiązań chemicznych pomiędzy atomami lub utworzenie się przynajmniej jednego nowego wiązania.

Reakcje proste i złożone

Reakcja prosta to pojedynczy akt zerwania lub powstania jednego wiązania chemicznego. W przyrodzie obserwuje się je bardzo rzadko.

Reakcje złożone to takie reakcje, w których dochodzi jednocześnie do rozpadu jednych wiązań i powstania drugich. Każdą reakcje złożoną można zapisać jako ciąg następujących po sobie reakcji prostych, które w tym przypadku nazywają się reakcjami elementarnymi.

Rodzaje reakcji złożonych

W chemii organicznej przykładami reakcji złożonych są:
•    addycja (przyłączanie),
•    substytucja (podstawienie),
•    eliminacja (oderwanie),
•    przegrupowanie (reakcja wewnętrzna).
Wulkanizm (Pixabay)
Proces geologiczny – to zjawisko lub zespół zjawisk wywołujących na powierzchni ziemskiej lub w jej wnętrzu przeobrażenia fizyczne lub chemiczne.

Podział procesów geologicznych:
1.    wywołane przez czynniki zewnętrzne (egzogeniczne):
a.    niszczące:
  i.     wietrzenie
  ii.    erozja
  iii.    ruchy masowe

b.    budujące:
  i.     sedymentacja
  ii.    diageneza
  iii.    gradacja

2.   wywołane przez czynniki wewnętrzne (endogeniczne):
a.    plutonizm
b.    diastrofizm
c.    metamorfizm
d.    wulkanizm

Procesy biologiczne (życiowe) to wszystkie przemiany zachodzące w organizmie żywym.

Można wśród nich wyróżnić procesy życiowe wspólne dla wszystkich istot żywych. Są to:
Wzrost, fot. pixabay.com
Fizjologia  to nauka o procesach życiowych organizmów. Fizjologię można podzielić w zależności od badanego poziomu organizacji m.in: na:
  • cytofizjologię nazywana też cytologią (fizjologia komórek, zajmuje się procesami fizjologicznym zachodzącymi na poziomie komórki);
  • histofizjologię (fizjologia tkanek zajmuje się procesami fizjologicznym zachodzącymi na poziomie tkanki);
          i.    fizjologia układu nerwowego – neurofizjologia,
          ii.    fizjologia układu krążenia,
          iii.   fizjologia układu oddechowego,
          iv.   fizjologia układu dokrewnego,
          v.   fizjologia układu pokarmowego,
          vi.   fizjologia układu ruchu,
          vii.   fizjologia układu moczowo-płciowego,
          viii.   fizjologia układu odpornościowegoimmunologia.
  • działy badające funkcjonowanie całego organizmu.

Fizjologię można podzielić również w zależności od opisywanych procesów życiowych m.in. na:


  • fizjologię mowy,
  • fizjologia rozrodu.

Fizjologię można podzielić także w zależności od badanych taksonów m.in: na:
Odżywianie (Pixabay)
Każda grupa organizmów posiada specyficzne dla siebie procesy biologiczne.

Specyficznym dla roślin i bakterii procesem biochemicznym jest fotosynteza. Jest to proces wytwarzania związków organicznych z materii nieorganicznej, który zachodzi w komórkach zawierających chlorofil lub bakteriochlorofil, przy udziale światła.

Fotosynteza składa się z dwóch etapów:
  • fazy jasna (przemiany energii) w której światło jest absorbowane, a jego energia jest zamieniana na energię wiązań chemicznych, jako produkt uboczny wydzielany jest tlen;
  • fazy ciemnej (przemiany substancji) w której energia wiązań chemicznych jest wykorzystywana do syntezy związków organicznych.

Substratami fotosyntezy są dwutlenek węgla i woda, produktem – węglowodan i tlen (jako produkt uboczny), a źródłem światła – słońce.

Proces specyficzny dla bakterie nitryfikacyjnych to nitryfikacja – utlenianie amoniaku i soli amonowych do azotynów.
Ruch (Pixabay)

Bibliografia

  1. Eldra Pearl Solomon, Linda R. Berg, Diana W. Martin, Claude A. Villee,; “Biologia”; Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1996;
  2. Loretta Jones, Peter Atkins; “Chemia ogólna – cząsteczki, materia, reakcje”; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009;
  3. “Nowa Encyklopedia Powszechna PWN ”; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997;
  4. “Słowniki tematyczne. Geografia”; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011;
Legenda. Pokaż objaśnienia oznaczeń i skrótów
Szukaj
Oceń stronę
Ocena: 4.8
Wybór wg alfabetu:
a b c ć d e f g h i j k l ł m n o q p r s ś t u v w x y z ż ź
Pasaż zakupowy