Fuksje kwiaty – sadzenie, uprawa i pielęgnacja fuksji

Fuksje w polskich ogrodach są symbolem egzotycznego piękna. Te należące do rodziny wiesiołkowatych rośliny, których na świecie rozpoznaje się ok. 110 gatunków, pochodzą bowiem przede wszystkim z Ameryki Południowej i Środkowej. W swym naturalnym środowisku porastają przede wszystkim tropikalne lasy i zalesione tereny górzyste, przyjmując postać krzewów, a w Nowej Zelandii nawet 15-metrowych drzew! Dzięki rozwojowi technik ogrodniczych fuksje da się jednak obecnie uprawiać także w Europie.



Ozdobne kwiaty fuksji mieszańcowej, fot. shutterstockOzdobne kwiaty fuksji mieszańcowej, fot. shutterstock
  1. Fuksje - wymagania glebowe
  2. Sadzenie i uprawa fuksji
  3. Podlewanie i nawożenie fuksji
  4. Rozmnażanie fuksji
  5. Ochrona fuksji
  6. Fuksje w ogrodzie
  7. Dlaczego warto uprawiać fuksje?
Po raz pierwszy fuksję odkrył i opisał francuski mnich i botanik, Charles Plumier, podczas swojej trzeciej wyprawy na Wielkie Antyle. Na wyspie Hispaniola (współcześnie Tahiti) natknął się na wyjątkowy kwiat, który nazwał Fuchsia triphylla na cześć innego słynnego botanika, żyjącego w XVI w. Niemca, Leonharda von Fuchsa.

Dla współczesnych hodowców najistotniejszym etapem w historii fuksji był jednak XIX w., kiedy to z Południowej Ameryki napłynęły do Wielkiej Brytanii nowe gatunki tropikalnych kwiatów, a ogrodnicy zaczęli gorliwie pracować nad hybrydyzacją fuksji magellańskiej (F. magellanica), fuksji płożącej (F. procumbens), fuksji drzewiastej (F. arborescens) i innych. Tak powstały fuksje mieszańcowe (F. x hybrida), których na dzień dzisiejszy jest już ponad 18 tysięcy! Jak się łatwo domyślić, w tej ogromnej rodzinie obserwuje się dość zasadnicze zróżnicowanie wewnętrzne, które utrudnia definiowanie cech i potrzeb fuksji w sposób ogólny. Generalizując jednak, dostępne w naszej szerokości fuksje mają zazwyczaj postać krzewów, które mogą rozrastać się do bardzo pokaźnych rozmiarów, o pojedynczych, ciemnozielonych liściach o kształcie jajowatym lub eliptycznym oraz najczęściej zwisających kwiatach niezwykłej urody – różnią się one wielkości, barwami i ilością płatków, a często wręcz płatki korony mają inną barwę niż płatki kielicha. Efekt estetyczny bywa naprawdę zapierający dech w piersiach!

Fuksje - wymagania glebowe

Fuksji w naszym klimacie nie uprawia się zwykle bezpośrednio na zagonie. W nieco łagodniejszych warunkach atmosferycznych panujących na Wyspach Brytyjskich, niektórym kultywarom udaje się przetrwać kilka z rzędu zim w glebie i co roku zakwitnąć. W Polsce fuksje pozostają jednak przede wszystkim roślinami doniczkowymi, które w sezonie przebywać mogą na balkonie lub w ogrodzie. Owszem, można je sadzić na zagonach, ale na zimę muszą być wykopane i przeniesione do donicy.

Donice lub miejsce na rabacie wypełnić należy dobrze przepuszczalnym, żyznym podłożem o lekko kwaśnym odczynie. Eksperci polecają, aby wymieszać próchniczą glebę lub ziemię doniczkową z torfem lub piaskiem, a idealnie również dojrzałym kompostem, którego nie powinno być jednak więcej niż 1/3 objętości. Roślinom najlepiej będzie się powodzić na stanowiskach w pół cieniu, ze słońcem porannym lub popołudniowym. Nie powinny być jednak nigdy wystawione na działanie bezpośrednich promieni słonecznych w spiekocie pełnego dnia. W pomieszczeniach po dachem najbardziej sprzyja im światło rozproszone.

Sadzenie i uprawa fuksji

Fuksje najczęściej kupuje się jako gotowe sadzonki w postaci dorosłych roślin. W zależności od pomysłu na uprawę, można je po zakupie przesadzić do wspomnianej mieszanki podłoża w donicy lub, jeśli  minęło już ryzyko przymrozków, bezpośrednio na zagon czy do ogrodowych klombów. W tym drugim przypadku warto pamiętać, że baza korzenia powinna być umieszczona ok. 5 cm pod powierzchnią, tak, aby do minimum ograniczyć ryzyko ewentualnego zmarznięcia.

Alternatywnie da się również kupić nasiona fuksji, które wysiewamy wiosną do doniczek wypełnionych klasyczną ziemią ogrodową na głębokość ok. 1 cm. Podłoże powinno być cały czas wilgotne, a donice ustawione w miejscu, gdzie przez większość dnia jest jasno, ale nie dochodzą bezpośrednie promienie słoneczne. 

W przypadku uprawy doniczkowej młode rośliny przesadzamy co roku do większego pojemnika, a dojrzałym fuksjom starczy przesadzanie raz na 3 lata. Optymalna temperatura to ok. 20 stopni C – upały powyżej 30 stopni mogą prowadzić do zahamowania wzrostu. Długi okres obfitego kwitnienia - od wiosny do późnej jesieni – można wspomóc poprzez regularne usuwanie przekwitłych kwiatów i niedopuszczanie do tworzenia się zalążków owoców. Ponadto, każdej wiosny roślin przycina się, tak, aby zostały jedynie 2-3 oczka z poprzedniego roku. Jeśli rozrost jest zbyt bujny, cięcie można powtórzyć w lecie, ale nigdy jesienią!
Fuksja magellańska, fot. shutterstock

Podlewanie i nawożenie fuksji

Fuksje potrzebują nieustannej wilgoci w glebie, stąd regularne podlewanie jest podstawą sukcesu w uprawie. Stopień wysychania ziemi zależy naturalnie od warunków pogodowych, temperatury i miejsca, więc zamiast czasowych interwałów zaleca się po prostu jak najczęstszą kontrolę podłoża i ewentualne dopełnianie wody.

Poza tym fuksje bezwzględnie wymagają nawozu, gdyż mają silnie rozbudowany system korzeniowy, bogate ulistnienie i długi okres kwitnienia. Jako jedna z niewielu roślin lepiej znoszą nadmiar substancji odżywczych niż niedostatek. Nawozimy jednak tylko do końca lata, stosując wolnodziałające nawozy rozpuszczalne lub kompost.

Rozmnażanie fuksji

Fuksje są dość łatwe do rozmnażania, co zachęca wielu ogrodników do stałego rozszerzania uprawy. Aby wyhodować nowe rośliny, należy pod koniec lata pobrać z krzewu niezdrewniałe pędy o długości ok. 10 cm. Alternatywnie mogą to być młode pędy, które pojawiają się na budzących się ze spoczynku roślinach w lutym. Takie sadzonki wkładamy ciętym końcem do wilgotnego substratu i przetrzymujemy w temperaturze ok. 20 stopni do momentu, gdy się ukorzenią. Małe roślinki warto skrócić o wierzchołki, co spowoduje rozrastanie się do boków i nadaje dorosłemu krzewowi ładniejszego kształtu.

Ochrona fuksji

Co do zasady, ogromna większość fuksji musi być na okres zimy przenoszona w donicach do wnętrza. Roślina ma przejść wówczas w stan spoczynku, niezbędny do zgromadzenia energii na przyszłoroczny wzrost i kwitnienie. Idealne warunki dla tej fazy to jasne pomieszczenie z rozproszonym światłem i temperaturą ok. 10 stopni C. Jeśli nie dysponujemy takim miejscem w domu, należy po prostu ustawić fuksję tam, gdzie jest najchłodniej. Doświadczenia wskazują, że przeżyje ona nawet w wyższych temperaturach. W tym okresie należy jednak do minimum ograniczyć podlewanie!

W marcu donice przenosimy do cieplejszego pokoju, ok. 20 stopni C, i zaczynamy podlewać. Na balkon lub do ogrodu można wystawić rośliny dopiero w drugiej połowie maja.

Wyjątkiem od reguły jest fuksja magellańska, która teoretycznie może przeżyć w gruncie do temperatury – 10 stopni C. Pozostawienie jej w ogrodzie jest więc sporym ryzykiem, ale może zaoszczędzić pracy i okazać się sukcesem, zwłaszcza, jeśli roślinę zetniemy na jesieni, a glebę przykryjemy grubą warstwą kory.

Fuksje bywają podatne na szkodniki, takie jak mszyce, przędziorki i mączliki, a ich pojawianiu się sprzyja brak odpowiedniego poziomu wilgoci w glebie. Walczyć z nieproszonymi gośćmi można za pomocą specjalistycznych preparatów lub domowych sposobów, np. oprysku wodą z rozgniecionym ząbkiem czosnku lub olejkiem z miodli indyjskiej (neem) i płynem do mycia naczyń.
Fuksja uprawiana w wiszącym koszyku, fot. shutterstock

Fuksje w ogrodzie

Fuksje to roślin eleganckie, wręcz arystokratyczne, a przy tym przyjemnie tropikalne. Doskonale zdobią wnętrza, balkony i tarasy, zwłaszcza, jeśli zdecydujemy się posadzić je w wiszących pojemnikach lub na podwyższonych zagonach. Ogromna większość kultywarów ma bowiem skłonność do zwieszania pędów w dół. Na zagonie dobrze prezentują się z kolei krzewy frezji jako ozdoba na skraju, nad betonowym krawężnikiem. Takie stanowisko ułatwia również coroczne wykopywanie rośliny na zimę.

Fuksje można sadzić w większych donicach czy skrzynkach z innymi gatunkami o podobnych wymaganiach, zwłaszcza odnośnie wilgoci. Szczególe udane są połączenia z lobeliami, begoniami, szczawikiem czy koleusem.
Diagram przedstawiający korzyści z uprawy fuksji; opracowanie własne

Dlaczego warto uprawiać fuksje?

Fuksje mogą odstraszać swoimi wymaganiami – faktycznie, nie należą do roślin najłatwiejszych w uprawie. Ale w praktyce regularne podlewanie, nawożenie, cięcie oraz praktyka zimowania okazują się być przyjemną pracą, której owoce są naprawdę imponujące. Pośród fuksji mieszańcowych znajdziemy dziś bowiem kultywary, których kwiaty mogą z powodzeniem konkurować z kwiatami orchidei. Fantazyjnie ukształtowane, zachwycają niezwykłymi połączeniami kolorystycznymi, a godna polecenia jest np. czerwono-fioletowa odmiana „Winston Churchill”, biało-różowa „Improved Bella”, różowo-liliowa „Diana Princess of Wales” czy biało-niebieski „Blue Angel”. Na szczególną uwagę zasługuje też kultywar „Leonhart von Fuchs” z pomarańczowymi kwiatami o długości ponad 15 cm!

Pozostaje ostrzec, że fuksje w swojej różnorodności i zdobności bywają uzależniającą pasją, której nigdy dość!
Agata Pavlinec

Bibliografia

  1. Fife Fuchsia Society; “History of Fuchsias”; data dostępu: 2020-05-15
  2. Encyclopaedia Britannica; “Fuchsia”; data dostępu: 2020-05-15
  3. Kathee Mierzejewski; “Growing Fuchsia Flower – Care Of Fuchsias Fuchsia”; data dostępu: 2020-05-15
  4. BBC Gardener's World Magazine; “How to grow fuchsias”; data dostępu: 2020-05-15
  5. Kerry Michaels ; “Fuchsia: A Beautiful Container Plant for Shade”; data dostępu: 2020-05-15
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy