Maść z witaminą A – właściwości, działanie i zastosowanie maści z witaminą A

W rankingu najbardziej wszechstronnych kosmetyków apetycznych maść z witaminą A zajmuje niepodzielne pierwsze miejsce. Przystępna cena i bezpieczeństwo stosowania idą tu w parze z naprawdę spektakularnymi rezultatami. Przekonaj się, które drogie, markowe preparaty możesz łatwo zastąpić maścią z witaminą A i jak ją stosować dla uzyskania najlepszych rezultatów.



Maść z witaminą A stosowana jest jako ochrona na dłonie. Źródło: Ellyy/ShutterstockMaść z witaminą A stosowana jest jako ochrona na dłonie. Źródło: Ellyy/Shutterstock
  1. Skład maści z witaminą A
  2. Jak działa maść z witaminą A
  3. Zastosowania maści z witaminą A
  4. Regeneracja naskórka z maścią z witaminą A
  5. Maść z witaminą A dla osłony wrażliwej skóry
  6. W celu złagodzenia stanów zapalnych skóry... maść z witaminą A
  7. Maść z witaminą A, by walczyć z oznakami starzenia się skóry
  8. Jak stosować maść z witaminą A?
  9. Przeciwwskazania i efekty uboczne stosowania maści z witaminą A
  10. Dla kogo maść z witaminą A?
W polskich aptekach dostępnych jest kilka preparatów o konsystencji maści zawierających witaminę A. Najczęściej sprzedawane są pod nazwą maści ochronnej, choć mają znacznie szersze spektrum działania niż tylko osłonowe. Różnić je może zawartość samej witaminy oraz składniki pomocnicze. Przed zakupem warto zawsze zapoznać się szczegółowo z opisem na opakowaniu!

Skład maści z witaminą A


Głównym składnikiem maści ochronnej jest oczywiście witamina A. W kosmetykach występuje ona pod postacią związków zaliczanych do rodziny retinoidów i dobrze znanych dojrzałym kobietom z kremów odmładzających. Na opakowaniu znaleźć można takie nazwy jak Retinyl Palmitate czy Retinoli Palmitas – jest to palmitynian retinolu, czyli ester retinolu. Jego stężenie w poszczególnych preparatach wynosi od 400 do 1500 j.m./g.

Warto podkreślić, że palmitynian retinolu jest dominującą formą witaminy A występującej w naturalny sposób w ludzkiej skórze. Nic dziwnego, że jest powszechnie wykorzystywany w wielu produktach kosmetycznych. Odznacza się przy tym bardzo stabilną postacią oraz wysoką masą cząsteczkową.

Poza tym w ramach substancji pomocniczych pojawiają się wazelina (Petrolatum), woda (Aqua), płynna parafina (Paraffinum liquidum), wosk pszczeli (Cera alba), lanolina (Lanolin) oraz stearynian magnezu (Magnesium Stearate). Ten ostatni jest solą kwasu tłuszczowego, a więc mydłem z chemicznego punktu widzenia, powszechnie stosowanym w kosmetyce jako czynnik wiążący, zagęszczający oraz emulgujący. W świetle współczesnej wiedzy uważany jest za całkowicie bezpieczny do zewnętrznego stosowania. Ponadto, w niektórych produktach występuje również aromat cytrynowy.

Jak działa maść z witaminą A


Jeśli palmitynian retinolu znajduje się w ludzkiej skórze, to po co mamy go dodatkowo aplikować zewnętrznie? Zdaniem naukowców naturalne zasoby nie są niestety wystarczające, by skutecznie chronić tkankę przed negatywnym czynnikami, zwłaszcza promieniowaniem UV. Aplikacja maści z witaminą A, ma więc wspomóc naturalną barierę ochronną skóry.

Z badania opublikowanego w 2001 r. przez naukowców z Nowego Orleanu w USA wynika, że zewnętrzna aplikacja palmitynianu retinolu przez 14 dni w przypadku szczurów przyniosła wyraźne pogrubienie naskórka wynikające z podwyższonej ilości białka i kolagenu. Jest to zaledwie jeden z licznych dowodów na niezwykłe oddziaływanie witaminy A na skórę.

Współczesna medycyna nie ma wątpliwości, że aplikacja różnych form retinolu przeciwdziała starzeniu skóry. Poprzez zwiększenie produkcji kolagenu zmniejsza się bowiem widoczność bruzd i zmarszczek. Ponadto witamina A stosowana zewnętrznie ma redukować hiperpigmentację i chronić przed uszkodzeniami tkanki spowodowanymi działaniem promieni UV. Retinoidy stymulują bowiem obumieranie i odnawianie się komórek skóry, a tym samym wyrównują koloryt cery. Ponadto mogą redukować łuszczenie i opuchliznę skóry oraz łagodzić stany zapalne. W szczególności witamina A zwiększa produkcję kolagenu typu VII, który pełni funkcję warstwy łączącej naskórek i skórę właściwą. Posiada również potencjał do stymulowania rozwoju nowych naczyń krwionośnych.

Estry retinolu, w tym obecny w maści ochronnej palmitynian, są najpierw rozkładane na retinol, następnie na kwas retinowy, który odpowiada za proliferację komórek i reguluje wydzielanie sebum w skórze. W porównaniu z innymi retinoidami są więc powolniejsze i łagodniejsze w działaniu, ale za to znacznie bezpieczniejsze! 
Schemat przedstawiający zmiany skórne zachodzące wskutek ubytku włókien kolagenowych. Źródło: Okinoma/Shutterstock

Zastosowania maści z witaminą A


Maść ochronna z witaminą A zatwierdzona została do stosowania w wielu codziennych bolączkach, wynikających przede wszystkim z kontaktu z niesprzyjającymi warunkami zewnętrznymi.

Regeneracja naskórka z maścią z witaminą A


Maść z witaminą A nawilża skórę i stymuluje procesy naprawcze w niej zachodzące, w szczególności odnowę włókien kolagenowych. Może więc być stosowana w przypadku przesuszenia wywołanego słońcem, wiatrem, kontaktem z substancjami chemicznymi lub ogólnoustrojowymi zaburzeniami. Doskonale regeneruje też naskórek po odmrożeniach, poparzeniach czy mechanicznych uszkodzeniach. Polecana jest do stosowania po opalaniu w solarium oraz po zabiegach laserowych lub chemicznym usuwaniu naskórka. Pomaga także w przypadku suchych i popękanych pięt, kolan czy łokci – zmiękcza i dogłębnie odżywia wówczas skórę.

Maść z witaminą A dla osłony wrażliwej skóry


Nałożona w formie cienkiej warstwy ochronnej maść z witaminą A doskonale chroni skórę rąk, twarzy czy wrażliwe, popękane usta przed mrozem, wiatrem i słońcem. Może również stanowić formę zabezpieczenia przed otarciami od garderoby, akcesoriów sportowych i rehabilitacyjnych, a nawet pieluszek. U niemowląt może być wręcz stosowana jako ochrona przed pieluszkowym zapaleniem skóry – aplikuje się ją wówczas na umytą i osuszoną skórę na pupie, udach i brzuszku malucha.  Z badania opublikowanego w 2015 r. w dzienniku testów klinicznych Stanów Zjednoczonych wynika również, że maść z palmitynianem retinolu doskonale wzmacnia i chroni cienki oraz skłonny do uszkodzeń naskórek u osób starszych. Tym samym jest uważana za skuteczny sposób zapobiegania plamicy starczej, czyli wybroczynom często pojawiającym się u seniorów.

W celu złagodzenia stanów zapalnych skóry... maść z witaminą A


Maść z witaminą A można nakładać na nieuszkodzoną skórę w przypadkach wyraźnego podrażnienia – zaczerwieniania, opuchlizny, łuszczenia się, nadmiernego rogowacenia czy dyskomfortu. W szczególności jest polecana jako wspomaganie leczenia łuszczycy czy pękających kącików ust. Ponadto łagodzi stany zapalne po goleniu, depilacji, a aplikowana miejscowo redukuje zmiany trądzikowe i zapobiega powstawaniu blizn.

Maść z witaminą A, by walczyć z oznakami starzenia się skóry


Jako alternatywa dla silniejszych retinoidów maść z witaminą A wykazuje udowodnione działanie przeciwzmarszczkowe i ujędrniające. Nie tylko więc optycznie wygładza skórę twarzy i dekoltu, ale także redukuje przebarwienia hiperpigmentacyjne spowodowane ekspozycją na słońce lub naturalnym procesem starzenia. Może być przy tym aplikowana również w okolicach oczu.

Jak stosować maść z witaminą A?


Maść z witaminą A aplikuje się cienką warstwą na zmienione partie skóry. Standardowe stosowanie to 1-2 razy dziennie, ale w przypadku ostrych stanów zapalnych dopuszczalne jest używanie nawet kilka razy na dzień. Preparatu nie należy aplikować na błony śluzowe ani otwarte rany!
Tabela przedstawiająca właściwości maści z witaminą A; opracowanie własne

Przeciwwskazania i efekty uboczne stosowania maści z witaminą A


W przeciwieństwie do większości retinoli, które choć są bardzo skuteczne, powodują często poważne podrażnienia skóry, palmitynian retinolu zasadniczo nie wywołuje negatywnych reakcji dermatologicznych. W świetle istniejących danych, maść z witaminą A jest bezpieczna nawet dla alergików. Ostrożność przy jej stosowaniu zachować powinni jednak wszyscy wykazujący uczulenie lub nietolerancję na którykolwiek ze składników, zwłaszcza wazelinę, lanolinę czy wosk pszczeli. Szczególnie niewskazane jest używanie maści przez osoby nadwrażliwe na witaminę A.

Stosowanie maści z palmitynianem retinolu na twarz może prowokować zatykanie porów i powstawanie ognisk zapalnych, szczególnie u osób o przetłuszczającej się, problematycznej cerze. W takich przypadkach lepiej jest ograniczyć stosowanie preparatu do ściśle ograniczonych stref. Ponadto niewskazane jest używanie maści jednocześnie z lekami ściągającymi i wysuszającymi.

Nie wiemy nic o potencjalnym wpływie maści z witaminą A na zdrowie płodu, więc rozsądniej jest wstrzymać się z jej stosowaniem w czasie ciąży, jak również karmienia piersią. Przypomnijmy, że niektóre postacie tej witaminy posiadają działanie teratogenne.
Maść witaminowa doskonale chroni skórę przed mrozem i wiatrem. Źródło: Pazargic Liviu/Shutterstock

Dla kogo maść z witaminą A?

Maść z witaminą A jest zdecydowanie niedocenianym kosmetykiem aptecznym, który zasługuje na miejsce w każdym domu. Doskonale chroni wrażliwą skórę dzieci i niemowląt przez niekorzystnymi warunkami pogodowymi, zaś dojrzałym kobietom może z powodzeniem zastąpić drogie kremy przeciwzmarszczkowe oraz regenerujące pomadki do ust. Stanowi również pierwszą pomoc w przypadku podrażnień, przesuszeń, otarć czy oparzeń posłonecznych. Polecić ją można alergikom oraz osobom cierpiącym na chroniczne stany zapalne naskórka. Jednym słowem, jest niezrównana w swoim uniwersalnym działaniu dostarczając skórze to, czego potrzebuje najbardziej!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

1. „The Benefits — and Limits — of Vitamin A for Your Skin” Corey Whelan, https://www.healthline.com/health/vitamin-a-for-skin, 9/09/2022
2. “Improvement of naturally aged skin with vitamin A (retinol)” Reza Kafi i in., https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17515510/, 9/09/2022
3. “A comparative study of the effects of retinol and retinoic acid on histological, molecular, and clinical properties of human skin” Rong Kong i in., https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jocd.12193, 9/09/2022
4. “Opinion on Vitamin A” Scientific Committee on Consumer Safety European Commission, https://health.ec.europa.eu/system/files/2021-08/sccs_o_199_0.pdf, 9/09/2022
5. “Topical Application of Retinyl Palmitate-Loaded Nanotechnology-Based Drug Delivery Systems for the Treatment of Skin Aging” Marcela B. Oliveira i in., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3977527/, 9/09/2022
6. “Antioxidants and vitamins in cosmetics” Mary P Lupo, https://www.cidjournal.com/article/S0738-081X(01)00188-2/fulltext#%20, 9/09/2022

Ocena (4.0) Oceń: