Śnieżyce kwiaty – sadzenie, uprawa i pielęgnacja śnieżyc

Laikom śnieżyce, zwane również śniegółkami, mylą się często z przebiśniegami i jest w tej pomyłce ziarno prawdy. Oba kwiaty rozkwitają bowiem najwcześniejszą wiosną i mają śnieżnobiałą barwę. Uczciwość wymaga jednak, aby podkreślić znaczącą różnicę – przy urokliwych, acz skromnych przebiśniegach śnieżyce są prawdziwymi królowymi marcowego ogrodu.



Dekoracyjne, dzwonkowate kwiaty śnieżycy wiosennej. Źródło: shutterstockDekoracyjne, dzwonkowate kwiaty śnieżycy wiosennej. Źródło: shutterstock
  1. Śnieżyce - wymagania glebowe
  2. Sadzenie i uprawa śnieżyc
  3. Podlewanie i nawożenie śnieżyc
  4. Rozmnażanie śnieżyc
  5. Ochrona śnieżyc
  6. Śnieżyce w ogrodzie
  7. Najciekawsze odmiany śnieżycy
Śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum) to gatunek niewielkiej rośliny cebulowej należącej do rodziny amarylkowatych. Łacińska nazwa rodzaju botanicznego pochodzi od zlepku dwóch greckich słów: „leukos” czyli biały i „ion”, czyli fiołek. Bylina jest faktycznie niewielka, nie przekracza bowiem 30 cm wysokości, zaś na pojedynczych bezlistnych łodygach wnoszą się słodko pachnące, dzwonkowate kwiaty, wdzięcznie zwieszone w dół. Jakby dla udoskonalenia swego dzieła Matka Natura dodała na wierzchołkach działek okwiatu zielone kropki, które pięknie dekorują białe dzwonki. Łodyżki otoczone są nielicznymi liśćmi odziomkowymi o wąskiej blaszce, zaokrąglonym wierzchołku oraz żywozielonej barwie. Leucojum vernum łatwo się rozmnaża, co sprzyja formowaniu kęp złożonych z kilkunastu okwieconych łodyg.

W stanie dzikim śnieżyce wiosenne występują w całej środkowej i południowej Europie – od Belgii po Ukrainę. Co więcej, zawędrowały również w chłodniejsze, północne regiony, gdzie podległy naturalizacji. Dziś śnieżyce bardzo łatwo jest spotkać w Wielkiej Brytanii, Skandynawii, a nawet Stanach Zjednoczonych. W Polsce szczególnie obficie występują w górskich obszarach Sudetów, Karpat i Bieszczad. Niestety, gatunek jest zagrożony wyginięciem, więc znajduje się pod ochroną ścisłą. Naturalne warunki występowania obejmują wilgotne łąki i lasy liściaste.

Okres kwitnienia śnieżycy zależy od warunków, ale mieści się zazwyczaj w przedziale między lutym a kwietniem. Później, w okolicach lipca, na łodyżkach rozwijają się mięsiste torebki z białym nasionami.

Uwaga! Wszystkie części śnieżycy – od cebulek po liście – są toksyczne ze względu na zawartość alkaloidów (galantaminy i leukoiny). Ich konsumpcja może prowadzić do poważnych zatruć żołądkowych, a w większych ilościach nawet do śmierci spowodowanej zaburzeniami pracy serca. Małe dzieci nie powinny więc nigdy bawić się roślinami.

Śnieżyce - wymagania glebowe


Śnieżycom najlepiej powodzi się w żyznej, dobrze przepuszczalnej glebie o umiarkowanym lub wysokim poziomie wilgotności. Przed sadzeniem zagon dobrze jest więc wzbogacić w dojrzały kompost lub uleżałą gnojówkę. Odczyn powinien być raczej kwaśny, a teren może być nawet lekko podmokły.

Idealne stanowisko dla śnieżyc to naturalny półcień, np. pod drzewem lub krzewem liściastym. Kwiaty można też sadzić na bezpośrednim słońcu, ale mogą wówczas szybciej przekwitać i są bardziej narażone na wysychanie podłoża.

Sadzenie i uprawa śnieżyc


Jak inne wiosenne rośliny cebulowe, śnieżyce sadzi się w stanie spoczynku, na jesień. Niewielkie cebulki najczęściej sprzedawane są w większych opakowaniach, bowiem rośliny wysadzać należy w grupach. Przed zakupem warto upewnić się, że cebulki są twarde, nie posiadają pleśniowego nalotu ani przykrego zapachu. Na odpowiednio zasilony i przekopany zagon wysadzamy rośliny w odległościach co 10-15 cm, na głębokości 7-10 cm. Jeśli zależy nam na szybszym efekcie zagęszczenia białych wiosennych dzwonników można nieco zmniejszyć odległości między cebulkami, pamiętając jednak, że potrzebują one przestrzeni do rozwoju. Bardzo istotne jest, aby cebulki w jamach umieszczać szpiczastym wierzchołkiem w górę!

Sadzeniu śnieżyć warto poświęcić trochę czasu, zwłaszcza, że jest to jedyna poważna praca związana z uprawą tych uroczych, niewymagających kwiatów. Spulchniona ziemia oraz racjonalne rozmieszczenie sprawią, że ogrodowa kolekcja szybko się rozszerzy i będzie wyrazistą ozdobą nagich przedwiosennych rabat. Mulczowanie zagonu nie tylko poprawia jego wygląd, ale także chroni śnieżyce przed wysychaniem gleby i inwazją chwastów.

W sezonie śnieżyce nie wymagają już żadnej dodatkowej pielęgnacji. Przekwitłych kwiatów nie trzeba usuwać, ale warto pamiętać, aby pozwolić liściom jak najdłużej cieszyć się słońcem. Zachodzący w nich aż do naturalnego uschnięcia proces fotosyntezy wzmacnia cebulki i ułatwia ich rozmnażanie.
Śnieżyca wiosenna w naturalnym leśnym środowisku. Źródło: shutterstock

Podlewanie i nawożenie śnieżyc


W ciągu całego okresu wzrostu i kwitnienia śnieżyce potrzebują stałego poziomu wilgotności w podłożu. Potrzeba podlewania uzależniona jest więc ściśle od poziomu opadów oraz warstwy topniejącego śniegu. W przypadku długotrwałej suszy między lutym a kwietniem warto jest regularnie raz w tygodniu podlewać obficie zagon. Regularnie podlewać należy natomiast śnieżyce uprawiane w donicach.

Nawożenie nie jest wymagane za wyjątkiem upraw doniczkowych, którym warto pod koniec zimy dostarczyć mniejsza dawkę płynnego nawozu. W ogrodzie dobrym pomysłem jest pozostawianie suchych liści między śnieżycami, które rozkładając się przez zimę stanowią naturalną formę odżywczej próchnicy.

Rozmnażanie śnieżyc


Niczym marzenie ogrodnika, śnieżyce efektywnie rozmnażają się same, nigdy nie nabierając jednak inwazyjnego charakteru. Ich spontaniczna propagacja odbywa się przez cebulki przybyszowe, więc tylko od nas zależy, jak dużo miejsca zostawimy wokół poszczególnych roślin. Nie ma żadnej potrzeby, aby cebule wykopywać i zmieniać ich lokalizację, a pozostawione samymi sobie śnieżyce z każdym rokiem będą coraz bardziej atrakcyjnym elementem ogrodu.

Tym niemniej, jeśli odczuwasz potrzebę rozszerzenia uprawy na inne miejsce ogrodu lub planujesz urozmaicić zagon innymi gatunkami, możesz kępy podzielić. Zabiegu tego dokonuje się zawsze w okresie spoczynku, idealnie między lipcem a wrześniem. Całą kępę należy wówczas ostrożnie wykopać i delikatnie rozdzielić palcami na pojedyncze cebulki. Te nieuszkodzone przenosimy od razu w wybrane miejsca zagonów i zakopujemy na głębokości ok. 10 cm, po czym obficie podlewamy. Alternatywnie można cebulki umieścić w suchych trocinach w ciemnym pomieszczeniu i posadzić dopiero jesienią.

Śnieżyce nietrudno jest rozmnażać również przez nasiona, ale jest to opcja bardziej pracochłonna, polecana jedynie ogrodnikom, którym zależy na nienaruszaniu istniejącej struktury uprawy (np. ze względu na ryzyko uszkodzenia sąsiadujących roślin). Zebrane latem nasiona należy wysiać jesienią do tac z substratem do kiełkowania i utrzymywać 2-3 miesiące w chłodzie. Po tym okresie zimnej stratyfikacji warto śnieżycom stworzyć optymalne warunki do kiełkowania – światło słoneczne oraz temperaturę ok. 10 stopni C. Uzyskane rośliny zaleca się uprawiać w donicach przez okres 2-3 lat przed wysadzeniem ich na zagon.
Tabela przedstawiająca korzyści z uprawy śnieżyc; opracowanie własne

Ochrona śnieżyc


Jako kwiaty późnej zimy śnieżyce są w 100% odporne nawet na surowe mrozy. Nie wymagają więc żadnej ochrony. Roślin nie imają się też zwykle żadne poważne choroby. Niestety, śnieżyce są ulubionym przysmakiem ślimaków. W naszym klimacie nielubiane przez ogrodników mięczaki zazwyczaj nie są jeszcze aktywne w porze kwitnienia, ale jeśli zauważymy je niedaleko zagonu, warto zastawić pułapki.
Śnieżyce letnie. Źródło: shutterstock

Śnieżyce w ogrodzie


Śnieżyce są fenomenalną ozdobą ogrodu w okresie, gdy większość roślin pogrążona jest jeszcze w zimowym spoczynku. Ze względu na niewielki rozmiar sadzi się je zwykle wzdłuż krawędzi zagonów lub bezpośrednio w trawniku – idealnie w skupiskach po kilka cebulek. Ponadto mogą być elementem skalnej aranżacji pod warunkiem odpowiedniego poziomu wilgoci w podłożu i świetnie nadają się jako ozdoba brzegów jeziorek i oczek wodnych. Ciekawą opcją jest również wysadzanie cebulek do donic i korytek, które mogą stać się cenną ozdobą zewnętrznych parapetów, tarasu czy balkonu. Kwiaty można ścinać do wazonów, ale tworzą one dość nietrwałe bukiety.

Generalnie śnieżyce pasują przede wszystkim do naturalistycznych kompozycji inspirowanych łąką lub lasem. Dobrze komponują się więc z krokusami, przebiśniegami oraz rannikami zimowymi. Sadzone w donicach czy klombach mogą być jednak również ozdobą bardziej nowoczesnych ogrodów.

Warto dodać, że posiadanie śnieżyc w ogrodzie jest przyjacielskim gestem w kierunku pszczół, które po przebudzeniu z snu zimowego są słabe i głodne, a nie mają jeszcze zbyt wiele źródeł pożywienia. Nektar z białych dzwonków jest dla nich wyjątkową atrakcją.

Najciekawsze odmiany śnieżycy


Oprócz znanej z ogródków śnieżycy wiosennej w naszym kraju występuje jeszcze śnieżyca karpacka (Leucojum vernum var. carpaticum), którą wyróżnia kolor plamek na działkach kielicha – są one żółte, a nie zielone. Poza tym karpacka odmiana posiada po dwa kwiaty na jednej łodyżce. 

Na uwagę ogrodników zasługuje również śnieżyca letnia (Leucojum aestivum), pokrewny gatunek o podobnych wymaganiach uprawowych, ale późniejszej porze kwitnienia (od kwietnia do maja). Roślina jest też znacznie wyższa i może sięgać nawet ponad 50 cm. Połączenie obu gatunków w ogrodzie zapewnia nieprzerwany urok delikatnego białego kwiecia od końca zimy do późnej wiosny!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

1. „Leucojum vernum” Royal Horticultural Society, https://www.rhs.org.uk/plants/10012/leucojum-vernum/details, 6/04/2022
2. “Leucojum vernum” Plants for A Future, https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Leucojum+vernum, 6/04/2022
3. “Leucojum” Seasonal Gardening, https://www.seasonalgardening.co.uk/bulbs/leucojum.asp, 6/04/2022
4. “Growing Snowflake Leucojum: Learn About Spring & Summer Snowflake Bulbs” Jackie Caroll, https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/bulbs/snowflakes/growing-snowflake-bulbs.htm, 6/04/2022
5. “Leucojum vernum, spring snowflake” Nature&Garden, https://www.nature-and-garden.com/gardening/leucojum-vernum-spring-snowflake.html, 6/04/2022

Ocena (5.0) Oceń: