Co jedzą sójki?
To obok wróbla i sikorki jedne z najpopularniejszych ptaków w Polsce. Występują także w Euroazji i części Afryki. Z małymi wyjątkami nie wylatują do cieplejszych miejsc i cały rok spędzają w jednym kraju. Warto wiedzieć, co jedzą sójki w lecie, a co w zimie. Kiedy są najgłośniejsze i co wpływa na ich występowanie w danym miejscu? Kiedy mają lęg i gdzie mieszkają? Poniżej przedstawiamy garść najważniejszych informacji.

Jak wygląda sójka?
To średniej wielkości ptak należący do rodziny krukowatych, którego długość najczęściej wynosi do 35 cm. Sójka ma charakterystyczne upierzenie, w którym występują niebieskie i białe odcienie na skrzydłach, które w locie nadają jej piękny wygląd i sprawiają, że nie sposób jej pomylić z innym ptakiem. Ze względu na to, co je, sójka jest od lat uważana za pożytecznego ptaka. Stąd zwierzęta te są często dokarmiane w okresie ciężkiej zimy i późnej wiosny.
Trudno odróżnić samca od samicy zwłaszcza, że oboje równie skwapliwie opiekują się potomstwem i wspólnie budują gniazdo. Co ciekawe nie odczuwają dużego strachu przed człowiekiem, a przez to coraz częściej na miejsce zamieszkania wybierają parki, ogródki działkowe czy przydomowe sady.
Kiedy rozmnażają się sójki?
Okres lęgowy przypada dla nich późną wiosną, gdy temperatura jest odpowiednio wysoka. Jak wiele ptaków łączą się w pary na całe życie. Budują gniazda z gałązek, a wewnątrz wykładają liśćmi lub młodą trawą, gdzie samica składa najczęściej 6 jaj. Gdy je straci w wyniku ataku drapieżnika lub wykradzenia przez inne ptaki, składa jaja ponownie w nowym gnieździe.
Co je młoda sójka? Na początku pisklę jest karmione jajami innych ptaków. Później jego dieta jest identyczna z pokarmem dorosłych ptaków.
Ze względu na osiadły tryb życia młode osobniki po osiągnięciu dojrzałości muszą szukać nowych miejsc do zamieszkania. Najczęściej osiadają w pobliżu drzew orzechowych, jak buki, dęby lub leszczyny. W ogrodach wybierają wysokie szczyty orzechowca włoskiego. Tam łączą się w niewielkie stada w okresie zimowym.
Co w lecie jedzą sójki?
Ich jadłospis jest podobny do diety innych krukowatych. Na wiosnę i w lecie oprócz jaj innych ptaków ich głównym pożywieniem są owady, mięczaki, a nawet małe gryzonie i pisklęta pozostałych gatunków. Sójki jedzą też owoce leśne, choć nie gardzą również czereśniami i wiśniami – stąd nie są zbyt lubiane przez działkowców.
Od późnego lata zmieniają swój tryb życia i szukają nowych miejsc do przeczekania zimy. Pokonują bardzo duże odległości, sięgające nawet kilkuset kilometrów. Szukają miejsc bogatych w składniki ich zimowego menu.
Co sójka je w zimie?
W wyjątkowe długi i srogie zimy europejskie sójki mogą przemieszczać się ze wschodniej części kontynentu na jego południowe rejony. Głównie prowadzą osiadły tryb życia w pobliżu wspominanych już drzew orzechowych i owoców. Są znane z mozolnego zbierania zapasów i chowania ich dziuplach, pod korą drzew czy w okolicach ich korzeni i pod mchem. Tworzą tak wiele spiżarni, że o niektórych zapominają, stąd dzięki ich działalności w ogrodzie może wyrosnąć buk lub dąb.
Ze względu na tworzenie tylu miejsc do gromadzenia zapasów uważane są za bardzo inteligentne ptaki. Są także odważne i potrafią obronić gniazdo przed małymi drapieżnikami. Nie boją się również porywać jaj czy piskląt nawet większym osobnikom, zwłaszcza w okresie lęgu. To te zdobycze jedzą wówczas ich młode.
Charakterystyczne zwyczaje sójki
Ich najciekawszą umiejętnością jest naśladowane różnych dźwięków. Niezbyt dobrze idzie im z ludzką mową, ale odgłosy innych ptaków i zwierząt imitują wręcz doskonale. Sójki są bardzo głośne, stąd często są przepędzane z parków i nie należą do ulubieńców myśliwych. Na widok drapieżnika reagują bardzo głośno, co skutecznie odstrasza zwierzynę.
Swoje ulubione orzechy i żołędzie potrafią przenieść na odległość wielu kilometrów, co również świadczy o ich nieprzeciętnej inteligencji. Część pożywienia umieszczają w wolach lub pod językami i potrafią w ten sposób transportować na raz kilka sztuk. Te zapasy pozwalają im przetrwać najdłuższe zimy.

Czy sójki są pożyteczne?
Za ich największą zaletę uważa się wspomniane już wcześniej magazynowanie orzechów i żołędzi na zimę. Oczywiście dużą jego część sójki jedzą, ale niektóre skrytki nie zostaną przez nie odnalezione, co zapewnia naturalne roznoszenia nasion na znaczne odległości. W lasach jest to najlepszy i efektywny sposób na zastępowanie starych drzew przez młodnik. Stąd leśnicy w przeciwieństwie do myśliwych chętnie dożywiają stada, by zapewnić im przetrwanie.
Sójka, a jej jedzenie – pytania i odpowiedzi
Co najchętniej jedzą sójki?
Ich pożywieniem w okresie zimy i wczesnej wiosny są głównie orzechy, żołędzie i wczesne owoce. W lecie sójki jedzą owady, a młode są karmione jajkami lub pisklętami innych gatunków.
Czy sójka je mięso?
Sójki polują na małe gryzonie i zjadają również pisklęta innych ptaków. Są gatunkiem wszystkożernym jak inne krukowate.
Czy trzeba dokarmiać sójki?
Można je dokarmiać. To pożyteczne ptaki, choć dla niektórych osób zbyt głośne. Pomagają w naturalnym zalesieniu.
- "Rola sójki (Garrulus glandarius) w inicjowaniu przemian sukcesyjnych zbiorowisk leśnych z udziałem dębu (Quercus sp.)"; Adam Olszewski, Bogdan Brzeziecki; sylwan 163 (6): 479−488, 2019.;
- "Despotic distribution, unequal reproductive success, and population regulation in the jay Garrulus glandariu"; Andren H. 1990.; L. Ecology 71: 1796−1803.;
- KuźniakS.2005.; Sójka Garrulus glandarius;
- w Polsce–przegląd badań.;