Olejek kadzidłowy – właściwości i działanie. Jak stosować olejek kadzidłowy?

Olejek kadzidłowy kojarzy się z mistyką i nabożeństwami, ale w rzeczywistości jego zastosowanie jest zaskakująco szerokie. Jako jeden z najciekawiej pachnących produktów aromaterapeutycznych usatysfakcjonuje na pewno wszystkich miłośników egzotycznych, złożonych woni, czego dowodem są chociażby popularne perfumy na jego bazie. Z zalet olejku kadzidłowego można jednak skorzystać również w bardziej praktyczny sposób, lecząc nim duszę i ciało!



Olejek kadzidłowy w szklanej butelce. Źródło: shutterstockOlejek kadzidłowy w szklanej butelce. Źródło: shutterstock
  1. Charakterystyka olejku kadzidłowego
  2. Skład olejku z kadzidłowca
  3. Zdrowotne właściwości olejku kadzidłowego
  4. Psychologiczne oddziaływanie olejku kadzidłowego
  5. Olejek kadzidłowy dla urody
  6. Przeciwwskazania i skutki uboczne stosowania olejku kadzidłowego
  7. Dla kogo olejek kadzidłowy?
Olejek kadzidłowy pozyskiwany jest najczęściej z żywicy kadzidłowca Cartera (Boswellia carteri), jednego z kilku gatunków kadzidłowców wykorzystywanych od stuleci ze względu na potencjał leczniczy żywicy z drzewa – dwa inne gatunki dające cenny olejek to B. sacra oraz B. frereana. Po nacięciu kory kadzidłowca z jego tkanek wycieka żywica, która w czasem ulega samoistnemu zestaleniu, dając w efekcie „olibanum” – dość twardą żółto-brązową masę wykorzystywaną w kadzidłach, m.in. przy obrzędach religijnych. Z źródeł historycznych wynika, że olejek z żywicy drzew Boswellia pozyskiwali już starożytni Egipcjanie, a w 1500 r. p.n.e. ówczesna królowa Hatszepsut zorganizowała nawet całą wyprawę do Somalii, ojczyzny kadzidłowca Cartera, aby pozyskać cenny surowiec!

Charakterystyka olejku kadzidłowego

Olibanum z kadzidłowca w 5-9% składa się z olejków eterycznych, które człowiek nauczył się izolować dzięki destylacji parowej. W tym celu wykorzystuje się specjalne przyrządy, w których rozdrobnione bryłki żywicy łączy się z destylowaną wodą i podgrzewa do temperatury 160 stopni C, w celu uzyskania pary. Ta po kondensacji ścieka do szklanego zbiornika, rozdzielając się na frakcję wodną oraz frakcję olejową, która w dalszym etapie izolowana jest za pomocą specjalnego lejka. Rzadziej, olejek pozyskuje się również drogą chemicznej ekstrakcji z wykorzystaniem dwutlenku węgla.

Ogólnie rzecz biorąc, z jednego kilograma surowca pozyskuje się ok. 30-80 ml olejku, przy czym ilość ta zależy od jakości materiału wyjściowego oraz sprawności samej destylacji. Otrzymany olejek ma bardzo czysty, świeży i penetrujący zapach, kojarzący się z kamforą i miodem i zaliczany do kategorii drzewnej, ziemnej i korzennej z nutą owocową. Aby zachował oryginalne atrybuty powinien być przechowywany w szczelnym ciemnym pojemniku, z dala od światła słonecznego.

Skład olejku z kadzidłowca

Z badań naukowych wynika, że skład olejku kadzidłowego może znacznie się różnić w zależności od źródła pozyskania surowca. Do głównych aromatycznych składników produktu należą jednak zawsze (Vuuren, 2010):
  • alfa-pinen (2-64.7 % całej objętości olejku) – o działaniu przeciwzapalnym, rozszerzającym drogi oddechowe, zapobiegającym nerwicy;
  • alfa-tujen (0.3 – 52.4%) – o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym oraz insektobójczym;
  • myrcen (1.1 – 22.4%) – związek antybiotyczny, przeciwbólowy, przeciwzapalny, a także uspokajający i przeciwdziałający mutacjom genetycznym;
  • limonen (1.3 – 20.4%) – silny antyoksydant o działaniu przeciwzapalnym i antystresowym;
  • beta – pinen (0.3 – 13.1 %) – o działaniu chroniącym układ pokarmowy i silnie przeciwbakteryjnym.

Łącznie w składzie olejku kadzidłowego znajduje się ok. 340 substancji (Hussain, 2012), przede wszystkim terpenów. Ta dość unikalna kompozycja wykazuje silne właściwości biologiczne i w pełni wyjaśnia terapeutyczne działanie olejku kadzidłowego.
Żywica kadzidłowca wykorzystywana do destylacji olejku. Źródło: shutterstock

Zdrowotne właściwości olejku kadzidłowego

Olejek z kadzidłowca wykazuje przede wszystkim silne właściwości antyoksydacyjne. Mogą mieć one przełożenie zarówno na ogólne starzenie się organizmu, jak i na potencjał przeciwnowotworowy! W warunkach laboratoryjnych olejek powoduje zatrzymanie cyklu rozwoju i planowaną śmierć komórek raka pęcherza moczowego (Frank, 2009).

Z innych badań wynika, że obiecująco skuteczny jest również w kontekście zwalczania raka jelita grubego czy raka piersi (Suhail, 2011). Niestety, to działanie wymaga opracowanie specjalnych leków cytostatycznych i jest trudne do zaobserwowania w warunkach domowych.

Bardziej praktyczne jest natomiast antybiotyczne działanie olejku kadzidłowego. W badaniach klinicznych wykazuje on skuteczność w zwalczaniu takich bakterii jak pałeczka okrężnicy (E. coli), pałeczka ropy błękitnej (P. aeruginosa) wywołująca m.in. zapalenie ucha, opon mózgowych czy układu moczowego, czy nawet trzy szczepy niesławnego gronkowca złocistego (S. aureus), jak również drożdżaków z rodzaju Candida (Camarda, 2007). Wrażliwych na niego drobnoustrojów jest jednak o wiele więcej, a dalsze badania wskazują, że olejek kadzidłowy zwalczać może nawet bakterie listeriozy, salmonelli czy shigelli (Abdoul-latif, 2012).

Uważa się także, że wykorzystywany w kominku aromaterapeutycznym lub rozpraszany z dodatkiem wody za pomocą sprayu pomaga zwalczać drobnoustroje chorobotwórcze roznoszące się drogą powietrzną – może więc być stosowany do dezynfekcji pomieszczeń. W połączeniu z olejkiem cytrynowym i sodą kuchenną daje również bardzo skuteczny środek czyszczący o działaniu odkażającym!

Psychologiczne oddziaływanie olejku kadzidłowego

Olejek kadzidłowy może wpływać na ludzkie zdrowie także w sposób bardziej pośredni, a mianowicie za sprawą psychosomatyki. Od wieków wykorzystywany wskroś wielu religii do celów rytualnych, uważany była za pomost spirytualny między ludźmi i bogami. Dziś wiemy, że wspomaga w medytacji, uspokaja myśli i wzmaga w człowieku poczucie wewnętrznej harmonii. Wykorzystywany jako aromat we wnętrzach w formie odparowywanej łagodzi stres, lęki i wycisza, sprzyjając usypianiu.
Diagram przedstawiający zastosowania olejku kadzidłowego; opracowanie własne

Olejek kadzidłowy dla urody

Gdyby dobrodziejstw związanych z potencjałem olejku z kadzidłowca było mało, znajduje on również zastosowanie czysto kosmetyczne. Jak już wyżej wspomniano, jest częstym składnikiem orientalnych, cięższych i korzennych perfum dla obu płci, a ponadto polecany jest do łagodzenia stanów zapalnych skóry. W odpowiednim rozcieńczeniu olejem bazowym może łagodzić egzemę, oparzenia słoneczne, a nawet trądzik różowaty oraz zmiany towarzyszące trądzikowi młodzieńczemu. Cerze dojrzałej z kolei przywraca miękkość i koloryt, pozwalają skutecznie redukować drobne bruzdy i zmarszczki. W rozcieńczeniu może być także stosowany na podrażnienia po goleniu.

Olejek kadzidłowy można rozcieńczać w kosmetykach bieżącego użytku, zarówno do ciała, jak i do włosów, jak również dodawać do kąpieli oraz olejów do masażu. Zdaniem naukowców faktycznie ma on zdolność do wpływania żywotność fibroblastów oraz syntezę kolagenu w skórze (Han, 2017)!
Olejek kadzidłowy wykorzystywany bywa do produkcji perfum o drzewnej, orientalnej nucie. Źródło: shutterstock

Przeciwwskazania i skutki uboczne stosowania olejku kadzidłowego

Stosowanie olejku kadzidłowego wiąże się z niskim ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych, które mogą jednak u wrażliwych ludzi mieć silniejszy charakter. Mowa przede wszystkim o wysypce kontaktowej połączonej z uczuciem świądu lub palenia. Zdecydowanie nie poleca się go osobom o zaburzonej krzepliwości krwi lub przyjmujących leki rozrzedzające krew ze względu na zwiększone ryzyko krwotoków. Bezwzględnie nie powinien też być stosowany przez kobiety ciężarne z powodu potencjału wywoływania menstruacji, która może zaszkodzić płodowi.

Olejku z kadzidłowca nie należy nigdy stosować doustnie, a przy aplikacji na skórę powinien być rozcieńczany minimalnie w skali 1:2 z olejem bazowym, np. kokosowym czy jojoba. Do kominka stosuje się standardowo 3-4 krople, podobnie jak do inhalacji parowych. Olejek kadzidłowy może być oczywiście stosowany w mieszankach z innymi olejkami – szczególnie polecane są zestawienia z olejkami cytrusowymi, tymiankowym oraz lawendowym.

Uwaga! W sklepach zielarskich i internetowych można kupić suplement na bazie olejku kadzidłowego do stosowania wewnętrznego. Mimo obiecującego potencjału w zakresie zwalczania stanów zapalnych, infekcji i wspierania funkcji komórkowych, oficjalnie nie został on nigdy dopuszczony do spożycia ze względu na niezbadane i potencjalnie groźne skutki uboczne!

Dla kogo olejek kadzidłowy?

Olejek kadzidłowy to przede wszystkim wspaniały aromat o szerokim spektrum korzyści psychologicznych. Można go więc polecić nie tylko wszystkim miłośnikom pięknych, egzotycznych zapachów, ale także osobom praktykującym medytację, relaksację czy jogę. Może przynieść też wyraźną ulgę ludziom zestresowanym, borykającym się z depresjami, nerwicami i zmianami nastroju. Jednocześnie przyda się do odkażania domu, dłoni i stóp, a nawet powietrza w pomieszczeniach, gdzie przebywały chore osoby. Jednym słowem, olejek kadzidłowy to jeden z najefektywniejszych aromatów do wnętrz, który zbliża nas do poczucia szczęścia i spokoju, chroniąc zarazem przed mikrobami.
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Adhari Said Al Amri i in. ; “Extraction of Essential Oil from Frankincense Using Steam Distillation”; data dostępu: 2021-01-14
  2. Mark Barton Frank i in.; “Frankincense oil derived from Boswellia carteri induces tumor cell specific cytotoxicity”; data dostępu: 2021-01-14
  3. Hidayat Hussain i in.; “Chemistry and Biology of Essential Oils of Genus Boswellia”; data dostępu: 2021-01-14
  4. Alina Petre ; “5 Benefits and Uses of Frankincense — And 7 Myths”; data dostępu: 2021-01-14
  5. Xuesheng Han i in.; “Biological activities of frankincense essential oil in human dermal fibroblasts”; data dostępu: 2021-01-14
  6. S.F.Van Vuuren i in.; “Volatile composition and antimicrobial activity of twenty commercial frankincense essential oil samples”; data dostępu: 2021-01-14
Ocena (2.9) Oceń: