Sok z buraka – właściwości, skład i zastosowanie soku z buraka

Burak to bulwiaste, słodkie warzywo korzeniowe, które można uwielbiać albo nienawidzić. Jeśli nie jesteś fanem buraka, powinieneś wiedzieć, że także sok z buraków zyskuje niesamowitą popularność jako nowe superfood. Dzięki unikalnej kombinacji witamin, minerałów i przeciwutleniaczy, zwiększa wytrzymałość, poprawia przepływ krwi i obniża ciśnienie. Dlaczego jeszcze warto sięgnąć po sok z buraków?



Sok z buraków, fot. shutterstockSok z buraków, fot. shutterstock
  1. Buraczana moc!
  2. Sok z buraka na nadciśnienie
  3. Sok z buraka dla sportowców i nie tylko
  4. Sok z buraka rozpali ogień w sypialni
  5. Sok z buraka uchroni nas przed demencją
  6. Sok z buraka dobry dla wątroby i serca
  7. Sok z buraka na kaca
  8. Sok z buraka pomaga w walce z rakiem
  9. Środki ostrożności
  10. Sok z buraka w kuchni
  11. Czy warto pic sok z buraka?

Buraczana moc!


Sok z buraka powstaje… z buraków. Co wiemy o tych warzywach? Podobno wyrosły w Wiszących Ogrodach Babilonu. Elżbietańczycy lubili je w tartach i gulaszach. Thomas Jefferson zasadził je w Monticello. Średniowieczni kucharze upychali je w ciasta. Kolorowe, słodkie warzywo korzeniowe znane jako burak ma tendencję do wywoływania skrajncyh reakcji ‒ ludzie je kochają lub nienawidzą. Wielu narzeka, że buraki mają „ziemisty” smak. Cóz  jest w tym trochę prawdy, bowiem buraki zawierają substancję zwaną geosminą, która jest odpowiedzialna za świeży zapach gleby w ogrodzie po wiosennym deszczu. Ludzie są dość wrażliwi na geosminę, nawet w bardzo małych dawkach, co wyjaśnia, dlaczego nasza reakcja na buraki waha się od jednej skrajności do drugiej.

Buraki są nie tylko kolorowe i pełne smaku, ale także bogate w przeciwutleniacze, kwas foliowy, potas i błonnik. Zawierają również unikalne przeciwutleniacze zwane betalainami, które są obecnie badane jako potencjalna broń w walce z rakiem. Betalainy nadają burakom czerwony odcień. Bogaty w różową betalainę sok z czerwonych buraków był używany do barwienia policzków i ust przez kobiety w XIX wieku, co zainspirowało stare powiedzenie „czerwony jak burak”.

Co jeszcze cennego kryją w sobie buraki? Sok z buraka zawiera także inne cenne związki, m. in. azotany, betainę, rezweratrol. Ponadto obecne są również sole mineralne, takie jak fosfor, magnez, miedź, wapń i żelazo, a także witaminy - witaminę A i C. Nie wspominając o tym, że mają również niską zawartość tłuszczu, cholesterolu i kalorii.

Sok z buraka na nadciśnienie


Picie soku z buraka pomaga znacznie obniżyć ciśnienie krwi. Naukowcy z London School of Medicine oraz Peninsula Medical School przebadali osiem kobiet i siedmiu mężczyzn u których zdiagnozowano nadciśnienie tętnicze. Uczestnicy eksperymentu zostali podzieleni na dwie grupy, z których jedna piła szklankę soku w buraka dziennie, a druga taką samą ilość wody z niewielką zawartością azotanów. I co się okazało? Osoby biorące udział w eksperymencie miały o ok. 7 proc. niższe ciśnienie. A efekt był tym lepszy, im większe było ciśnienie u pacjentów. „To wielkie zaskoczenie, że tak mała dawka azotanów zawarta w szklance soku z buraka, daje tak duże rezultaty. Mamy nadzieję, że badania, iż dieta oparta na warzywach zwierających azotany dobrze wpływa na układ krążenia, potwierdzą się” – powiedziała BBC News jedna z autorek badań, prof. Amrita Ahluwalia.

Skąd taka moc w tym niepozornym warzywie? Buraki ćwikłowe mają zdolność do gromadzenia w korzeniach azotanów – związków, które działają rozkurczowo na mięśnie gładkie, a dzięki temu obniżają ciśnienie skurczowe krwi.

Jak wyjaśnia prof. Amrita Ahluwalia, azotany obecne w soku z buraka podnoszą stężenie regulującego ciśnienie tlenku azotu (II) we krwi. Z kolei tlenek azotu poszerza naczynia krwionośne i w ten sposób obniża ciśnienie tętnicze.

Sok z buraka dla sportowców i nie tylko


Chcesz osiągać lepsze wyniki w sporcie? Sięgnij po sok z buraka! Badania przeprowadzone przez naukowców z University of Exeter wykazały, że sok z buraków pozwala poprawić zdolność do długotrwałego wysiłku nawet o 16 proc. Dalsze badania przeprowadzone wspólnie ze specjalistami z Peninsula College of Medicine and Dentistry ujawniły, że z zalet buraczanego soku mogą skorzystać także zwykli ludzie – podczas zwykłego marszu badani zużywali o 12 proc. mniej tlenu. Dlaczego tak się dzieje? Znowu chodzi o azotany. Jak wiemy azotany rozszerzają naczynia krwionośne, co obniża ciśnienie tętnicze krwi i poprawia jej przepływ, po drugie zaś obniżają zapotrzebowanie na tlen pracujących mięśni.

Korzystne działanie soku z buraka może w istotny sposób pomóc osobom o obniżonej sprawności, którym trudność sprawia nawet niewielki wysiłek. Co prawda dotychczasowe badania przeprowadzono na młodych ochotnikach, jednak zdaniem ekspertów, sok powinien pomóc także starszym osobom mającym problemy z sercem czy płucami.
Sok z buraka usuwa toksyny z organizmu, fot. shutterstock

Sok z buraka rozpali ogień w sypialni


Buraki w wielu kulturach uważane są za afrodyzjak. Starożytni Rzymianie wierzyli, że buraki i ich sok wywołują miłosne uczucia. Freski buraków zdobią ściany burdelu Lupanare w Pompejach. W mitologii greckiej Afrodyta, bogini miłości, jadła buraki, aby zwiększyć swój urok. Ten osobliwy folklor ma podstawę naukową. Buraki są naturalnym źródłem tryptofanu i betainy, substancji wpływających na dobre samopoczucie. Zawierają również duże ilości boru, minerału śladowego, który zwiększa poziom hormonów płciowych w organizmie człowieka.

Być może słyszeliście, że sok z buraka jest naturalnym lekarstwem na zaburzenia erekcji. Ale czy naprawdę pomaga? Jedną z przyczyn zaburzeń erekcji jest wysokie ciśnienie krwi, które może uszkodzić naczynia krwionośne i zakłócić przepływ krwi do prącia. Jak już wcześniej pisaliśmy, są badania, które potwierdzają, że sok z buraka obniża ciśnienie krwi. Teoretycznie, jeśli zaburzenia erekcji są spowodowane wysokim ciśnieniem krwi, regularne picie soku z buraka może złagodzić objawy. Wysokie ciśnienie krwi wpływa nie tylko na mężczyzn w sypialni. Może również zmniejszać dopływ krwi do pochwy i wpływać na reakcję organizmu kobiety na seks. Zatem hipotetycznie kobiety pijące sok z buraka mogą również odczuwać większe libido.

Jak zaobserwowali brytyjscy naukowcy z University of Exeter oraz Peninsula Medical School w Plymouth, regularne picie soku z buraków zwiększać wytrzymałość organizmu na wysiłek fizyczny i pomaga nawet o 16 proc. wydłużyć czas ćwiczeń. Ogólnie rzecz biorąc picie surowego soku z buraka pomaga w wydalaniu kwasu moczowego z organizmu, pobudza krążenie i ułatwia przemianę materii.

Sok z buraka uchroni nas przed demencją


Wiemy już, że picie soku z buraków może obniżać ciśnienie krwi i poprawiać wydolność fizyczną. Badania naukowców z Uniwersytetu Wake Forest w Winston-Salem w Północnej Karolinie wykazały, że spożywanie ok. pół litra tego napoju dziennie może szybko poprawić krążenie krwi w mózgu. „W miarę starzenia się, niektóre obszary mózgu stają się gorzej ukrwione i dotlenione. Uważa się, że ma to związek z pogorszeniem sprawności intelektualnej oraz rozwojem demencji” – tłumaczy kierujący badaniami Daniel Kim-Shapiro.

Buraki, podobnie jak seler, kapusta czy inne warzywa liściaste, zawierają wysokie stężenie azotanów, które bakterie obecne w jamie ustnej przekształcają w azotyny. Związki te pełnią ważną rolą w tkankach niedotlenionych, powstaje z nich bowiem tlenek azotu rozszerzający naczynia krwionośne, a przez to poprawiający dopływ krwi i tlenu. Zdaniem autorów badania, azotany dostarczane z dietą mogą poprawiać krążenie krwi w rejonach mózgu odpowiedzialnych za wyższe czynności psychiczne, a przez to spowolnić rozwój demencji w starszym wieku.
Tabelka, opracowanie własne

Sok z buraka dobry dla wątroby i serca


Sok z buraków pomoże odciążyć wątrobę ‒ jeden z najciężej pracujących organów w ludzkim ciele. Badania na zwierzętach pokazują, że sok z buraka może chronić przed uszkodzeniami wątroby. Ważnym składnikiem odżywczym, jest betaina, aminokwas odpowiedzialny za zapobieganie i zmniejszanie gromadzenia się tłuszczu w wątrobie. Badania przeprowadzone na pacjentach z cukrzycą pokazują, że betaina nieznacznie obniża poziom cholesterolu, poprawia funkcjonowanie tego organu i zmniejsza jego wielkość.

Podobnie jak wiele innych superfood, buraki są przyjazne dla serca. Oprócz azotanów obniżających ciśnienie krwi, sok z buraka zawiera przeciwutleniacz betainę i kwas foliowy, które wspólnie obniżają poziom homocysteiny we krwi. Stwierdzono, że wysoki poziom homocysteiny jest związany z istotnym czynnikiem ryzyka wystąpienia: choroby wieńcowej, zawału serca, miażdżycy.

Sok z buraka na kaca


Wypiłeś/wypiłaś wczoraj o jeden drink za dużo drinków? Sok z buraka może być Twoim lekarstwem! Buraki są pełne właściwości odżywczych eliminujących toksyny wynikające ze spożycia alkoholu. Dodatkowo sok z buraka zapewnia nawodnienie dzięki niezbędnym minerałom śladowym, takim jak potas, magnez i mangan, które pomagają organizmowi szybciej regenerować się dzięki niezbędnym elektrolitom.

Sok z buraka pomaga w walce z rakiem


Jedną z uznanych zalet soku z buraka jest jego zdolność do zwalczania raka. Badania pokazują, że betalaina, fito-związek, który nadaje burakom charakterystyczny kolor, może chronić przed silnymi czynnikami rakotwórczymi. Jedno badanie cytotoksyczne buraków wykazało, że mogą one być skuteczne przeciwko komórkom raka piersi. Stwierdzono również, że beta-karoten obecny w soku z buraka ma działanie zapobiegawcze w przypadku raka płuc.
Smoothie z buraka, fot. shutterstock

Środki ostrożności


Zastanawiasz się dlaczego twój mocz po wypiciu soku z buraka ma różowy kolor?  Ten stan, znany jako beeturia, jest nieszkodliwy. Natomiast musisz rozważnie picie sok z buraka jeżeli masz niskie ciśnienia, bowiem ten czerwony napój jest znany z tego, że skutecznie obniża ciśnienie, co może powodować problemy zdrowotne. Na sok z buraka powinny tez uważać osoby ze skłonnościami do kamieni nerkowych. Buraki są bogate w szczawiany, które tworzą kryształy w moczu.

Sok z buraka w kuchni


Najlepszym sposobem na uzyskanie soku z buraka jest przygotowanie go samemu, wystarczy wykorzystać do tego sokowirówkę. Buraki są naturalnie słodkie, więc nie trzeba go dosładzać. By podkręcić jego smak można do niego dodać sok z marchwi lub łodygi selera. Buraki dobrze komponują się również z imbirem, jabłkami i pomarańczami.

Buraczane smoothie ma niską kaloryczność i praktycznie nie zawiera tłuszczu. To świetna opcja na poranny koktajl. Zapewni Ci zastrzyk składników odżywczych i energii na początek dnia.

Buraczane smoothie

Składniki:

Przygotowanie:
Podgotuj buraka i marchewkę, aż będą miękkie. Pozostaw do przestygnięcia. Obierz owoce i pokrój na mniejsze części. Wszystko umieść w blenderze i zmiksuj.
Smacznego!

Czy warto pic sok z buraka?


Doskonale zdajemy sobie sprawę, że buraki są częścią zdrowej diety, ale sok z buraka jest reklamowany jako jeden z najzdrowszych superfood. Napój stał się kultowy wśród ludzi, którzy wierzą, że poprawi ich wyniki sportowe, zwalczy stany zapalne i zapewni dodatkową energię podczas ćwiczeń. Ile z tego jest faktyczną nauką, a ile można włożyć między bajki? Trzeba przekonać się na własnej skórze.
Ekologia.pl (JSz)

Bibliografia

1. “https://www.medicalnewstoday.com/articles/324898”; data dostępu: 2020-08-20
2. “https://www.conserve-energy-future.com/benefits-of-beetroot-juice.php”; data dostępu: 2020-08-21
3. “https://www.healthline.com/health/food-nutrition/beetroot-juice-benefits”; data dostępu: 2020-08-20
4. “https://www.realsimple.com/food-recipes/recipe-collections-favorites/popular-ingredients/beet-juice-benefits”; data dostępu: 2020-08-20
5. Wruss, Jürgen & Waldenberger, Gundula & Huemer, Stefan & Uygun, Pinar & Lanzerstorfer, Peter & Müller, Ulrike & Höglinger, Otmar & Weghuber, Julian. (2015);
6. “Compositional Characteristics of Commercial Beetroot Products and Beetroot Juice Prepared from Seven Beetroot Varieties Grown in Upper Austria. ”;
6. Journal of Food Composition and Analysis. 42. 46-55. 10.1016/j.jfca.2015.03.005. ;

Ocena (4.3) Oceń: