Cytryna owoc - właściwości, witaminy i wartości odżywcze cytryny
Ekologia.pl Styl życia Ekologiczna żywność Cytryna owoc – właściwości, witaminy i wartości odżywcze cytryny

Cytryna owoc – właściwości, witaminy i wartości odżywcze cytryny

Wiadomo, że nic tak nie orzeźwia w upalne dni jak woda z cytryną, nic tak nie rozgrzewa po zimowych spacerach jak herbata z jej dodatkiem. Cytryna skutecznie pomaga zwalczać przeziębienie, wspomaga odchudzanie i oczyszcza organizm z toksyn… Co więcej, skutecznie pomaga zwalczać komórki rakowe! Cytryna jest owocem na każdą porę roku i dla każdego. Witaminy i flawonoidy zawarte w tym żółtym owocu mają na prawdę niezwykłe właściwości. Jakie? Przeczytaj!

Cytryna ma kwaśny, soczysty miąższ. Źródło: Larisa Blinova/Shutterstock

Cytryna ma kwaśny, soczysty miąższ. Źródło: Larisa Blinova/Shutterstock
Spis treści

Cytryna prosto z Chin

Pochodzenie cytryny nie jest do końca znane, naukowcy uważają że pierwsze uprawy pochodzą z terenów Azji, a dokładniej z Assam (obecnie północne Indie), północnej Birmy i Chin. Przypuszcza się, że pierwsze uprawy sięgają 500 r. p.n.e. Badania genetyczne nad cytryną wykazują, że jest ona krzyżówką dwóch gatunków – limy (Citrus aurantifolia syn. C. latifolia) z cytronem (Citrus medica). Uważa się, że w Europie pojawiła się około I w. n. e. , na terenach starożytnego Rzymu. Nie były wtedy jednak powszechnie uprawiane. Około 700 roku naszej ery drzewko cytrynowe zostało sprowadzone na tereny Persji, Palestyny i Egiptu.

Pierwsze wzmianki o cytrynie w literaturze

Po raz pierwszy cytryna została wspomniana dopiero w X wieku n.e. w traktatach o rolnictwie spisanych przez arabskich uczonych! Była używana wówczas jako drzewko ozdobne w pierwszych islamskich ogrodach. Do XI stulecia cytryna rozpowszechniła się w świecie arabskim i w basenie Morza  Śródziemnego. Pierwsze znaczące uprawy pojawiły się w Europie w XV wieku w okolicach Genui, a do Ameryki nasionka dotarły za sprawą Krzysztofa Kolumba i hiszpańskich kolonizatorów. Jak wskazują źródła historyczne w 1587 roku cała Kuba pokryta była gajami cytrynowymi!

Zdrowotna kariera cytryny

W 1747 roku brytyjski naukowiec James Lind odkrył, że owoce cytrusowe, a przede wszystkim sok z cytryny, zapobiegają szkorbutowi wśród marynarzy. Nie znano wówczas witaminy C, więc eksperymentowano z właściwościami owoców. W 1795 roku we flocie angielskiej wprowadzono dla każdego marynarza obowiązkową 30 gramową, dzienną dawkę soku z cytryny, co rozwiązało problem szkorbutu wśród marynarzy.

Niezwykłe drzewko cytrynowe

Cytryna, czyli żółciutki owoc, w znaczeniu botanicznym jest jagoda! Ma stosunkowo niewiele pestek i kwaśny, soczysty miąższ. Charakterystyczne dla tego drzewka jest występowanie owoców i kwiatów w jednym czasie, z tego względu w klimacie śródziemnomorskim drzewko cytrynowe znajdziemy w parkach i ogrodach, gdyż traktowane jest jako drzewko ozdobne. Cytryna jest dość wymagająca. Uwielbia silne słońce i wysokie temperatury, wymaga lekkiej gleby i obfitego podlewania. Najpiękniejsze gaje cytrynowe znajdziemy we Włoszech i na Cyprze. A największe uprawy w Chinach, Meksyku, Argentynie i Indiach.

Cytryny na drzewie. Źródło: IgorZh/Shutterstock

Cytryna – witaminy i wartości odżywcze

Badania USDA National nutrient database wskazują, że jedna cytryna waży około 58 gram, dostarcza 17 kalorii i w 51 proc. pokrywa dzienne zapotrzebowanie na Witaminę C! Polecana jest szczególnie na jesień i w zimę, gdyż wzmacnia odporność organizmu. Cytryna zawiera białko, tłuszcze, węglowodany, błonnikwitaminywitamina A, witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6 i B9), witamina C i E oraz minerałycynk, fosfor, magnez, miedź, potas, sód, wapń i żelazo. Jest bogata w polifenolerutynę, kwercetynę, resweratrol i hespertynę – składniki te przeciwdziałają występowaniu chorób krążenia, zmniejszają ryzyko nadciśnienia i zawału serca. Rutyna zawarta w cytrynie zapobiega pękaniu naczyń krwionośnych i korzystnie wpływa na ich elastyczność, zapobiega krwawieniu z dziąseł i powstawianiu siniaków. Rutyna jest także składnikiem wpływającym na kondycję oczu, badania wykazały, że buforuje kwasy, które niszczą delikatne pręciki i czopki w siatkówce gałki ocznej. Cytryna wykazuje też właściwości bakteriobójcze i antyseptyczne. Ciepła woda z wyciśniętym sokiem z cytryny sprawdza się znakomicie podczas stanów zapalnych jamy ustnej i migdałków.

Składniki odżywcze w 100 gramach surowej, obranej cytryny:
  • Kalorie: 29
  • Woda: 89%
  • Białko: 1,1 g
  • Węglowodany: 9,3 g
  • Cukier: 2,5 g
  • Błonnik: 2,8 g
  • Tłuszcz: 0,3 g
  • Witamina C: 215% ZDS*
  • Witamina B6: 9% ZDS
  • Witamina B2: 5% ZDS
  • Witamina B1: 4% ZDS
  • Wapń: 13% ZDS
  • Potas: 5% ZDS
  • Miedź: 5%ZDS

ZDS* – zalecana dzienne spożycie

Tabela opracowana na podstawie: https://nutritiondata.self.com/facts/fruits-and-fruit-juices/1941/2

Odtruwanie organizmu przy pomocy cytryny

Cytryna ma silne właściwości detoksykacyjne – codzienne picie szklanki wody z cytryną pomaga oczyścić organizm, wspomaga przemianę materii i odchudzanie! Dietetycy polecają pić jedną szklankę wody z cytryną z samego rana, dostarcza ona sporą dawkę witamin, orzeźwia i pobudza do życia.

Dodatkowo, dzięki dużej zawartości pektyn i korzystnych polisacharydów cytryna znakomicie hamuje łaknienie. Cytryna zawiera dużo kwasów organicznych i bioflawonoidów, które wyłapują szkodliwe wolne rodniki i usuwają je z organizmu. Zapobiega tym samym procesom starzenia się i zmniejsza ryzyko nowotworu.

Cytryna dobra dla serca

Witamina C wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Badanie z 2015 roku opublikowane w The American Journal of Clinical Nutrition objęło ponad 100 000 osób i wykazało, że ci, którzy jedli najwięcej owoców i warzyw, mieli o 15 procent mniejsze ryzyko rozwoju chorób serca. Osoby z najwyższym poziomem witaminy C w osoczu miały jeszcze bardziej obniżoną częstość występowania chorób serca. Naukowcy przypuszczają, że witamina C może mieć korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, ponieważ jest przeciwutleniaczem, który chroni przed wolnymi rodnikami. Według University of Maryland Medical Center może również obniżyć zły cholesterol LDL i utrzymać elastyczność tętnic. W badaniu z 2007 roku opublikowanym w Alternative Therapies in Health and Medicine mężczyźni i kobiety z wysokim poziomem cholesterolu otrzymywali codziennie limoninę i witaminę E przez miesiąc, a ich poziom cholesterolu obniżył się o 20 do 30 procent. Naukowcy uważają, że limonina obniża poziom apolipoproteiny B, co wiąże się z wyższym poziomem cholesterolu.

Cytryna kontra kamienie nerkowe

Cytryny i limonki zawierają najwięcej kwasu cytrynowego spośród wszystkich owoców, co czyni je idealnymi dodatkami do diety dla osób cierpiących na kamicę nerkową. Według University of Wisconsin Health kwas cytrynowy powstrzymuje tworzenie się kamieni, a także rozbija małe kamienie, które się już tworzą. Im więcej kwasu cytrynowego w moczu, tym lepiej chronisz się przed tworzeniem się kamieni nerkowych.

Cytryna dla zdrowej i pachnącej skóry

Cytryna wykorzystywana jest w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym. Olejek cytrynowy uzyskiwany ze skórki cytrynowej jest składnikiem kosmetyków oraz perfum. Cytryna wykazuje właściwości oczyszczające i antyseptyczne, więc skutecznie pomaga walczyć z trądzikiem i chorobami skóry. Usuwa także przebarwienia skóry, leczy drobne rany i siniaki. Witamina C i rutyna zawarta w cytrynie zapobiega pękaniu naczynek krwionośnych. Na szczęście, w celach odmładzających nie musimy wypijać kielicha 100% soku z cytryny, jak robią to Kawalerowie Orderu Uśmiechu. Wystarczy zewnętrznie aplikować domowej roboty preparaty zawierające odpowiednie stężenie świeżo wyciśniętego miąższu tego owocu. Jedyne w swoim rodzaju właściwości cytryny sprawiają, że sprawdzi się ona jako składnik maseczek rozjaśniających na twarz, a także baza rozjaśniających płukanek do włosów.

Na pomoc cytryna!

Właściwości cytryny nie ograniczają się tylko do zdrowia. Dodanie cytryny do ryby powoduje zanik niemiłego zapachu. W kuchni cytryna zapobiega ciemnieniu jabłek i bananów – kilka kropel wystarczy, by utrzymały one naturalny kolor. Sok z cytryny wywabia uciążliwe plamy z warzyw i owoców. Skórka cytrynowa skutecznie odstrasza mole, gdy chcemy się ich pozbyć wystarczy włożyć ususzony plasterek cytryny do szafy!

Cytrynowa lemoniada. Źródło: Alter-ego/Shutterstock

Cytryna w codziennej diecie

Cytryna jest doskonałym dodatkiem do potraw i napojów. Poradniki zdrowego żywienia polecają dodawanie cytryny i oliwy do sałatek zamiast octu, który zakwasza organizm. Jest składnikiem wielu sosów. Cytryna służy jako marynata do mięs, gdyż sprzyja ich skruszeniu.

Z cytryny tworzy się słodkie powidła i przetwory, znane przede wszystkim na południu Europy. Skórka cytrynowa jest używana jako składnik wielu deserów, lodów i wypieków, używana jest również do produkcji alkoholu. Włoski likier Limoncello powstaje na bazie startej skórki z cytryny.

Cytryna wykorzystywana jest także do produkcji likierów i nalewek. Marokańskim przysmakiem są natomiast marynowane cytryny. Należy uważać dodając cytrynę do herbaty! W wysokiej temperaturze traci ona witaminę C, a w połączeniu z czarną herbatą wytrąca się także glin, który niekorzystnie wpływa na komórki mózgu. Nic nie stoi na przeszkodzie, by pić lemoniadę, w której zawarte będą wszystkie dobroczynne składniki owocu.
Prosty przepis poniżej!

Orzeźwiająca lemoniada

Składniki:

Przygotowanie:
Do dużego dzbanka wlać wodę, cytryny i limetkę dokładnie umyć i przekroić na połowy. Odciąć 2 plasterki i wrzucić do wody, z reszty wycisnąć sok. By nadać orzeźwiającego aromatu dodać można gałązkę świeżej mięty. Dosłodzić do smaku i dodać lód. Dokładnie wymieszać.
Smacznego!

Dlaczego warto włączyć cytryny do diety?

Cytryny zawierają dużą ilość witaminy C, rozpuszczalnego błonnika i związków roślinnych, które dają im szereg korzyści zdrowotnych. Mogą również pomóc w utracie wagi i zmniejszyć ryzyko chorób serca, anemii, kamieni nerkowych, problemów trawiennych. Cytryny są nie tylko bardzo zdrowymi owocami, ale również mają wyrazisty, przyjemny smak i zapach, dzięki czemu są doskonałym dodatkiem do potraw i napojów.

Ekologia.pl (AK)
Bibliografia
  1. “https://www.medicalnewstoday.com/articles/283476.php”; data dostępu: 2016-10-26;
  2. Julie F. Morton, Fruits of warm climate; “Lemon”; data dostępu: 2019-05-08;
  3. Texas A&M University Health Science Center ; “The Health Benefits of Lemon”; data dostępu: 2019-05-08;
  4. Caroline Novas, National Center for Health Research ; “Do lemons prevent cancer”; data dostępu: 2019-05-08;
  5. Jessie Szalay; “Lemons: Health Benefits & Nutrition Facts”; data dostępu: 2019-05-08;
  6. Meenakshi Nagdeve; “12 Evidence-Based Benefits Of Lemon”; data dostępu: 2019-05-08;
4.8/5 - (17 votes)
Subscribe
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments