Kaczeńce kwiaty – sadzenie, uprawa i pielęgnacja kaczeńców

Kaczeńce to kwiaty znane przede wszystkim z dzikiej przyrody. Ich oficjalna nazwa brzmi knieć błotna (Caltha palustris) i zdradza, gdzie poszukiwać uroczych żółtych kwiatów. Miłośnicy kaczeńców cenią sobie nie tylko słonecznie żółte, optymistyczne kwiecie, ale także wyjątkowo okazałe, lśniące zielenią liście, które mogą być prawdziwą ozdobą ogródka.



Kaczeńce w środowisku naturalnym, fot. shutterstockKaczeńce w środowisku naturalnym, fot. shutterstock
  1. Kaczeńce - wymagania glebowe
  2. Sadzenie i uprawa kaczeńców
  3. Podlewanie i nawożenie kaczeńców
  4. Rozmnażanie kaczeńców
  5. Ochrona kaczeńców
  6. Kaczeńce w ogrodzie
  7. Niezwykłe odmiany kaczeńców
Knieć błotna należy do rodziny jaskrowatych i występuje dość pospolicie w całej Europie, a także w Ameryce Północnej i Azji. W Polsce spotkać ją można przede wszystkim na terenach podmokłych – bagniskach, podtopionych łąkach oraz wokół leśnych strumieni rozlewających się szerokim korytem. Ponadto bywa również znajdywana w niższych obszarach gór jako podgatunek zwany kniecią górską (C. palustris subsp. laeta).

Kaczeńce to kwiaty wczesnej wiosny, bowiem zakwitają już w marcu, ale cieszą oczy aż do maja, a nawet czerwca. Tworzą kępy silnych, splątanych łodyg sięgających nawet pół metra, ale raczej pochylających się na strony niż pnących ku górze. Liście knieci są dość duże, o nerkowatym kształcie, intensywnie zielone z jaśniejszym unerwieniem i odznaczają się atrakcyjnym połyskiem. Miododajne żółte kwiaty nie są co prawda duże (do 4 cm średnicy), ale zachwycają intensywności barwy i regularnością swej pięciopłatkowej budowy. Nawet ich okrągłe pąki są niewątpliwą ozdobą ogrodu!

Uwaga! Kaczeńce jako takie są toksyczne, bowiem zawierają substancję zwaną anemoniną o działaniu drażniącym na układ pokarmowy. Jej siła stopniowo dezaktywuje się po ścięciu, ale małym dzieciom nie należy pozwalać na zrywanie kwiatów.

Kaczeńce - wymagania glebowe

Knieć błotna ma jedno podstawowe i zasadnicze wymaganie uprawowe, bez którego trudno liczyć na jakiekolwiek sukcesy – musi mieć zapewnione stale mokre podłoże, idealnie takie, w którym woda zalega. Sama jakość gleby nie ma większego znaczenia, więc kaczeńcom będzie się dobrze powodzić nawet w gliniastych, często podtapianych częściach ogrodu. Nie ma również przeciwwskazań, aby sadzić je bezpośrednio w stojącej wodzie!

Jeśli chodzi o stanowisko, to większość źródeł sugeruje pełną ekspozycję słoneczną, ale można się spotkać również ze wskazaniami na półcień – faktycznie knieć występuje w środowisku naturalnym w obu tych okolicznościach.

Sadzenie i uprawa kaczeńców

Kaczeńce sadzi się wczesną wiosną, zwykle jako sadzonki otrzymane po rozdzieleniu starszych roślin ogrodowych bądź rosnących w przyrodzie. Idealnie, jeśli w jednej grupie jest do 10 sztuk kwiatów; może być nawet 3-5. Między poszczególnymi kępami należy zachowywać odległość minimum 60 cm, gdyż rozrastają się one intensywnie do stron. Korzenie należy umiejscowić na głębokości ok. 10 cm i dobrze umocować je w glebie.

Istnieje również możliwość wysiewu nasion na jesień bezpośrednio do gleby w ogrodzie – pierwsze liście pojawiają wczesną wiosną, a jeszcze w tym samym roku roślina po raz pierwszy zakwitnie. Właściciele oczek wodnych mogą również wrzucić nasiona bezpośrednio do wody, a natura sprawi, że na wiosnę znajdą one swoją własną drogę na brzeg!

Dalsza uprawa kaczeńców nie nastręcza już większych trudności. Roślin nie trzeba przesadzać, ani przycinać, a i podstawowa pielęgnacja jest dość mało czasochłonna.
Kwiat kaczeńca – zbliżenie, fot. shutterstock

Podlewanie i nawożenie kaczeńców

Knieć błotna potrzebuje olbrzymich ilości wody i nie toleruje nawet okresowego wysychania – w warunkach naturalnych mocno się wówczas kurczy i słabo kwitnie, odżywając dopiero przy kolejnych obfitych deszczach. W ogrodzie potrzeba podlewania wynika bezpośrednio ze stanowiska. Kaczeńce sadzone na zagonach, w donicach czy rowach wymagają częstego i obfitego podlewania; właściwie ciężko jest tutaj przedobrzyć. Za to rośliny posadzone bezpośrednio w wodzie lub stale podmokłym bagnistym terenie doskonale radzą sobie bez naszej interwencji.

Aby ułatwić ogrodnikom życie, knieć błotna nie potrzebuje nawet nawożenia. Wręcz przeciwnie – podstawowym błędem w uprawie jest machinalne dosypywanie kaczeńcom nawozu, który prowadzi do słabego wzrostu, a nawet zasychania i plamistości liści. Z tego względu należy unikać również nawożenia roślin w bezpośrednim sąsiedztwie!

Rozmnażanie kaczeńców

Także rozmnażanie kaczeńców nie mogłoby być prostsze. Rośliny tworzą bowiem rozległe kępy, które wystarczy zasadniczo podzielić łopatą na mniejsze części, aby uzyskać młode, zdrowe sadzonki. Rozmnażanie tym sposobem jest możliwe zarówno wiosną, jak i jesienią, przy czym w tym ostatnim okresie wystarczy sadzić same kłącza wykopane spod ziemi.

Alternatywnie, można pokusić się o samodzielny zbiór nasion w lecie, po przekwitnięciu kwiatów i uformowaniu się torebki nasiennej. Lekko podsuszone w warunkach domowych, mogą być one wysiane już tej samej jesieni. Ta metoda jest jednak o tyle ryzykowna, że niektóre szlachetne odmiany kaczeńców nasion w ogóle nie wykształcają!

Ochrona kaczeńców

Kaczeńce bez problemów znoszą temperatury do -20 stopni C, więc w naszym klimacie przetrwają bez uszczerbku większość zim. Z racji na obecność toksycznych alkaloidów w tkankach zielonych nie są też obiektem zainteresowania mniejszych ani większych szkodników – unikają ich nawet zające i jelenie. Z chorób rzadko pojawia się na ich liściach charakterystyczny nalot typowy dla mączniaka prawdziwego, który można zwalczać klasycznym przeciwgrzybowym opryskiem.

Knieć błotną należy tak naprawdę chronić jedynie przed wysychaniem oraz ewentualnym przenawożeniem!
Kaczeńce jako kwiaty cięte w wazie, fot. shutterstock

Kaczeńce w ogrodzie

Knieć błotna to roślina specyficzna, niepolecana do wszystkich rodzajów ogródków. Tam bowiem, gdzie zagony wystawione są na pełne słońce, a ziemia jest dobrze przepuszczalna i ma skłonności do wysychania, lepiej jest postawić na inne gatunki, niż nieustannie walczyć o utrzymanie kaczeńców przy życiu. Z drugiej strony, jest to racjonalny, a wręcz naturalny wybór dla wszystkich posesji z miejscami stale wilgotnymi, niewskazanymi dla większości roślin ozdobnych.
Kaczeńce z powodzeniem dekorują więc brzegi strumyków, jeziorek i oczek wodnych, a mogą być wręcz sadzone w specjalnych koszykach wewnątrz akwenów, tuż przy brzegu. Ich wczesna pora kwitnienia oraz intensywnie żółty kolor są naprawdę uroczym akcentem wśród zaspanej jeszcze zieleni. Ponadto kaczeńce przy odrobinie uporu można sadzić na podmokłych zagonach i w donicach, zwłaszcza, jeśli zależy nam na spontanicznym rozroście i wypełnieniu pustej przestrzeni.

Jeśli chodzi o dobrych towarzyszy, kaczeńce doskonale prezentują się na tle tataraku zwyczajnego oraz długosza cynamonowego, dobrze kontrastują z również lubiącym wilgoć żółwikiem glabrą, lobelią wielką oraz kosaćcem różnobarwnym, a także dopełniają się wzajemnie z podobnymi wielkością zawilcem kanadyjskim, starcem zwyczajnym czy popularną niezapominajką błotną.

Miłośnicy kwiatów ciętych również będą usatysfakcjonowani, gdyż z kaczeńców da się tworzyć bujne i optymistyczne bukiety do waz i wazonów, bez szkody dla samej rośliny, która bez problemów obrośnie na nowo!
Diagram podsumowujący korzyści z uprawy kaczeńców; opracowanie własne

Niezwykłe odmiany kaczeńców

Jak widać, pospolite kaczeńce są w stanie dostarczyć ogrodnikom wiele radości przy minimalnym bagażu pracy. Te najpospolitsze, spotykane powszechnie w lasach i na łąkach, to idealna propozycja dla amatorów sielskich, naturalistycznych krajobrazów wokół domu. Ale i knieć błotna doczekała się swoich szlachetniejszych odmian, które nabyć można w centrach ogrodniczych. Na uwagę zasługuje przede wszystkim odmiana „Alba” o białych kwiatach z żółtym oczkiem, nienadająca się jednak do uprawy bezpośrednio w wodzie; „Multiplex” o pełnych kwiatach pojawiających się dwa razy w ciągu roku, „Flore Pleno” o większych pełnych kwiatach, czy olbrzymi kaczeniec „Auenwald” dorastający do 1 m wysokości!
Na koniec warto jeszcze wspomnieć, że poza swoją zdobnością, kaczeńce wszystkich odmian skutecznie przyciągają motyle i pszczoły, sprawiając, że ogród kipi życiem!
Agata Pavlinec

Bibliografia

  1. Gardener’s World.com; “Caltha palustris”; data dostępu: 2020-05-14
  2. Plant Care Today; “Marsh Marigold Care: How To Grow Caltha Palustris”; data dostępu: 2020-05-14
  3. Becca Badgett; “Caltha Cowslip Info: Tips For Growing Marsh Marigold Plants Marsh Marigold”; data dostępu: 2020-05-14
  4. Better Homes & Gardens ; “Marsh Marigold”; data dostępu: 2020-05-14
  5. North Carolina Extension Gardener,; “Calthia palustris”; data dostępu: 2020-05-14
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy