Podgrzybek brunatny - opis, występowanie i zdjęcia. Grzyb podgrzybek brunatny ciekawostki

Podgrzybek brunatny stanowi jeden z najbardziej poszukiwanych leśnych skarbów. To także ceniony składnik wielu dań. Z racji tego, że jest nieco tańszy od borowika, cieszy się sporą popularnością w naszej kuchni. Aromatyczny półgrzybek ma delikatny smak, który świetnie wzbogaci takie potrawy, jak pierogi, zapiekanki czy risotto. Występujący powszechnie w lasach iglastych podgrzybek to także cenne źródło witamin i minerałów. Czy łatwo go pomylić z innymi (niekoniecznie jadalnymi) grzybami?



pixabay.compixabay.com

Szacunkowo na Ziemi występuję aż 1,5 miliona różnorodnych gatunków grzybów. Dotychczas zbadano ponad 120 tysięcy, z czego kilkanaście tysięcy występuje w naszym kraju. Jednym z takich okazów jest podgrzybek brunatny (Boletus badius), zwany półgrzybkiem. Stanowi on gatunek grzybów należących do rodziny borowikowatych (Boletaceae). Łacińskie słowo badius oznacza w tym przypadku „przepięknie brunatny”. Poza podgrzybkiem brunatnym, dość dużą popularnością wśród grzybiarzy cieszy się podgrzybek zajączek, podgrzybek złotawy i podgrzybek żeberkowaty. Szerokim łukiem należy z kolei omijać podgrzybek szatański, który jest do tego stopnia toksyczny, że zjedzenie go może prowadzić do śmierci.

Rysopis podgrzybka

Jadalny podgrzybek brunatny jest w naszym kraju niezwykle powszechnym gatunkiem. Przy odrobinie wprawy, możemy go bez trudu znaleźć na terenie lasów iglastych. Sezon na półgrzybki zaczyna się w czerwcu, zaś kończy - w listopadzie. Jak możemy je rozpoznać pośród innych przedstawicieli leśnego runa?
Sinienie porów po zgnieceniu. By Roberto Zanon (Photo taken by Roberto Zanon) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY-SA 2.5 ], via Wikimedia Commons
pixabay.com


Dżentelmen w kapeluszu

Wypukłe lub nieco spłaszczone kapelusze młodych podgrzybków z reguły są koloru kasztanowo-brązowego, który, z wiekiem, może przybierać jaśniejszy odcień. Ich średnica może sięgać od 3 do 15 cm. Struktura kapelusza jest zazwyczaj matowa, przypominająca w dotyku filc. Umieszczone na jego spodzie rurki są jasne o oliwkowym odcieniu. Co ważne, w miejscu uszkodzenia nabierają sinego, a nawet błękitnego koloru. Z tego względu grzyby te są niekiedy potocznie nazywane „siniakami”. Co ciekawe, u młodych podgrzybków kapelusz jest poduchowaty i wywinięty, zaś z czasem  staje się bardziej płaski i rozpostarty.
Dostojna nóżka

Ciemnożółty trzon podgrzybka ma kształt walca o ostro zakończonej podstawie. Bywa lekko wybrzuszony lub wygięty. Jego struktura jest zaś pokryta sztywnymi włóknami. Młode owocniki charakteryzują się beczułkowatą nóżką pokrytą drobną siateczką. Po osiągnięciu dojrzałości, trzon staje się wydłużony i zwykle mierzy kilkanaście centymetrów.

Aromatyczny miąższ

Jadalny miąższ podgrzybka brunatnego ma barwę białawą lub lekko żółtą. Po nacięciu nożykiem jego zwarta struktura nabiera sinego odcienia. Aromat półgrzybka wyróżnia się mocno grzybową, a zarazem lekko owocową nutą. W smaku jest bardzo delikatny i miły dla podniebienia.
pixabay.com


Jak namierzyć podgrzybka?

Podgrzybki, mimo że niezwykle pożądane przez zbieraczy, występują dość licznie w naszych lasach. Charakterystyczne owocniki, wyrastające gromadnie, możemy spotkać zwykle nieopodal drzew iglastych od czerwca aż do listopada. Mogą przybierać różne kształty, które determinuje podszycie lasu i ukształtowanie terenu. Bywa że z jednej nóżki wyrastają aż dwa kapelusze.
Półgrzybki dość rozpowszechnione są również w lasach świerkowych z domieszką drzew liściastych. Najwięcej owocników występuje w okolicy sosen albo w miejscach nagromadzenia ściętego drewna, które ich grzybnia potrafi rozkładać. Na szczęście, dość ciężko jest pomylić charakterystycznego podgrzybka z trującym okazem. Należy jednak mieć na uwadze, że nieco podobny do niego jest  goryczak żółciowy o paskudnym smaku. 

Dar lasu pełny wartości odżywczych

Wbrew powszechnej opinii, grzyby nie są pozbawione wartości odżywczych. Z racji tego, że koegzystują z drzewami na zasadzie mikoryzy, dostarczają im związków mineralnych, których są doskonałym źródłem. Najwięcej wartości odżywczych znajdziemy w kapeluszach podgrzybków. Mimo że aż w 80% składają się z wody, słyną z wysokiej zawartości witamin, takich jak witamina A, witaminy z grupy B (B1, B2), witamina C, D, PP i E. Znajdziemy w nich również bogactwo soli mineralnych (potasu, żelaza, fosforu, sodu i wapnia). To także bogactwo mikroelementów, takich jak jod, miedź, cynk i mangan. Zawarte w podgrzybkach łatwo przyswajalne białko zbudowane z aminokwasów egzogennych sprawia, że są one wartościowym posiłkiem dla wegan i wegetarian. Mimo że kryją one w sobie także mnóstwo błonnika, nie dla wszystkich stanowią zdrowy posiłek. Ze względu na obecność ciężkostrawnej chityny są one niewskazane dla dzieci, osób starszych i mających problemy trawienne.
pixabay.com


Podgrzybki podane na tacy

Podgrzybki mają szerokie zastosowanie w polskiej kuchni. Stanowią doskonałą bazę do zup, sosów i marynat. Są także cenionym składnikiem suszy. Półgrzybków nie powinno się jednak pod żadnym pozorem spożywać na surowo, ponieważ w takiej formie wywołują dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Poddane odpowiedniej obróbce podgrzybki stanowią jednak doskonały składnik zapiekanek, risotto, zup, makaronów i pierogów.
Oto przepis na pożywną i smaczną zapiekankę z dodatkiem aromatycznych podgrzybków:

Składniki:

Przygotowanie:
Grzyby dokładnie czyścimy, myjemy i kroimy na kawałki. Następnie umieszczamy je na patelni i podduszamy chwilę razem z masłem, cebulką i odrobiną wody. Powstałą mieszankę przyprawiamy solą, pieprzem, po czym mieszamy i układamy na półmisku. Następnie dodajemy śmietanę, starty na tarce żółty ser i podsmażoną bułkę tartą. Tak przygotowane danie wystarczy wstawić do piekarnika i zapiec do momentu aż ser się rozpuści.
Smacznego!


Alicja Chrząszcz

Bibliografia

Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985.
www.beszamel.se.pl
www.polki.pl
www.poradnikzdrowie.pl

Moim zdaniem
Lubisz zbierać grzyby?
Ocena (4.0) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy