Definicja pojęcia:

odpady niebezpieczne

Odpady niebezpieczne odpady, które ze względu na swe właściwości fizyczne i chemiczne stanowią realne bądź potencjalne zagrożenie dla organizmów żywych oraz środowiska naturalnego.
  1. Odpady niebezpieczne i ich źródła
  2. Kryteria kwalifikacji odpadów jako odpady niebezpieczne
  3. Składniki odpadów niebezpiecznych
  4. Unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych

Odpady niebezpieczne i ich źródła

Odpadem niebezpiecznym określany jest każdy odpad pochodzący z gospodarczej lub bytowej działalności człowieka (gaz, ciecz, ciało stałe), który ze względu na swe właściwości i skład chemiczny stanowi realne bądź potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska naturalnego. Odpady niebezpieczne mogą powstawać jako produkty uboczne procesów technologicznych; mogą je stanowić pozostałości substancji używanych w danych procesach technologicznych (np. odczynniki), a także skażone urządzenie lub sprzęt pozostały po działalności wytwórczej lub wykorzystywany w procesie unieszkodliwiania substancji toksycznych.

Głównymi źródłami odpadów niebezpiecznych są:
Odpady biomedyczne, fot. shutterstock

Kryteria kwalifikacji odpadów jako odpady niebezpieczne

Odpady kwalifikowane są jako niebezpieczne, jeżeli ich właściwości oraz ich skład chemiczny stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt i środowiska naturalnego.

Właściwości odpadów niebezpiecznych:
  • wybuchowe – wybuchają pod wpływem ognia oraz są bardziej wrażliwe na wstrząsy lub tarcie niż dinitrobenzen;
  • utleniające – wykazują silnie egzotermiczne reakcje w kontakcie z innymi substancjami, w szczególności z substancjami łatwopalnymi;
  • wysoce łatwopalne – ciecze o bardzo niskiej temperaturze zapłonu (poniżej 21°C); substancje i mieszaniny samorzutnie zapalające się w kontakcie z powietrzem bez dostarczenia energii oraz uwalniające skrajnie łatwopalne gazy w kontakcie z wodą lub wilgotnym powietrzem; ciała stałe mogące zapalić się w wyniku krótkotrwałego kontaktu ze źródłem zapłonu; palące i tlące się nadal po usunięciu źródła zapłonu,
  • łatwopalne – ciecze o temperaturze zapłonu wyższej od 21°C i niższej bądź równej -55°C;
  • drażniące – wywołują stan zapalny w przypadku krótkotrwałego, długotrwałego lub wielokrotnego kontaktu ze skórą lub błonami śluzowymi;
  • szkodliwe – powodują ograniczone zagrożenie dla zdrowia w przypadku połknięcia, wdychania lub wniknięcia przez skórę;
  • toksyczne – powodują zgon, ostre lub przewlekłe niekorzystne skutki dla zdrowia człowieka w przypadku połknięcia, wdychania lub wniknięcia przez skórę w bardzo małych ilościach;
  • rakotwórcze – przyczyniają się do powstawania raka lub zwiększenia częstości jego występowania w przypadku połknięcia, wdychania lub wniknięcia przez skórę;
  • żrące – mogą w wyniku kontaktu z żywymi tkankami powodować ich zniszczenie;
  • zakaźne – zawierają mikroorganizmy chorobotwórcze i ich toksyny powodujące choroby u organizmów żywych;
  • działające szkodliwie na rozrodczość – są przyczyną deformacji u potomstwa lub wzrostu częstości ich występowania w przypadku połknięcia, wdychania lub wniknięcia przez skórę;
  • mutagenne – są przyczyną dziedzicznych wad genetycznych lub wzrostu częstości ich występowania w przypadku połknięcia, wdychania lub wniknięcia przez skórę;
  • substancje, które w wyniku kontaktu z wodą, powietrzem lub kwasem uwalniają toksyczne lub wysoce toksyczne gazy;
  • substancje wydzielające inną substancję o właściwościach niebezpiecznych po zakończeniu procesu unieszkodliwiania;
  • ekotoksyczne – stwarzają natychmiastowe lub opóźnione zagrożenie dla co najmniej jednego z elementów środowiska.
Zużyte baterie, fot. shutterstock

Składniki odpadów niebezpiecznych

Składowisko odpadów niebezpiecznych, fot. shutterstock

Unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych

Unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych ma na celu poddanie odpadów procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu doprowadzenia ich do stanu nie stwarzającego zagrożenia dla organizmów żywych i środowiska naturalnego.

Wyróżnia się następujące metody unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych:
  • fizykochemiczne – procesy rozdzielania i zestalania fazowego, za pomocą których odpady wiązane są w obojętną dla środowiska, nieprzepuszczalną masę;
  • biologiczne – kompostowanie odpadów organicznych, sterowana fermentacja metanowa odpadów;
  • termicznespalanie odpadów, mające na celu redukcję ich objętości i odzysk energii;
  • przekształcanie odpadów do postaci surowców pierwotnych lub wtórnych – recykling surowcowy;
  • składowanie – odpady, które nie mogły zostać poddane innym metodom unieszkodliwiania oraz pozostałości po kompostowaniu i spalaniu odpadów.

Bibliografia

  1. “Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. zastępujące załącznik III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014).”; ;
  2. “Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2013 poz. 21).”; ;
  3. William C. Blackman, Jr; “Basic Hazardous Waste Management”; CRC Press, 2001;
  4. Gary W. VanLoon, Stephen J. Duffy; “Chemia środowiska ”; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007;
  5. Bernd Bilitewski, Georg Hardtle, Klaus Marek; “Podręcznik gospodarki odpadami – teoria i praktyka”; Wydawnictwo Seidel-Przywecki, Józefosław, 2003.;
  6. Czesława Rosik-Dulewska; “Podstawy gospodarki odpadami”; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000;
Legenda. Pokaż objaśnienia oznaczeń i skrótów
Szukaj
Oceń stronę
Ocena: 4.9
Wybór wg alfabetu:
a b c ć d e f g h i j k l ł m n o q p r s ś t u v w x y z ż ź
Pasaż zakupowy