Paciorecznik ogrodowy (kanna) roślina – sadzenie, uprawa i pielęgnacja paciorecznika ogrodowego

Paciorecznik ogrodowy zwany też kanną (Canna x generalis) to roślina występująca naturalnie w regionie obu Ameryk, która do Europy dotarła dopiero w epoce wielkich odkryć geograficznych i to paradoksalnie z Indii. Typowa dla tropikalnej i subtropikalnej strefy klimatycznej, zaadaptowała się także w klimacie umiarkowanym, przede wszystkim dzięki wysiłkom ogrodników, którzy do dnia dzisiejszego stworzyli już dziesiątki zdobnych odmian paciorecznika.



Kwiat paciorecznika ogrodowego, fot. shutterstockKwiat paciorecznika ogrodowego, fot. shutterstock
  1. Paciorecznik ogrodowy - wymagania glebowe
  2. Sadzenie i uprawa paciorecznika ogrodowego
  3. Podlewanie i nawożenie paciorecznika ogrodowego
  4. Rozmnażanie paciorecznika ogrodowego
  5. Ochrona paciorecznika ogrodowego
  6. Zastosowanie paciorecznika ogrodowego
  7. Podsumowanie
Botaniczny rodzaj Canna obejmuje zaledwie 10 gatunków występujących w stanie naturalnym od terytorium południowych Stanów Zjednoczonych po północną Argentynę. Rozwleczone po świecie rośliny zdołały jednak zadomowić się również na innych kontynentach, stając się czasem wręcz gatunkami inwazyjnymi – najczęściej dotyczy to paciorecznika indyjskiego (C. indica).
Wielki boom uprawy kann przypada na epokę wiktoriańską, kiedy to na fali rozwoju brytyjskiego imperium kolonialnego ogrodnicy zafascynowani byli powszechnie wszelką egzotyką. Wówczas to pojawiły się zapierające dech w piersiach swą dekoracyjnością odmiany  - od gigantów sięgających nawet 3 metrów wysokości po francuskie kultywary karłowate.

Mieszańce zaliczane do pacioreczników ogrodowych, które uprawiane są w naszej strefie klimatycznej, najczęściej dorastają do wysokości od kilkudziesięciu do 180 cm. Charakterystyczną ich cechą są przede wszystkim duże, bardzo zdobne liście okręcone wokół łodygi i często przebarwiające się na odcienie brązu i czerwieni. Kanny zakwitają latem, zwykle pod koniec lipca lub w pierwszej połowie sierpnia, i zdobią zagony aż do jesieni. Na szczycie łodyg pojawiają się dość nietypowe kwiatostany w formie kłosów złożonych z kwiatów o bardzo wąskich, pierzastych prawie płatkach. Najczęściej jednobarwne odmieniają się przez różne tony żółci, pomarańczy i czerwieni.

Paciorecznik ogrodowy - wymagania glebowe

Cena, jaką ogrodnicy muszą zapłacić za możliwość hodowania kann w klimacie umiarkowanym, to dość wyśrubowane wymagania. Paciorecznikom przede wszystkim trzeba zapewnić minimum 6-8 godzin nasłonecznienia, więc stanowiska zacienione zdecydowanie nie są wskazane. Ponadto, na wzór żyznych obszarów tropikalnych, zagon powinien być dobrze przekopany i bogaty w substancje próchnicze. Dobrej jakości ziemię ogrodową warto więc wymieszać z substratem ogrodniczym oraz gnojówką, ewentualnie dojrzałym kompostem. Gleba powinna być dobrze przepuszczalna, a optymalnie także stale wilgotna, choć w praktyce paciorecznik ogrodowy znoszą bez większych problemów także nieprzesadnie długie okresy suszy.

Sadzenie i uprawa paciorecznika ogrodowego

Podziemną częścią paciorecznika ogrodowego jest kłącze i to ono najczęściej sadzone jest na zagonie. Alternatywnie, można również nabyć gotowe sadzonki tej rośliny, ale w obu przypadkach z sadzeniem czekamy do drugiej połowy maja, aż ziemia się ociepli, a ryzyko przymrozków minie.

Wybierając kłącza w sklepie, upewnijmy się, że są duże, dość twarde i jędrne, a ponadto widać na nich od 3 do 5 oczek – to one decydują o końcowym wzroście rośliny i jej kwitnięciu. Umieszczamy je w glebie na głębokości ok. 10 cm, upewniając się, że końcówki kłącza skierowane są ku górze. Odstępy między poszczególnymi kannami zależą od odmiany i wynosić powinny od 45 cm przy mieszańcach karłowatych po 90 cm przy największych kultywarach.

Po posadzeniu kłącze lekko dociskamy ziemią, porządnie podlewamy i lekko mulczujemy korą lub skoszoną trawą.

W okresie kwitnienia istotne jest usuwanie pojedynczych suchych kwiatów, co przedłuża zdobność rośliny. Gdy cały kłos zeschnie i nie widać już na nim żadnych nowych pączków, można go śmiało odciąć ostrym sekatorem wraz z górną częścią łodygi, pozostawiając na zagonie jedynie zdobne liście.
Paciorecznik w fazie pąków, fot. shutterstock

Podlewanie i nawożenie paciorecznika ogrodowego

Kanny lubią wilgoć i od posadzenia do zakwitnięcia warto pieczołowicie dbać o regularne nawadnianie zagonu czy donicy. Nie ma przy tym żadnej sztywnej zasady dotyczącej częstotliwości podlewania – najlepiej jest polegać na teście palca. Umieszczony w podłożu pod paciorecznikiem powinien zawsze w stanie być wyczuć wilgoć w ziemi.

Kanny warto regularnie nawozić, aby cieszyć się pięknym kwieciem. W tym celu poleca się nawóz uniwersalny lub produkt o zwiększonym poziomie fosfatów – aplikować go należy w postaci płynnej przynajmniej raz na miesiąc, zwracając uwagę, aby preparat dostał się tylko do podłoża – nie zaś na kwiaty lub liście. Nawożenie należy zakończyć ok. 6 tygodni przed spodziewanymi pierwszymi przymrozkami.

Rozmnażanie paciorecznika ogrodowego

Pacioreczniki rozmnaża się na dwa sposoby – przez nasiona oraz przez podział kłączy. Ten drugi sposób jest łatwiejszy i przynosi ogólnie lepsze efekty. Do pracy przystępujemy wiosną wykorzystując zeszłoroczne kłącza. Dzielimy je ostrym, czystym nożem na kawałki, tak, aby każdy miał minimum jedno oczko. Następnie pozostawiamy do wyschnięcia na powietrzu. Miejsca cięcia warto obsypać miałem węglowym dla lepszego zabliźnienia. Gdy rany przyschną, kłącza wkładamy do doniczek z ziemią i przetrzymujemy w cieple i wilgoci aż do drugiej połowy maja.

Jeśli chodzi o rozmnażanie z nasion, to sam zbiór jest dość łatwy – wystarczy pozwolić niektórym kwiatom uschnąć na łodydze. Niestety, same nasiona mają twardą otoczkę, która sama nie pęknie, gdy wysiejemy je do gleby. Dlatego poleca się namaczanie na 24 godziny w ciepłej wodzie, a jeszcze lepiej usuwanie pilnikiem lub papierem ściernym górnej warstwy. Tak przygotowane nasiona umieszczamy płytko w wilgotnym substracie i przechowujemy w temperaturze 21-24 stopni C, przykryte folią spożywczą. Po kilku tygodniach na podłożu ukażą się małe listki – gdy osiągną wysokość ok. 15 stopni można je przesadzić na zewnątrz, pod warunkiem sprzyjającego pogody i kilku dni uprzedniego hartowania.

Ochrona paciorecznika ogrodowego

Kanny nie przeżyją zimy w polskich warunkach i to jest największą ich wadą. Co roku na jesień należy bowiem wykopywać kłącza i przetrzymywać je w ogrzewanych wnętrzach, w stale wilgotnej glebie. Gdy pierwszy przymrozek uszkodzi więc liście, obcinamy je i wyrzucamy, a kłącze wyjmujemy ziemi – nie trzeba go przy tym specjalnie oczyszczać.

Niestety, pacioreczniki mają też skłonność do zapadania na wirusową chorobę przenoszoną przez mszyce, która objawia się schnącymi i żółknącymi strefami na liściach. Nie ma żadnych środków walki z patogenem i większość źródeł poleca dotknięte rośliny zniszczyć. Niestety, wirus jest już dość rozpowszechniony w Europie i nawet kupując kłącza u hodowcy nie możemy być pewni ich zdrowia. Z kolei pomarańczowe plamy na liściach mogą być objawem grzybicznej rdzy i wymagają oprysku fungicydem oraz usunięcia chorych części rośliny.
Zagon pełen pacioreczników, fot. shutterstock

Zastosowanie paciorecznika ogrodowego

Paciorecznik indyjski w naturalnym środowisku jest nie tylko jednym z cudów Matki Natury, ale także cenną rośliną uprawną. Jego kłącza w młodej postaci są bowiem jadalne i bywają podawane jako warzywo. Ze starszych bulw pozyskuje się skrobię m.in. do karmienia zwierząt hodowlanych. Ponadto z liści wytwarza się brązowy papier, z nasion biżuterię, a z włókien znajdujących się w łodygach tradycyjne plecionki.

W ogrodzie kanny są oczywiście przede wszystkim ozdobą, która dzięki swej imponującej wysokości może pomóc rozdzielać poszczególne strefy funkcjonalne. Najpiękniej pacioreczniki prezentują się przy tym w skupiskach po kilkanaście, porastając np. trawnikowe wysepki. Istnieje również możliwość sadzenia ich w dużych donicach jako dekoracyjne solitery na tarasie czy ogrodowym patio. Jeśli chodzi o dobrych kompanów, to projektanci zieleni chętnie łączą kanny z liliowcami, jeżówkami, baptysjami czy kufeami, a także wysokimi trawami ozdobnymi.

Podsumowanie

Wielu ogrodników boi się pacioreczników jako roślin zbyt egzotycznych jak na polskie warunki. W praktyce okazuje się, że uprawa nie jest wcale taka trudna, a efekt naprawdę bywa zdumiewający, zwłaszcza, jeśli wybierzemy różnobarwne kultywary. Na uwagę zasługują m.in. kanny wodne (C. glauca), które wspaniale ozdabiają brzegi ogrodowych jeziorek. Poza tym ogrodnicy dzielą ogrodowe na pacioreczniki na kilka grup, spośród których szczególnie popularne są kanny Crozy o ścisłych kwiatostanach (m.in. żółta „R. Wallace” czy czerwona z żółtymi brzegami „Konig Charlotte”), kanny włoskie o dużych, luźniejszych kwiatach (np. czerwona „Roi Humbert” czy żółta „Austria”) oraz hybrydy uprawiane głównie dla pięknych, wybarwionych liści, np. „Auguste Ferrier” czy „Ferrandii”). Miłośnikom mniejszych form można za to polecić dorastające do maksimum 50 cm odmiany „Puck” czy „Flamenche”.
Agata Pavlinec

Bibliografia

  1. OldHouseGardens; “Cannas Through History — And Today”; data dostępu: 2019-08-16
  2. The Flower Expert; “Cannas”; data dostępu: 2019-08-16
  3. Nikki Tilley; “Canna Lily Care: How To Grow Canna Lilies”; data dostępu: 2019-08-16
  4. Gardenia; “Learn How To Plant, Care And Grow Splendid Canna Lilies”; data dostępu: 2019-08-16
  5. Bunny Guinness; “Cannas: hot, tropical and easy to grow”; data dostępu: 2019-08-16
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy