Ochrona gleby - aspekty, cele i sposoby ochrony gleby. Degradacja gleby

Ochrona gleby zmierza nie tylko do zmniejszania uciążliwości działań człowieka na środowisko, ale także do renaturalizacji terenów już zniszczonych i przywracania ponownie ich funkcji przyrodzie.



Ochrona gleby, to ważny element ochrony środowiska, fot. shutterstockOchrona gleby, to ważny element ochrony środowiska, fot. shutterstock

Zanieczyszczenia ziemi (w węższym pojęciu gleb) są oczywiście powiązane ze stanem całego środowiska, a wpływają na nie pośrednio zanieczyszczenia wód i powietrza. Podobnie jak w przypadku pozostałych zanieczyszczeń, do zatruwania ziemi przyczynia się rozwój przemysłu i urbanizacja, ale także komunikacja i rolnictwo. Jednak źródłem zanieczyszczeń ziemi jest nie tylko działalność człowieka związana z produkcją przemysłową czy rolniczą, ale także wszelkie przekształcenia krajobrazu.
Niszczenie siedlisk różnych gatunków (np. wycinanie puszczy tropikalnej, zaśmiecanie lasów), przeznaczenie kolejnych ziem pod zabudowę (postępująca urbanizacja), czy też przekształcenia w krajobrazie rolniczym (melioracja, intensyfikacja produkcji, wypalanie traw) powodują daleko idące zmiany. W efekcie dochodzi do zmian mikroklimatu, a w dalszej kolejności do stepowienia, wyjaławiania gleb, wyginięcia niektórych gatunków. Skutkiem tych zmian są całe połacie terenu skażonego przez przemysł, lub zniszczonego przez intensywne uprawy, na którym nawet przyroda odradza się z trudem.

Ochrona ziemi (gleb) zmierza więc nie tylko do zmniejszania uciążliwości działań człowieka na środowisko, ale także do renaturalizacji terenów już zniszczonych i przywracania ponownie ich funkcji przyrodzie, czy człowiekowi. Oczywiście zarówno użytkowanie gleb (np. rolnictwo), jak i wprowadzanie do środowiska zanieczyszczeń (np. wysypiska śmieci), obwarowane jest odpowiednimi aktami prawnymi. W Polsce monitoring jakości gleby i ziemi w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska prowadzi Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.aktami prawnymi.
Zanieczyszczenie ziemi, fot. shutterstock
Ochrona ziemi i gleby może być realizowana przez podejmowanie działań takich jak:
  • Ograniczenie emisji zanieczyszczeń przemysłowych i komunikacyjnych. Działania takie mogą obejmować zarówno inwestycje w nowe technologie (lub modernizację już istniejących), jak i propagowanie określonych środków transportu. Zagadnienia te ściśle łączą się zarówno z ochroną powietrza jak i wody, bo ich stan bezpośrednio wpływa na skażenie gleb (ziemi),
  • Ograniczenie uciążliwości rolnictwa dla środowiska. Działania takie mogą obejmować zarówno ograniczenie intensywności produkcji (farmy wielkoprzemysłowe, monokulturowe gospodarstwa, mniejsze nawożenie itp.) jak i też biologiczną ochronę upraw, stosowanie płodozmianu czy wreszcie ograniczenie zmian krajobrazu (np. zachowanie zadrzewień śródpolnych),
  • Przewracanie prawidłowych stosunków wodnych co zapobiega m in. stepowieniu. Możliwe jest tutaj zarówno stosowanie ochrony biernej (np. obszary chronionego krajobrazy, rezerwaty itp.), jak i czynnej (np. mała retencja, prawidłowa melioracja, nasadzenia drzew),
  • Odpowiednia edukacja ekologiczna (uświadomienie szkodliwości wypalania traw, czy zaśmiecania lasów),
  • Budowanie bezpiecznych składowisk odpadów i wysypisk śmieci (lub modernizacja już istniejących). Chodzi tutaj nie tylko o odizolowanie od środowiska takich terenów, ale także o ich rekultywację po okresie użytkowania. Z zagadnieniem tym wiąże się także recykling i segregacja śmieci.
Zanieczyszczenia ziemi można podzielić w zależności od źródła ich pochodzenia. Do najczęściej występujących można zaliczyć: zanieczyszczenia przemysłowo-chemiczne (np. sole metali ciężkich, substancje ropopochodne), rolnicze (np. związki azotu i fosforu z nawozów mineralnych, bakterie i pasożyty z nawozów naturalnych, środki ochrony roślin), czy wreszcie związane z działalnością bytową człowieka (składowiska odpadów i śmieci, zaśmiecanie lasów). Osobną kategorię stanowią szkody związane z przekształceniem krajobrazu: działalność kopalni odkrywkowych i głębinowych, zaśmiecanie środowiska, wypalanie traw, budownictwo itp.
Ekologia.pl
Ocena (3.8) Oceń:
Pasaż zakupowy