Największe ssaki na świecie

Największe żyjące współcześnie zwierzęta na świecie nie są zwierzętami lądowymi. Stworzenia żyjące na lądzie muszą walczyć z siłami grawitacji, aby przetrwać, co skutecznie ogranicza ich rozmiary. Natomiast stworzenia oceaniczne nie mają takich ograniczeń, ponieważ siła wyporu wody równoważy siłę przyciągania ziemskiego, pozwalając osiągać gigantyczne rozmiary. Jako największe ssaki, wieloryby tworzą niesamowitą kolekcję zwierząt, która od tysięcy lat fascynowała i zachwycała badaczy i obserwatorów. Ssaki te są powiązane ze starożytnymi kulturami, odegrały kluczową rolę w rozwoju całych narodów i są jednymi z najbardziej poszukiwanych gatunków na świecie. Podczas gdy wieloryby występują w różnych rozmiarach, ludzi zawsze przyciągały największe z tych niesamowitych stworzeń. Oto 10 największych ssaków na świecie!



Płetwal błękitny, fot. shutterstockPłetwal błękitny, fot. shutterstock
  1. Płetwal błękitny
  2. Płetwal zwyczajny
  3. Waleń
  4. Kaszalot spermacetowy
  5. Wal grenlandzki (Bowhead whale)
  6. Długopłetwiec oceaniczny, humbak
  7. Płetwal czerniakowy
  8. Pływacz szary
  9. Płetwal Bryde'a
  10. Płetwal karłowaty

Płetwal błękitny

Jakie jest największe ssak na świecie? Bezapelacyjnie wygrywa płetwal błękitny (Balaenoptera musculus). Pod względem wielkości płetwal błękitny jest nie tylko największym żyjącym zwierzęciem, ale także największym zwierzęciem, jakie kiedykolwiek istniało - osiągając długość około 30 metrów i wagę około 180 ton. Samo serce płetwala błękitnego może ważyć tyle, co samochód, a jego język ‒ tyle co słoń. Nowo narodzone płetwale błękitne ważą około 3 tony, a największy zarejestrowany płetwal błękitny ważył zdumiewające 190 ton!
Płetwal błękitny, fot. shutterstock

Płetwal zwyczajny

Przy długości około 24 metrów i wadze do 70 ton płetwal zwyczajny jest drugim co do wielkości wielorybem na świecie. Jest to również jeden z najszybszych wielorybów, który może osiągnąć maksymalną prędkość około 50 kilometrów na godzinę, stąd jego przydomek „chart morski”. Płetwal zwyczajny ma asymetryczne ubarwienie, którego używa podczas polowania na ryby. Według naukowców, wieloryby te krążą i pokazują swoje białe podbrzusze docelowej ławicy, a spłoszone ryby zbijają się w ciasną grupą i dzięki temu łatwiej upolować zdobycz. Oprócz ryb, wieloryb żywi się krylem, kałamarnicami i skorupiakami. Ma charakterystyczny kolor na żuchwie, biały po lewej i czarny po prawej stronie. Wielorybnictwo komercyjne jest największym zagrożeniem dla płetwali zwyczajnych, a dzisiejsza populacja wynosi około 50 000 osobników.
Płetwal zwyczajny, fot. shutterstock

Waleń

Waleń jest w rzeczywistości zbiorem trzech bardzo podobnych gatunków wielorybów: walenia biskajskiego, japońskiego i południowego. Każdy z tych wielorybów charakteryzuje się okrągłymi ciałami, otworami w kształcie litery V i bardzo ciemną skórą. Przeciętny wieloryb może urosnąć do 18 metrów długości i ważyć do 100 ton. Ciekawostką jest to, że waleń ma największe jądra, większe nawet od byka. Jest to gatunek fiszbinowy - pokarm zdobywa pływając z otwartym pyskiem i nagarniając do niego wodę wraz z pokarmem, następnie zamyka pysk, wodę odfiltrowuje a skorupiaki które zatrzymały się na fiszbinach zbiera językiem. Zimą podróżuje na południe, gdzie łączą się w pary i cielą się, a wiosną migruje na północ. Komunikuje się poprzez wokalizację. Waleń może żyć od 70 do 100 lat.
Waleń południowy, fot. shuttertock

Kaszalot spermacetowy

Nazwa ang. sperm whale – pochodzi od spermatocetu, czyli białej substancji przypominającej spermę. Dawniej spermatocet był poszukiwany przez komercyjnych wielorybników do produkcji świec, olejków i smarów. Substancja ta była początkowo mylona z nasieniem wieloryba, ale w rzeczywistości jest to gęsta woskowata substancja zwana ambrą znajdującą się w jego głowie. Kaszaloty spermacetowe słyną z tego, że mają największe mózgi na świecie – są 5 razy cięższe od ludzkiego mózgu. Są także największymi uzębionymi drapieżnikami. Mają od 20 do 26 zębów po każdej stronie żuchwy. Te ogromne zęby nie są jednak używane tak często do polowań, jak mogłoby się wydawać. Używane są głównie przez samców do walki z rywalami. Samice podróżują i żyją w grupach, podczas gdy samce kaszalotów są samotnikami, z wyjątkiem godów. Kaszaloty osiągają średnio 20,5 metra długości, a ważą do 56 ton. Należy jednak zauważyć, że wielorybnictwo mogło zmniejszyć ogólny rozmiar kaszalotów, ponieważ największe były celem łowców wielorybów.
Kaszalot spermacetowy, fot. shutterstock

Wal grenlandzki (Bowhead whale)

Wal grenlandzki to dobrze znany olbrzym wód Arktyki. Nazwa bowhead pochodzi od kształtu ich głów. Na ruchy wielorybów grenlandzkich wpływa topnienie i zamarzanie lodu w ich środowisku. Ich duże głowy mają potężne czaszki i mocne ciała, które pozwalają im kruszyć lód. W rzeczywistości czaszka wala grenlandzkiego zajmuje jedną trzecią całego ciała. Mają też grubą warstwę tłuszczu - około 50 cm, który daje im termiczny komfort w zimnych wodach Arktyki. Mogą ważyć od 75 do 100 ton. Mierzą od 15 do 20 metrów długości. Żywią się zooplanktonem. Wal grenlandzki może zjeść do 2 ton pokarmu dziennie.
Bowhead whale, fot. shutterstock

Długopłetwiec oceaniczny, humbak

Humbak lub Megaptera novaeangliae to gatunek fiszbinowca. Znany jest z charakterystycznego kształtu ciała i wdzięku z jakim porusza się w wodzie. Ma wyraźny garb, od którego wziął swoją nazwę, oraz czarne ubarwienie grzbietu. Największym humbakiem w historii była samica ważąca 99 ton. Ale większość wielorybów waży od 28 do 33 ton i może osiągać 20 metrów długości. Są, podobnie jak inne wieloryby, filtratorami. Jedzą małe ryby i kryl. Są najwybitniejszymi wędrowcami wśród wszystkich gatunków wielorybów. Pokonują do 4900 km rocznie. Latem migrują do wód strefy umiarkowanej wokół równika. Robią też niezłe show swoimi akrobatycznymi stylami. Humbaki są doskonałe w pływaniu, pomimo swoich wielkich rozmiarów i wagi. Z łatwością wyrzucają swoje ciała z wody i odbijają się od jej powierzchni. To zachowanie, według niektórych naukowców, jest pokazem stanu zdrowia, który ma zaimponować samicom w okresie godowym. Humbaki żyją około do 50 lat. Występują głównie na północnym Pacyfiku, w Zatoce Alaski i Maine, a nawet na Morzu Arabskim. Inną niesławną cechą są ich zapadające w pamięć piosenki; mieszanka wycia, płaczu i jęków, które trwają godzinami. Śpiewakami są samce i można ich usłyszeć w odległości nawet 30 km.
Humbak, fot. shutterstock

Płetwal czerniakowy

Płetwal czerniakowy to duży ssak o wyjątkowym zachowaniu migracyjnym. Może mierzyć do 18 metrów długości. Waga może osiągnąć 28 ton. Pomimo rozmiarów płetwal czerniakowy jest szybki, poruszając się z prędkością 50 kilometrów na godzinę. Dieta wieloryba składa się głównie z krylu, widłonogów i zooplanktonu. Wieloryb może dziennie spożywać aż 900 kilogramów jedzenia. Migruje latem z subpolarnych wód do umiarkowanych wód subtropikalnych, gdzie odbywają się gody. Ich populacje zmniejszyły się w XIX i XX wieku głównie z powodu polowań. Na liście IUCN jest gatunkiem zagrożonym wymarciem (kategoria EN). Zabijany dla tłuszczu, mięsa, skór i fiszbinu. Zagrożony przez zanieczyszczenie chemiczne oraz hałas generowany przez statki.
Płetwal czerniakowy. Źrodło: NOAA

Pływacz szary

Pod numerem 8 znajduje się szary wieloryb, który należy do gigantów morskich. Pływacz szary mierzy do 15 metrów długości i może ważyć do 27 ton. Jego nazwa wywodzi się od szaro-białych wzorów na ciele. Jest to wieloryb fiszbinowy występujący u wybrzeży północnego Pacyfiku, Atlantyku, widywany jest także w Morzu Śródziemnym, a nawet na południu u wybrzeży Namibii. Naukowcy dokonali obserwacji tego żywiołowego wędrowca przez Pacyfik. Jest znany jako „Diabelska Ryba” ze względu na jego opór podczas chwytania. Szare samice wielorybów są również energicznymi obrończyniami swoich cieląt. Ciąża pływacza szarego trwa do 13 miesięcy.
Pływacz szary, fot. shutterstock

Płetwal Bryde'a

Płetwale Bryde'a mogą dorastać do 15 metrów długości i ważyć nawet 26 ton. Żywią się krylem, kalmarami, ławicami ryb i innymi małymi skorupiakami. Ich nazwa pochodzi od Johana Bryde'a, Norwega, który pomógł założyć pierwszą stację wielorybniczą w Afryce Południowej. Jest to wieloryb o ograniczonych zachowaniach migracyjnych, żyjący w umiarkowanych wodach równika przez cały rok. Płetwale Bryde'a są samotnikami, choć czasami można je znaleźć w małych grupach, zwłaszcza samic i cieląt. Wieloryb ten jest szczególnie nieśmiały i podczas wypływania na powierzchnię wody nie odsłania więcej niż głowę.
Płetwal Bryde'a, fot. shutterstock

Płetwal karłowaty

Na ostatniej pozycji znajduje się płetwal karłowaty, który dorasta do 7 metrów, a ważyć może  nawet 5 ton. Płetwal karłowaty spotykany jest na całym świecie. W zimie częściej przebywa w wodach cieplejszych, w lecie w chłodniejszych. Miejscami obserwowany jest cały rok. Z powszechnych obserwacji wynika, że te wieloryby podróżują samotnie lub w parach. Najczęściej obserwuje się je w płytkich wodach. Dawniej populacja płetwala karłowatego była mocno przetrzebiona. Polowano na niego na mięso i olej. Obecnie poważnym zagrożeniem pozostaje nadal wielorybnictwo ale także zanieczyszczenie chemiczne oraz hałas generowany przez statki. Naturalnymi wrogami są orki.
Płetwal karłowaty, fot. shutterstock
Ekologia.pl (JSz)

Bibliografia

1. “https://wildlifetrip.org/largest-whale-species-on-the-planet/”; data dostępu: 2022-01-19
2. “https://nayturr.com/largest-whales-in-the-world/”; data dostępu: 2022-01-20
3. “https://oceaninfo.com/list/largest-whale-species/”; data dostępu: 2022-01-20
4. “https://ocean.si.edu/ocean-life/marine-mammals/what-largest-whale-cetacea-size-comparison-chart”; data dostępu: 2022-01-20

Ocena (3.0) Oceń: