Kalina koralowa krzew – sadzenie, uprawa i pielęgnacja kaliny koralowej

Kalina koralowa to krzew naturalnie występujący w Europie i Azji Środkowo-Wschodniej, który choć „pospolity”, jest cenioną ozdobą wielu przydomowych ogrodów. Zdaniem antropologów kalina koralowa już za czasów pradawnych Słowian cieszyła się wielkim uznaniem jako symbol nietykalności, dziewiczości i słońca.



Kalina koralowa; źródło: pixabayKalina koralowa; źródło: pixabay
  1. Kalina koralowa – wymagania glebowe
  2. Uprawa i sadzenie kaliny koralowej
  3. Podlewanie i nawożenie kaliny koralowej
  4. Rozmnażanie kaliny koralowej
  5. Ochrona kaliny koralowej
Nasi przodkowie ponoć chowali się przed burzą w gałęziach kaliny, bo pioruny miały zawsze omijać z daleka te piękne krzewy o białych kwiatach. Wedle tradycji kresowych ich moc chroniła również przed demonami, a nawet miłosnymi czarami!

Krzewy kaliny koralowej (Viburnum opulus) osiągają nawet 3-4 metry wysokości i do 2 metrów szerokości, rozszerzając swą koronę ku górze. Duże zielone liście o formie trójklapowanej, przypominającej nieco liść jaworu, rozwijają się razem z kwiatami, najczęściej w maju. Białe kwiatostany są szczególnie zdobne dzięki swojej nietypowej strukturze – środkowe kwiaty przypominają delikatne małe dzwonki, które po obrysie otoczone są większymi pięciopłatkowymi kwiatami. W sierpniu liście ulegają przebarwieniu na żółty, pomarańczowy i brązowy kolor, a z przekwitniętych kwiatów powstają czerwone owoce o wyglądzie błyszczących korali, którym kalina zawdzięcza swoją nazwę. Korale kaliny utrzymują się na gałęziach przez całą zimą, stając się prawdziwą ozdobą zaśnieżonego ogrodu.

Szczęśliwi posiadacze kaliny będą w ciągu roku mieli szansę podziwiać dziesiątki zwierząt, które zafascynowane są kwitnącym na biało krzewem. Od zapylających jego kwiaty muchówek i pszczolinków, przez żywiące się nektarem kaliny motyle, a skończywszy na licznych gatunkach ptactwa, które przepadają za czerwonymi owocami.

Kalina koralowa – wymagania glebowe

W stanie naturalnym kalina rośnie na łąkach, w wilgotnych skupiskach krzewów oraz wzdłuż dróg. Jako gatunek bardzo dobrze zaadaptowany z łatwością rozwija się w cięższych, gliniastych glebach, ale potrzebuje sporo substancji odżywczych i wapnia. Jeśli ziemia w ogrodzie jest bardzo uboga, poleca się wzbogacić ją kompostem przed sadzeniem, aby zapewnić lepszy rozwój kwiatów i szybszy wzrost pędów. Kalina nie jest jednak kapryśna, jeśli chodzi o poziom nasłonecznienia – dobrze radzi sobie i na słońcu, i w cieniu. Dość tolerancyjnie reaguje również na odczyn podłoża – lekko kwaśne, neutralne i lekko alkaliczne gleby są dla niej optymalne (pH od 6,0 do 8,0).
Kalina japońska. von Photo by and (c)2010 Derek Ramsey (Ram-Man) [GFDL 1.2], vom Wikimedia Commons
2 Kwiatostan kaliny koralowej; źródło: pixabay.com

Uprawa i sadzenie kaliny koralowej

Kalinę koralową, jak większość krzewów, sadzi się w ogrodzie na wiosnę lub jesień; idealnie w pochmurny dzień. Może ona przy tym przyjmować rolę solitery, np. po środku zagonu lub wyspy trawnikowej, albo stanowić część żywopłotu, np. na przemian z innymi gatunkami krzewów. Miejsce pod roślinę należy przede wszystkim dokładnie oczyścić z chwastów, a następnie porządnie przekopać. Sama jama powinna mieć wymiary od 30-70 cm głębokości po 40-70 cm szerokości (w zależności od wielkości sadzonki), ale jeśli dodatkowo spulchnisz podłoże wokół, korzenie będą się łatwiej rozrastać. Bardzo ubogą glebę warto wzbogacić kompostem i tak przygotowaną mieszanką wymościć jamę na dnie i po bokach. Bryłę korzeniową rośliny po wyjęciu z donicy warto namoczyć w wiadrze z wodą na ok. 15 minut, a następnie lekko rozluźnić. Niektóre źródła polecają wręcz podcięcie korzeni o 1/3 długości. Na pewno po posadzeniu warto skrócić pędy, co pobudza kalinę do wzrostu i gęstnienia. Zaraz po sadzeniu krzew również obficie podlewamy.
Dalsza pielęgnacja kaliny koralowej obejmuje regularne podcinanie, które nie ma na celu formowania kształtu – korona krzewu powinna być w miarę swobodna – ale posilenie rośliny. Przez pierwsze dwa-trzy lata pędów nie trzeba wcale skracać, ale później jest to zabieg pożądany, który należy przeprowadzać w marcu, przed rozkwitem kwiatów. Co pięć lat można przeprowadzić generalne cięcie odmładzające – do zaledwie 30 cm nad powierzchnią ziemi – które może dać kalinie drugą młodość.

Podlewanie i nawożenie kaliny koralowej

Kalina, choć lubi podłoże wilgotne, regularnego podlewania wymaga jedynie w pierwszych dwóch latach po posadzeniu. Wtedy to parne, upalne dni mogą liściom i kwiatom zaszkodzić, więc co kilka dni należy je bardzo obficie podlać – tak aby woda dotarła do samych korzeni. W kolejnych latach większości krzewów wystarczy rosa i deszcz, a jedynie w okresach silnej suszy można raz na tydzień kalinę mocno podlać.

Jeśli chodzi o nawóz, to ulubiony „daniem” kaliny koralowej jest tradycyjny kompost, który można podsypywać pod krzew raz na rok lub raz na dwa lata. Nawożenie należy przeprowadzić w kwietniu, a w razie braku kompostu można również wykorzystać jeden z nawozów mineralnych do krzewów kwitnących, z fosforem i potasem.
kalina bodnantska (Viburnum bodnantense) By Wildfeuer [GFDL or CC BY-SA 3.0], from Wikimedia Commons
Owoce kaliny koralowej; źródło: stockfreeimages.com

Rozmnażanie kaliny koralowej

Kaliny można z powodzeniem rozmnażać przez sadzonki zielne lub pół-zdrewniałe. W tym celu z krzewu odcinamy czystym nożem jędrny zdrowy pęd, który następnie otaczamy w ukorzeniaczu. Tak przygotowane sadzonki wkładamy do substratu i przetrzymujemy w wilgotnym, ciepłym miejscu aż do zakorzenienia.
Nową roślinę da się również uzyskać metodą odkładu – długie pędy przyginamy w tym celu do ziemi i co najmniej 10-centymetrowy odcinek przysypujemy substratem ogrodniczym. Idealnie jest to miejsce upewnić jeszcze haczykiem, aby gałąź przypadkiem „nie uciekła” w górę. Po upływu roku nowa roślina powinna być już ukorzeniona i wtedy można ją odciąć i przesadzić w inne miejsce w ogrodzie.

Ochrona kaliny koralowej

Dzięki swojemu pochodzeniu i rozpowszechnieniu w Europie, kalina koralowa jest zupełnie odporna na mrozy i nawet w pierwszym roku po posadzeniu można ją pozostawić na zimę bez żadnej ochrony.

Jeśli chodzi o choroby, to krzew jest dość odporny i niekłopotliwy, choć zdarza się, że opanują go niechciane szkodniki. Do najczęstszych nieproszonych lokatorów należą mszyce, które szczególnie cenią sobie nowo wzrastające pędy. Niektórym ogrodnikom udaje się ich pozbyć szybkim i intensywnym prysznicem z wody, ale niestety, najczęściej zachodzi konieczność skorzystania z jednego z preparatów przeciwmszycowych. Po środki chemiczne trzeba sięgnąć również w przypadku zaobserwowania na kalinie chrząszczów, których larwy oraz dojrzałe osobniki żywią się liśćmi i mogą roślinę dość poważnie uszkodzić.

Większość z nas sadzi kalinę koralową w ogrodzie ze względu na jej zdobność i małe wymagania pielęgnacyjne. Jest to też przy tym roślina stosunkowo niedroga, która pozwala zagospodarować przestrzeń wokół domu i cieszy oczy tak kwiatem, jak i owocami. Czerwone korale bywają też chętnie wykorzystywane do jesiennych kompozycji dekoracyjnych i pod tym względem przebijają urodą i trwałością popularną jarzębinę.
Jesienna aranżacja z owoców kaliny: źródło: stockfreeimages.com
Mało kto wie natomiast, że kalina od dawien dawna wykorzystywana była również jako popularna roślina lecznicza i do dziś zielarze polecają wykorzystywanie jej kory, kwiatów i owoców do łagodzenia popularnych dolegliwości. Kalina to przede wszystkim cenny środek dla kobiet – pomaga łagodzić problemy typowe dla ciąży i menstruacji – w tym celu stosuje się napar z suszonej kory krzewu. Do leczenia wykorzystuje się jednak przede wszystkim owoce kaliny – bogate w witaminę C, betakaroten oraz saponiny.
Zbierane w okresie pełnej dojrzałości (idealnie po pierwszych mrozach) są suszone lub gotowane jako dżem czy sok i pomagają na wrzody żołądkowe, biegunkę, przeziębienie, a także wspomniane już dolegliwości miesiączkowe. Aby przygotować najprostszy napar, należy pół łyżeczki rozdrobnionych owoców zalać szklanką wrzątku i pozostawić na 15 minut.
Uwaga! Surowe owoce kaliny są toksyczne i nie powinny być konsumowane przez ludzi.

Kalina koralowa to godny polecenia krzew, który znakomicie się rozrasta i zdobi zakątki ogrodu. W ostatnich czasach ogromną popularnością cieszy się jej uszlachetniona odmiana Roseum, która charakteryzuje się zachwycającym kulistym kwiatostanem, przypominającym nieco hortensje. Poza tym godne polecenia są odmiany Compactum – o płaskich kwiatach, ale karłowatym wzroście, idealne do mniejszych ogródków; Aureum z żółtymi liśćmi oraz Nanum, również niewysoka, a na dodatek niekwitnąca, ale zachwycająca urodą liści. Niektóre z tych mniejszych odmian dają się nawet hodować w donicach!

A kto zakocha się w kalinie koralowej, może poeksperymentować i pokusić się również o inne gatunki kaliny, np. kalinę japońską (Viburnum plictaum) o jajowatych liściach i białych kwiatach; kalinę koreańską (Viburnum carlesii) z pachnącymi różowymi kwiatami czy kalinę bodnantską (Viburnum bodnantense) obsypującą się zimą ciemnoróżowym kwieciem! Każdy z tych gatunków ma oczywiście nieco inne wymagania, zwłaszcza w zakresie ochrony i cięcia, ale odwdzięcza się porywającą nutą niezwykłości.
Kalina koreańska. By Rüdiger WölkThis photo was taken by Rüdiger Wölk. Please credit this photo Rüdiger Wölk, Münster.View all photos (large page) of Rüdiger WölkI would also appreciate an email to rudiger.wolk@gmail.com with details of use.Für Hinweise auf Veröffentlichungen (rudiger.wolk@gmail.com) oder Belegexemplare bin ich Ihnen dankbar. (photo taken by Rüdiger Wölk, Münster, Germany) [CC BY-SA 2.5], via Wikimedia Commons
Agata Pavlinec

Bibliografia

http://www.swiatkwiatow.pl/poradnik-ogrodniczy/kalina-koralowa-id1037.html
https://www.plantopedia.com/viburnum-opulus/
http://www.zahradaapriroda.cz/kalina/
https://garden.org/plants/group/viburnums/
https://www.yellowpages.ca/tips/easily-plant-and-care-for-viburnum-shrubs/

Ocena (4.0) Oceń:
Pasaż zakupowy